Tehran chìm trong khói lửa, hầm ngầm sập, hàng trăm tên lửa mắc kẹt... Chế độ Iran sắp sụp đổ chỉ trong vài giờ tới?
Trong những ngày đầu tháng Ba năm 2026, bầu trời Tehran bị xé toạc bởi những tiếng nổ liên hồi, khói đen cuồn cuộn bao phủ thủ đô của một chế độ từng tự hào về "pháo đài bất khả xâm phạm". Tổng thống Donald Trump, với tư cách Tổng thống đương nhiệm của Hoa Kỳ, đã ra lệnh cho Không quân và Hải quân Mỹ triển khai những đợt không kích quy mô lớn nhất kể từ Chiến tranh Vùng Vịnh, phối hợp chặt chẽ với Israel trong chiến dịch mang tên "Epic Fury". Mục tiêu không chỉ là các cơ sở hạt nhân hay tên lửa thông thường – mà chính là hệ thống hầm ngầm khổng lồ, nơi Iran cất giấu hàng trăm quả tên lửa đạn đạo và các phòng thí nghiệm sản xuất bom – những gì mà giới truyền thông gọi là "phòng thí nghiệm bom lớn nhất của Iran".
Những quả bom xuyên phá bunker GBU-57 Massive Ordnance Penetrator, mỗi quả nặng tới 13 tấn, đã được thả từ máy bay ném bom tàng hình B-2 Spirit, xuyên thủng hàng chục mét đất đá, bê tông cốt thép trước khi phát nổ ở độ sâu tối đa. Natanz, Isfahan, Fordow – những cái tên từng là biểu tượng của chương trình hạt nhân Iran – giờ đây chỉ còn là những hố sâu hoắm với lối vào bị sập, theo xác nhận từ IAEA mà không gây hậu quả phóng xạ lan rộng. Nhưng đòn chí mạng không nằm ở Natanz hay Fordow; nó nằm ở mạng lưới hầm ngầm dưới lòng đất Tehran, nơi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cất giữ và sản xuất hàng trăm quả tên lửa đạn đạo tầm trung và tầm xa. Hàng trăm quả tên lửa bị mắc kẹt, silo phóng bị chôn vùi, các lối vào hầm bị bom bunker buster Mỹ và Israel phong tỏa vĩnh viễn.
Chiến thuật quân sự ở đây không chỉ là hủy diệt vật chất – mà là cắt đứt não bộ và hệ thần kinh của chế độ. Từ ngày 28/2, khi Ali Khamenei bị tiêu diệt cùng hàng chục tướng lĩnh cấp cao, chuỗi chỉ huy đã vỡ vụn. Đến đêm 8/3, hơn 80 chiến đấu cơ Israel cất cánh, thả 230 quả bom vào các cơ sở ngầm ở trung tâm Iran, tập trung vào các kho chứa tên lửa và trung tâm huấn luyện khẩn cấp của IRGC. Đại học Quân sự Imam Hussein – nơi từng là điểm tập trung chỉ huy khẩn cấp – bị san phẳng ngay khi lực lượng IRGC đổ về đó trong hoảng loạn. Hàng trăm binh sĩ và chỉ huy bị chôn vùi dưới đống đổ nát chính những "pháo đài" mà họ từng dùng để đàn áp dân chúng.
Sự sụp đổ của hệ thống hầm ngầm không chỉ là thất bại kỹ thuật; nó là sự sụp đổ tâm lý. Iran từng dùng dân thường làm lá chắn sống, giấu nhà máy tên lửa giữa khu dân cư Tehran, ngay dưới bóng tháp Azadi – biểu tượng "Tự do" bằng tiếng Ba Tư. Nhưng vũ khí dẫn đường chính xác của Mỹ và Israel đã biến trò tống tiền đó thành vô nghĩa. Nhà máy tên lửa ở trung tâm thủ đô bị phá hủy với thiệt hại dân sự tối thiểu, để lại ngọn lửa bùng lên quanh tháp Azadi như lời tuyên ngôn: thời đại tống tiền đã kết thúc.
