Ngày 29 tháng 4 năm 2025, thế giới chứng kiến một bước đi táo bạo từ Bắc Kinh khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình triển khai một chiến dịch...
.png)
Ngày 29 tháng 4 năm 2025, thế giới chứng kiến một bước đi táo bạo từ Bắc Kinh khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình triển khai một chiến dịch ngoại giao đầy tham vọng, nhằm chia rẽ các quốc gia đang tìm cách đàm phán thương mại với Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Donald Trump. Trong bối cảnh các cuộc đàm phán thương mại toàn cầu diễn ra sôi nổi, Trung Quốc không khoanh tay đứng nhìn. Thay vào đó, họ đang tận dụng mọi cơ hội để khắc họa Hoa Kỳ như một kẻ bắt nạt không đáng tin cậy, một quốc gia sẵn sàng áp đặt các rào cản kinh tế khắc nghiệt để phục vụ lợi ích riêng. Chiến lược này không chỉ là một cuộc phản công kinh tế mà còn là một nỗ lực chính trị nhằm định hình lại trật tự thế giới, đặt Trung Quốc vào vị trí trung tâm của các liên minh mới.
Cuộc chiến thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc đã bước vào giai đoạn căng thẳng chưa từng có. Với mức thuế 145% áp lên hàng hóa Trung Quốc tại Mỹ, dòng chảy thương mại toàn cầu đang bị bóp nghẹt. Theo Bloomberg, lượng hàng hóa vận chuyển từ Trung Quốc sang Mỹ đã giảm tới 60% trong vài tuần qua, đẩy các ngành công nghiệp phụ thuộc vào chuỗi cung ứng xuyên biên giới vào tình trạng hỗn loạn. Các công ty như United Parcel Service (UPS) đã phải cắt giảm 20.000 việc làm, dự đoán rằng các rào cản thuế quan sẽ làm giảm đáng kể khối lượng thương mại với khách hàng lớn nhất của họ, Amazon. Trong khi đó, các nhà bán lẻ và ngành logistics tại Mỹ đang đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nguồn cung, trong bối cảnh các công ty vội vã tích trữ hàng hóa trước ngày 2 tháng 4 – thời điểm Trump gọi là “Ngày Giải phóng” khi các chính sách thuế quan mới được công bố.
Trong khi Hoa Kỳ đẩy mạnh các cuộc đàm phán thương mại với các quốc gia như Ấn Độ và một số nước châu Á, Trung Quốc đang hành động với tốc độ và sự quyết liệt đáng kinh ngạc. Các nhà ngoại giao Trung Quốc, được chỉ đạo trực tiếp từ Bắc Kinh, đang di chuyển khắp thế giới, từ các thủ đô châu Âu đến các quốc gia phụ thuộc vào khoáng sản và hàng hóa Trung Quốc ở châu Phi và châu Á. Thông điệp của họ rõ ràng: Hoa Kỳ dưới thời Trump là một đối tác không đáng tin cậy, một quốc gia sẵn sàng sử dụng thuế quan như vũ khí để ép buộc các nước khác. Họ cảnh báo rằng bất kỳ quốc gia nào ký kết thỏa thuận thương mại với Mỹ đều có nguy cơ bị Bắc Kinh trả đũa kinh tế, đặc biệt là những nước phụ thuộc vào Trung Quốc để nhập khẩu các mặt hàng chiến lược như khoáng sản hiếm hoặc linh kiện công nghệ cao.
Chiến lược này không chỉ dừng lại ở lời nói. Trung Quốc đang tận dụng vị thế của mình như một trong những nhà cung cấp lớn nhất thế giới về nguyên liệu thô và hàng hóa công nghiệp để gây áp lực lên các đồng minh của Mỹ. Bloomberg đưa tin rằng các cố vấn kinh tế hàng đầu của Trump đã thảo luận về việc yêu cầu các quốc gia đồng minh áp đặt thuế quan thứ cấp lên các nước có quan hệ thương mại chặt chẽ với Trung Quốc. Đây là một động thái nhằm cô lập Bắc Kinh, nhưng nó cũng làm gia tăng rủi ro cho các quốc gia bị kẹt giữa lằn ranh của hai siêu cường. Đối với những nước như Việt Nam, Hàn Quốc hay Đức – vốn vừa phụ thuộc vào thị trường Mỹ vừa cần nguồn cung từ Trung Quốc – lựa chọn đứng về phía nào là một bài toán sinh tử.
