chiến dịch quân sự chớp nhoáng tại venezuela không chỉ là sự kiện đơn lẻ. nó là phát súng mở màn cho kỷ nguyên "địa chính trị kiểu mới" của trump,
Trong lịch sử ngoại giao hiện đại của Hoa Kỳ, chưa bao giờ ranh giới giữa "an ninh quốc gia" và "tham vọng lãnh thổ" lại trở nên mờ nhạt như những ngày đầu năm 2026 này. Những gì thế giới đang chứng kiến không đơn thuần là sự trở lại của một tổng thống theo chủ nghĩa dân túy, mà là sự trỗi dậy của một tư duy "đế chế" trần trụi, nơi sức mạnh quân sự được sử dụng như đòn bẩy trực tiếp cho các thương vụ bất động sản quy mô quốc gia. Chiến dịch táo bạo tại Venezuela và ngay sau đó là những tuyên bố rợn người về Greenland đã vẽ nên một bức tranh địa chính trị hoàn toàn mới: trật tự thế giới dựa trên luật lệ đang bị thay thế bằng luật của kẻ mạnh.
Cú sốc Venezuela và thông điệp "chiến lợi phẩm"
Sự kiện lực lượng đặc nhiệm Mỹ thực hiện cuộc đột kích chớp nhoáng vào Caracas, bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro và đưa về Mỹ, đã làm rung chuyển nền tảng của luật pháp quốc tế. Nhưng điều đáng sợ hơn cả hành động quân sự đó chính là cách Nhà Trắng lý giải nó. Không còn những lời hoa mỹ về "khôi phục dân chủ" hay "nhân quyền" làm trọng tâm, thông điệp từ Washington lần này mang màu sắc thực dụng đến tàn nhẫn. Các tuyên bố về việc kiểm soát nguồn dầu mỏ của Venezuela để "bù đắp chi phí" gợi nhớ lại những bình luận của Donald Trump trong nhiệm kỳ đầu tiên về việc "lẽ ra nên lấy dầu".
Giới quan sát tại Washington nhận định rằng, Venezuela không chỉ là một mục tiêu quân sự; nó là một "bản án mẫu" (test case). Bằng việc vô hiệu hóa một nguyên thủ quốc gia nước ngoài và công khai thảo luận về việc khai thác tài nguyên của quốc gia đó dưới sự giám sát của Mỹ, chính quyền Trump đã gửi đi một tín hiệu rõ ràng: Chủ quyền quốc gia không còn là tấm khiên bất khả xâm phạm nếu nó đi ngược lại lợi ích cốt lõi của "Nước Mỹ trên hết". Stephen Miller, một trong những cố vấn thân cận nhất của Tổng thống, đã không ngần ngại khẳng định trên sóng truyền hình rằng thế giới thực là nơi sức mạnh quyết định tất cả, và Mỹ sẽ hành động như một siêu cường đúng nghĩa, không bị ràng buộc bởi những "tinh tế ngoại giao" lỗi thời.
Greenland: Từ trò đùa 2019 đến mối đe dọa 2026
Nếu vụ việc Venezuela được coi là "cây gậy", thì Greenland đang bị biến thành mục tiêu của một "củ cà rốt" tẩm độc. Khi Donald Trump lần đầu tiên đề cập đến việc mua hòn đảo này từ Đan Mạch vào năm 2019, thế giới đã cười. Nhưng giờ đây, không ai còn cười nữa. Trong bối cảnh khói súng chưa tan ở Caracas, những lời lẽ của Nhà Trắng về Greenland đã chuyển từ "đề nghị mua" sang "yêu cầu kiểm soát".
Việc Thư ký Báo chí Nhà Trắng tuyên bố rằng giải pháp quân sự "luôn là một lựa chọn" để đảm bảo quyền kiểm soát Greenland là một bước leo thang chưa từng có trong quan hệ giữa các đồng minh NATO. Lý do được đưa ra là sự hiện diện của các tàu Trung Quốc và Nga ở Bắc Cực, nhưng giới phân tích nhìn thấy một động cơ khác: tài nguyên đất hiếm và vị trí chiến lược. Trump không nhìn Greenland như một lãnh thổ có dân cư và văn hóa riêng; ông nhìn nó như một vị trí đắc địa trên bàn cờ Monopoly toàn cầu mà Mỹ bắt buộc phải sở hữu.
