Iran thử tên lửa 6000km, Mỹ điều siêu hạm áp sát. Trump đang toan tính gì khi tướng lĩnh dồn về Jordan? Chiến tranh liệu có bùng nổ ngay lập tức?
Trong lịch sử quân sự và ngoại giao hiện đại, có những buổi sáng yên bình bị xé toạc không phải bởi tiếng chuông báo thức mà bởi tiếng rầm rập của động cơ tên lửa đạn đạo. Và ngay trong thời điểm nhạy cảm này, Iran đã chọn cách đánh thức nhân loại bằng một thông điệp không thể lạnh lùng hơn: một cú bấm nút phóng thử tên lửa tầm xa dứt khoát. Quả tên lửa được phóng đi không chỉ mang theo nhiên liệu và đầu đạn, mà nó còn mang theo cả một đám mây u ám bao trùm lên bàn cờ địa chính trị Trung Đông. Với tầm bay được công bố lên tới hơn 6000 km, Tehran đã biến khái niệm khoảng cách địa lý xa xôi trở thành một mối đe dọa hiện hữu ngay trước mắt các đối thủ chiến lược.
Tuy nhiên, điều khiến giới quan sát nín thở không chỉ nằm ở quỹ đạo bay của quả tên lửa ấy, mà nằm ở phản ứng từ phía bên kia bán cầu. Tại Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump không chọn cách phản ứng bằng những dòng trạng thái trên mạng xã hội hay các cuộc họp báo ồn ào như thường thấy. Thay vào đó, ông lặng lẽ nhìn xuống bản đồ tác chiến. Lần này, sự im lặng của Washington đi kèm với tiếng gầm của động cơ tiêm kích, sự chuyển dịch của các hạm đội tàu sân bay và những mệnh lệnh điều binh khiển tướng dứt khoát đưa các tướng lĩnh cấp cao ra thẳng tiền tuyến. Từ khoảnh khắc quả tên lửa của Iran rời bệ phóng, thế giới đã chính thức bước vào một trạng thái "bình thường mới" đầy rủi ro: ai cũng nói mình không muốn chiến tranh, nhưng tất cả đều đang lên đạn.
Thông điệp 6000 cây số và cái bắt tay với phương Bắc
Theo những hình ảnh và dữ liệu được công bố, loại hỏa tiễn mà Iran vừa thử nghiệm mang nhiều đặc điểm kỹ thuật tương đồng với dòng Kayam 105, một biến thể tên lửa đạn đạo liên lục địa thế hệ mới. Việc phóng thành công tên lửa này từ căn cứ của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tại thành phố Semnan ở phía Bắc không chỉ là một cuộc thử nghiệm kỹ thuật đơn thuần. Đáng chú ý hơn cả là hướng bay của nó. Tên lửa không hướng ra biển hay sa mạc trống trải, mà được xác định hướng về phía Siberi – vùng lãnh thổ mênh mông của nước Nga. Chi tiết này không thể bị xem nhẹ. Trong bối cảnh mối quan hệ giữa Tehran và Moscow đang ngày càng khăng khít trên các mặt trận từ năng lượng, ngoại giao đến kỹ thuật quân sự, đường bay này như một lời khẳng định ngầm về sự bảo trợ hoặc ít nhất là sự phối hợp chiến lược giữa hai cường quốc đang chịu nhiều lệnh trừng phạt nhất thế giới này.
Giới tình báo quốc phòng Mỹ trước đó từng dự báo rằng đến năm 2035, Iran có thể sở hữu tới 60 tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM). Nhưng với tốc độ phát triển hiện tại, dường như Tehran đang muốn rút ngắn lộ trình đó, đưa khả năng răn đe vượt ra khỏi phạm vi Trung Đông sớm hơn dự kiến. Song song với vụ phóng tên lửa, Iran còn tung ra một đoạn video vào ngày 22 vừa qua, công khai đánh dấu hàng loạt căn cứ quân sự của Mỹ tại Bahrain, Qatar, UAE, Ả Rập Saudi và Jordan. Đặc biệt, căn cứ không quân Al Udeid tại Qatar – trung tâm chỉ huy không quân lớn nhất của Mỹ trong khu vực – xuất hiện đỏ rực trên bản đồ mục tiêu. Đây là một đòn tâm lý chiến sặc mùi thuốc súng, gửi đi thông điệp rằng mọi tài sản chiến lược của Washington đều đã nằm trong tầm ngắm.
Sự dịch chuyển trọng tâm: Jordan trở thành pháo đài mới
Đáp lại sự khiêu khích này, Mỹ đã có những bước đi quân sự đầy toan tính. Ngày 21 vừa qua, Đại tướng Michael Eric Kurilla, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM), đã rời căn cứ MacDill ở Florida trên chiếc máy bay vận tải quân sự C-32A để bay thẳng tới Jordan. Việc tư lệnh chiến trường trực tiếp có mặt tại điểm nóng cho thấy Washington đã chuyển từ trạng thái giám sát từ xa sang sẵn sàng chỉ huy tác chiến trực tiếp.
Một điểm thay đổi chiến lược cực kỳ quan trọng trong lần triển khai này là vai trò của Jordan. Nếu như trước đây, căn cứ Al Udeid ở Qatar hay các căn cứ tại Bahrain là trái tim của các chiến dịch, thì nay, trọng tâm đang được dồn về căn cứ không quân Muwaffaq Salti tại vùng đông bắc Jordan. Với vị trí địa lý chỉ cách biên giới Iran khoảng 900 km và cách thủ đô Tehran khoảng 1300 km, đây là bàn đạp lý tưởng cho các tiêm kích Mỹ tiếp cận mục tiêu qua không phận Iraq mà không gặp quá nhiều trở ngại. Hơn nữa, trong bối cảnh các quốc gia vùng Vịnh như Ả Rập Saudi hay Qatar tỏ ra e ngại việc cho phép Mỹ dùng căn cứ để tấn công Iran vì sợ bị trả đũa, Jordan trở thành "chốt chặn" tin cậy nhất về mặt chính trị đối với Mỹ và Israel.