Tại châu Á, Trung Quốc đang triển khai một chiến dịch “tấn công quyến rũ” đầy tinh vi. Các nhà ngoại giao của họ đã gặp gỡ lãnh đạo các nước ASEAN, cam kết đầu tư hàng tỷ USD vào cơ sở hạ tầng và công nghệ, đổi lại là sự trung lập hoặc ít nhất là sự nghi ngờ đối với các chính sách của Mỹ. Trong khi đó, ở châu Âu, Bắc Kinh đang tận dụng sự bất mãn của Liên minh châu Âu với các chính sách bảo hộ của Trump để xây dựng một mặt trận chung. Chủ tịch Tập Cận Bình đã công khai kêu gọi một “mối quan hệ đối tác đáng tin cậy” với EU, nhấn mạnh rằng Trung Quốc, không giống như Mỹ, không áp đặt các điều kiện chính trị khắc nghiệt trong các thỏa thuận thương mại. Những lời hứa này, dù hấp dẫn, không che giấu được thực tế rằng Trung Quốc cũng sẵn sàng sử dụng các biện pháp cưỡng chế kinh tế khi cần thiết.
Trong nước, chiến dịch ngoại giao của Tập Cận Bình đang được củng cố bởi một làn sóng chủ nghĩa dân tộc đang trỗi dậy. Các mức thuế quan khắc nghiệt của Trump đã vô tình trở thành chất xúc tác cho sự đoàn kết ở Trung Quốc. Trên các nền tảng mạng xã hội, người dân Trung Quốc bày tỏ sự phẫn nộ với Hoa Kỳ, coi các chính sách của Trump là một nỗ lực nhằm kìm hãm sự trỗi dậy của đất nước họ. Theo Bloomberg, cảm xúc tiêu cực về tình trạng kinh tế Trung Quốc trước đây đã nhường chỗ cho một niềm tự hào dân tộc mạnh mẽ, khi người dân đoàn kết sau lưng Tập Cận Bình để đối phó với “kẻ thù bên ngoài”. Điều này mang lại cho ông Tập một lợi thế chính trị to lớn, giúp củng cố quyền lực trong bối cảnh nền kinh tế nội địa đang đối mặt với những thách thức như khủng hoảng nhà ở và tỷ lệ thất nghiệp thanh niên cao.
Trump, về phần mình, dường như không nao núng trước những động thái của Trung Quốc. Trong một cuộc phỏng vấn với tạp chí Time, ông tuyên bố đã nhận được một cuộc gọi từ Tập Cận Bình, dù không tiết lộ chi tiết về nội dung. Trump cũng khẳng định rằng thuế quan đối với Trung Quốc sẽ “giảm đáng kể” trong tương lai, nhưng không bao giờ xuống mức zero. Những tuyên bố này, dù mang tính trấn an, lại mâu thuẫn với lập trường cứng rắn của chính quyền ông, khi các quan chức như Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick liên tục nhấn mạnh rằng Trung Quốc phải nhượng bộ trước. Lutnick thậm chí còn tuyên bố trên CNBC rằng một thỏa thuận thương mại với một quốc gia giấu tên đã “hoàn tất”, đang chờ phê duyệt từ quốc hội và thủ tướng của quốc gia đó. Dù không xác nhận, nhưng các nguồn tin cho rằng Ấn Độ hoặc Việt Nam có thể là đối tác trong thỏa thuận này.
Tuy nhiên, sự tự tin của Trump có thể là một con dao hai lưỡi. Các chuyên gia cảnh báo rằng các chính sách thuế quan của ông đang gây ra những hậu quả không lường trước được. Tại Mỹ, chỉ số S&P 500 và Nasdaq Composite đã tăng nhẹ trong tuần qua, nhưng các nhà đầu tư vẫn lo ngại về tác động lâu dài của chiến tranh thương mại. Niềm tin của người tiêu dùng và dữ liệu lao động đang suy yếu, trong khi chi phí hàng hóa tăng cao do thiếu hụt nguồn cung. Ở châu Âu, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đang chuẩn bị cắt giảm lãi suất để đối phó với nguy cơ suy thoái do các rào cản thương mại gây ra. Trong khi đó, các quốc gia châu Á như Hàn Quốc đang chứng kiến sự suy giảm tăng trưởng kinh tế, với GDP quý đầu tiên của năm 2025 giảm 0.1%, trái ngược với kỳ vọng tăng trưởng.
Trung Quốc, dù chịu tổn thất nặng nề từ thuế quan, không hề tỏ ra yếu thế. Chính phủ Bắc Kinh đã công khai cam kết hỗ trợ các nhà xuất khẩu bị ảnh hưởng, đồng thời xem xét miễn thuế cho một số sản phẩm Mỹ như thiết bị y tế và hóa chất công nghiệp. Những động thái này cho thấy Trung Quốc đang chơi một ván cờ dài hạn, sẵn sàng chịu đau để duy trì vị thế toàn cầu. Trong khi Trump đặt cược vào sức mạnh kinh tế của Mỹ để buộc các quốc gia khác phải khuất phục, Tập Cận Bình đang xây dựng một liên minh toàn cầu dựa trên sự nghi ngờ và bất mãn với Hoa Kỳ. Cuộc chiến này không chỉ là về thương mại, mà còn là về quyền lực và ảnh hưởng trong một thế giới đang phân cực.
.png)