Iran phản công bằng cách tấn công 10 quốc gia không tham chiến trực tiếp – từ các nước Vùng Vịnh đến Thổ Nhĩ Kỳ, Cyprus, Azerbaijan – nhưng mỗi quả tên lửa lại kéo thêm kẻ thù. Anh tham chiến chính thức, Pháp điều tàu sân bay, Pakistan mở mặt trận phía đông, lực lượng Kurd tấn công từ biên giới. Liên minh chống Iran mở rộng chưa từng có, trong khi Iran cô lập hoàn toàn. Hải quân Iran bị tiêu diệt gần như toàn bộ: 18 tàu chiến và tàu ngầm chìm đáy, các căn cứ ven biển bị san phẳng. Eo biển Hormuz – "con bài tẩy" hàng thập kỷ – bị Iran tuyên bố đóng cửa, nhưng Mỹ và đồng minh đã nhanh chóng kiểm soát bằng cách đánh chìm tàu Iran, dọn mìn và UAV nhỏ lẻ. Giao thông thương mại tê liệt tạm thời, dầu mỏ vọt lên 110-120 USD/thùng, nhưng khả năng Iran duy trì phong tỏa đã bị triệt tiêu.
Tác động địa chính trị lan rộng như sóng thần. Nga hưởng lợi ngắn hạn từ giá dầu tăng, giúp ngân sách Moscow dễ thở hơn, đồng thời phân tán sự chú ý của Mỹ khỏi Ukraine. Nhưng việc bỏ rơi đồng minh Iran phơi bày sự trống rỗng của các lời đe dọa từ Kremlin – Moscow đang lo sợ chính mình sẽ là mục tiêu tiếp theo. Trung Quốc giữ thái độ thận trọng: lên án Mỹ-Israel, cung cấp tài chính cho Iran, nhưng không can thiệp quân sự trực tiếp. Bắc Kinh phụ thuộc vào Hormuz cho năng lượng, nên không dám mạo hiểm đối đầu trực tiếp với hạm đội Mỹ.
Iran thua thảm hại trên mọi mặt trận. Không lực bị tiêu diệt trên đường băng từ giờ đầu chiến tranh. Hải quân nằm dưới đáy biển. Chuỗi chỉ huy vỡ vụn, với hàng trăm nghìn binh sĩ bị mắc kẹt trong hầm ngầm sập. Chương trình hạt nhân bị khoét sâu lỗ hổng, sản xuất tên lửa tương lai bị triệt tiêu. Proxy "trục kháng chiến" – Hezbollah, Houthi, dân quân Iraq-Syria – từng được đổ hàng tỷ đô la – giờ im lặng như tờ khi Tehran cháy. Chúng bận tự cứu mình thay vì cứu chế độ mẹ.
Trump, với phong cách thẳng thừng, đã biến lời đe dọa thành hiện thực: "Iran sẽ đầu hàng vô điều kiện". Chiến dịch không chỉ nhằm phá hủy vũ khí, mà còn gửi thông điệp đến dân Iran: não bộ chế độ đã chết. Nếu đêm nay hàng vạn người đổ ra đường phố Tehran mà không gặp kháng cự từ Vệ binh Cách mạng, hiệu ứng domino có thể bắt đầu. Lãnh đạo tối cao chết, tướng lĩnh chôn vùi, ai sẽ kiểm soát đường phố?
Đây không phải chiến tranh khu vực nữa – đây là sự tự sát chiến lược của một chế độ đã dùng proxy làm khiên chắn, dùng Hormuz làm con tin, dùng dân chúng làm lá chắn. Khi con bài cuối cùng bị lật, hóa ra chỉ là bluff. Quyền lực thuộc về sức mạnh – và sức mạnh đã đáp trả.