Sự thay đổi giọng điệu này đặt Đan Mạch và cả khối NATO vào tình thế nguy hiểm. Một cuộc tấn công hay cưỡng ép quân sự nhắm vào một thành viên NATO bởi chính người đứng đầu NATO sẽ đặt dấu chấm hết cho liên minh quân sự thành công nhất lịch sử. Nhưng Washington dường như đang đánh cược rằng: Châu Âu, vốn đang yếu thế và phụ thuộc vào chiếc ô an ninh của Mỹ, sẽ không dám phản kháng mạnh mẽ. Câu nói của Stephen Miller rằng "không ai sẽ đối đầu quân sự với Mỹ vì tương lai của Greenland" là một gáo nước lạnh tạt vào mặt các đồng minh châu Âu, phơi bày sự thật trần trụi về cán cân quyền lực hiện tại.
Sự trỗi dậy của "Hệ tư tưởng Đế chế"
Stephen Collinson, nhà phân tích kỳ cựu của CNN, đã chỉ ra rằng chúng ta đang chứng kiến sự chuyển dịch từ "Học thuyết Monroe" (ngăn chặn can thiệp từ bên ngoài vào châu Mỹ) sang một phiên bản mới, hung hăng hơn, có thể gọi là "Học thuyết Trump". Học thuyết này không giới hạn phạm vi ảnh hưởng của Mỹ trong việc phòng thủ, mà mở rộng sang việc chủ động thâu tóm các tài sản chiến lược. Greenland ở phía Bắc và Venezuela ở phía Nam đang tạo thành hai gọng kìm của một chiến lược kiểm soát bán cầu Tây chưa từng thấy.
Trong tư duy của Trump, thế giới là một thương trường khổng lồ nơi mọi thứ đều có thể định giá và chuyển nhượng. Nếu Đan Mạch không bán Greenland, Mỹ sẽ tìm cách "lấy" nó dưới danh nghĩa an ninh quốc gia. Nếu Venezuela không hợp tác, họ sẽ bị thay đổi chế độ. Cách tiếp cận này loại bỏ hoàn toàn các khái niệm về quyền tự quyết của các dân tộc nhỏ, đưa quan hệ quốc tế quay trở lại thời kỳ thực dân của thế kỷ 19, nhưng với vũ khí hạt nhân và công nghệ thế kỷ 21.
Cuộc chiến tài nguyên: Dầu nặng và Đất hiếm
Ẩn sau các động thái chính trị là cơn khát tài nguyên của nền kinh tế Mỹ. Venezuela sở hữu trữ lượng dầu thô đã được kiểm chứng lớn nhất thế giới, trong khi Greenland được cho là chứa một lượng lớn đất hiếm chưa khai thác – nguyên liệu sống còn cho ngành công nghệ và quốc phòng. Trong bối cảnh cuộc cạnh tranh với Trung Quốc ngày càng gay gắt, việc kiểm soát trực tiếp các nguồn tài nguyên này được phe "diều hâu" trong chính quyền Trump xem là vấn đề sống còn.
Tuy nhiên, cái giá phải trả cho chiến lược này là sự cô lập về mặt ngoại giao. Các quốc gia Mỹ Latinh đang nhìn về phía Bắc với nỗi sợ hãi tột độ, lo ngại rằng mình có thể là nạn nhân tiếp theo của những cáo buộc vô căn cứ để dọn đường cho can thiệp quân sự. Tại châu Âu, niềm tin vào Washington đã chạm đáy. Nếu Mỹ có thể đe dọa dùng vũ lực với Đan Mạch – một đồng minh thân cận – thì cam kết bảo vệ các thành viên khác còn bao nhiêu giá trị?
Hệ quả dài hạn: Một thế giới bất ổn hơn
Những ngày đầu tháng 1 năm 2026 này sẽ đi vào lịch sử như thời điểm Hoa Kỳ chính thức cởi bỏ lớp áo "cảnh sát toàn cầu" để khoác lên mình tấm áo của một "đế chế chinh phạt". Bằng việc liên kết số phận của Caracas và Nuuk (thủ phủ Greenland), Donald Trump đã gửi đi một thông điệp rằng biên giới quốc gia chỉ là những đường kẻ trên bản đồ, có thể bị xóa đi và vẽ lại bất cứ lúc nào nếu Washington cảm thấy cần thiết.
Sự im lặng đáng sợ của một số cường quốc và sự phản đối yếu ớt từ các tổ chức quốc tế cho thấy một thực tế đau lòng: cơ chế kiểm soát quyền lực toàn cầu đã tê liệt. Khi "Nước Mỹ trên hết" biến thành "Nước Mỹ lấy tất cả", thế giới đang bước vào một giai đoạn nguy hiểm, nơi luật pháp bị thay thế bằng sức mạnh, và ngoại giao bị thay thế bằng các tối hậu thư. Greenland và Venezuela không chỉ là hai điểm nóng địa lý; chúng là những phép thử cho lương tri và trật tự của thế giới trong kỷ nguyên mới đầy biến động này.