Tại căn cứ Muwaffaq Salti, các hình ảnh vệ tinh mới nhất đã ghi nhận sự hiện diện của ít nhất 20 tiêm kích F-15 được triển khai mới, bên cạnh các dòng máy bay trinh sát chiến lược như MQ-4 Global Hawk và P-8 Poseidon. Sự tập trung hỏa lực này lớn hơn nhiều so với các quy mô xung đột nhỏ lẻ trước đây, báo hiệu một chiến dịch dài hơi và phức tạp.
Gọng kìm trên biển: Sự trở lại của những "quái vật" đại dương
Trên mặt biển, thế trận gọng kìm của Mỹ đang siết chặt. Hàng không mẫu hạm USS Abraham Lincoln đã chính thức vượt qua Ấn Độ Dương, tiến vào biển Ả Rập và chuyển quyền chỉ huy sang CENTCOM. Đi kèm với nó là một lực lượng hộ tống hùng hậu gồm 6 tàu khu trục lớp Arleigh Burke và hai tàu ngầm hạt nhân đáng gờm. Đáng chú ý nhất là sự xuất hiện của tàu ngầm hạt nhân USS Georgia. Vốn là tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo lớp Ohio, con tàu này đã được cải hoán để mang theo 154 tên lửa hành trình Tomahawk. Khả năng tấn công đất đối đất của USS Georgia vượt trội hơn bất kỳ tàu mặt nước nào, cho phép Mỹ thực hiện các đòn đánh phủ đầu tàn khốc vào các trung tâm chỉ huy, hệ thống radar và kho tàng của Iran mà không cần đưa máy bay vào vùng nguy hiểm.
Chưa dừng lại ở đó, tàu sân bay thứ hai là USS George H.W. Bush cũng đã lặng lẽ rời bờ đông nước Mỹ, hướng về Địa Trung Hải. Nếu con tàu này đi qua eo biển Gibraltar và án ngữ ở phía Tây Israel, Mỹ sẽ hoàn thành thế trận bao vây hai mặt: một mũi từ Vịnh Ba Tư đánh lên, một mũi từ Địa Trung Hải hỗ trợ phòng thủ và tấn công sườn. Sự chậm rãi trong việc di chuyển của tàu George H.W. Bush, cùng với việc chờ đợi hệ thống phòng không hoàn thiện, giải thích lý do vì sao Mỹ chưa vội vã khai hỏa.
Toan tính của Donald Trump và triết lý "Bất chiến tự nhiên thành"
Mặc dù binh hùng tướng mạnh đã áp sát, nhưng câu hỏi lớn nhất vẫn là: Liệu Tổng thống Trump có thực sự ra lệnh tấn công? Giới phân tích cho rằng, sự trì hoãn hiện tại không phải là do do dự, mà là sự chuẩn bị kỹ lưỡng cho kịch bản "một đòn chết ngay" hoặc răn đe đến mức đối thủ phải tự lùi bước. Hệ thống phòng không Patriot và THAAD đang được gấp rút vận chuyển thêm tới khu vực để đảm bảo rằng, nếu Iran phản công, chiếc khiên chắn của Mỹ và đồng minh phải đủ vững chãi. Bài học từ cuộc xung đột kéo dài 12 ngày năm ngoái, khi hệ thống Patriot phải căng mình đánh chặn hơn 20 tên lửa đạn đạo, vẫn còn nguyên giá trị.
Nhìn sâu hơn vào triết lý quân sự, hành động của Mỹ dường như đang áp dụng tư tưởng của Tôn Tử: "Bất chiến nhi khuất nhân chi binh" (Không đánh mà khiến đối phương khuất phục mới là thượng sách). Việc phô diễn sức mạnh quân sự áp đảo, từ tàu ngầm hạt nhân mang 154 tên lửa đến các phi đội F-35C tàng hình, thực chất là một đòn tấn công vào tâm lý của giới lãnh đạo Tehran. Trong bối cảnh nội bộ Iran đang rối ren với kinh tế kiệt quệ và lòng dân ly tán, một cuộc chiến tranh tổng lực là điều mà chính quyền Tehran lo sợ nhất, dù họ vẫn mạnh miệng đe dọa.
Ngược lại, người dân Iran – những người thừa hưởng nền văn minh Ba Tư rực rỡ – đang là nạn nhân kẹt giữa hai làn đạn: sự đàn áp từ bên trong và nỗi sợ hãi từ bên ngoài. Tên lửa bay lên trời không mang lại bánh mì hay tự do, mà chỉ mang lại sự cô lập. Có lẽ, chiến thắng thực sự mà ông Trump và các đồng minh hướng tới không phải là biến Tehran thành bình địa, mà là tạo ra một áp lực đủ lớn để thay đổi cục diện chính trị từ bên trong, buộc đối thủ phải hạ vũ khí mà không cần một cuộc đổ bộ đẫm máu.
Thế giới đang nín thở theo dõi từng nhịp di chuyển của tàu sân bay Lincoln và từng thông báo từ Lầu Năm Góc. Nhưng sau tất cả, quy luật của lịch sử vẫn không thay đổi: bạo lực chỉ sinh ra bạo lực, và sức mạnh bền vững nhất không nằm ở đầu đạn hạt nhân, mà nằm ở sự ổn định và lòng dân. Một bàn cờ thế đã được bày sẵn, và nước đi tiếp theo của Washington sẽ định đoạt số phận của cả một khu vực trong nhiều năm tới.
