Tehran xác nhận Ali Khamenei tử vong ngày 28/2/2026. Mỹ-Israel nhận trách nhiệm. Iran quốc tang 40 ngày, báo động đỏ toàn khu vực Trung Đông.
Tehran và Washington, ngày 1/3/2026. Sau nhiều giờ phủ nhận và im lặng, truyền thông nhà nước Iran đã chính thức xác nhận Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei, 86 tuổi, đã thiệt mạng trong đợt không kích phối hợp giữa Mỹ và Israel rạng sáng ngày 28 tháng 2 năm 2026. Chính phủ Iran đồng thời tuyên bố quốc tang 40 ngày và nghỉ lễ toàn quốc 7 ngày để tưởng nhớ lãnh tụ tối cao, đánh dấu một trong những khoảnh khắc lịch sử đau thương nhất của Cộng hòa Hồi giáo Iran kể từ khi thành lập năm 1979.
Việc xác nhận được đưa ra qua các kênh truyền thông nhà nước lớn như đài truyền hình quốc gia IRIB, hãng thông tấn IRNA và các cơ quan báo chí chính thức khác vào sáng sớm ngày 1 tháng 3 theo giờ Tehran. Trong một bản tin đặc biệt, người dẫn chương trình truyền hình nhà nước đã khóc khi thông báo: “Đồng bào yêu quý, chúng ta đã mất đi người cha tinh thần vĩ đại”. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cũng ra tuyên bố chính thức, gọi cái chết của Khamenei là “sự hy sinh vì dân tộc” và kêu gọi toàn dân đoàn kết chống lại “chủ nghĩa đế quốc”.
Tổng thống Mỹ Donald Trump là người đầu tiên công bố thông tin này vào chiều muộn ngày 28 tháng 2 theo giờ Mỹ. Trên Truth Social, ông viết: “Khamenei, một trong những kẻ ác nhất trong lịch sử nhân loại, đã chết. Đây không chỉ là công lý cho nhân dân Iran, mà còn cho tất cả người Mỹ vĩ đại và công dân nhiều quốc gia từng bị Khamenei và băng nhóm khát máu của hắn giết hại hoặc tàn phế”. Trump khẳng định thông tin đến từ tình báo Mỹ-Israel và cho biết các cuộc không kích “chính xác và mạnh mẽ” sẽ tiếp tục không gián đoạn suốt tuần này hoặc lâu hơn cho đến khi đạt được hòa bình toàn Trung Đông.
Theo các nguồn tình báo Israel và Mỹ dẫn trên BBC, NBC News, CNN và Washington Post, Khamenei thiệt mạng trong cuộc không kích chính xác nhắm vào khu phức hợp lãnh đạo tối cao tại Tehran, nơi ông đang họp với nội các an ninh. Hình ảnh vệ tinh do New York Times công bố cho thấy nhiều tòa nhà trong compound bị phá hủy hoàn toàn. Cùng với Khamenei, ít nhất 40 quan chức cấp cao Iran khác cũng thiệt mạng, bao gồm Cố vấn An ninh Quốc gia Ali Shamkhani và Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Mohammad Pakpour. Một số nguồn Iran còn cho biết con gái, cháu nội và một số người thân của Khamenei cũng đã mất trong đợt tấn công này.
Đây là kết quả của chiến dịch quân sự mang tên Operation Epic Fury (Mỹ) và Roaring Lion (Israel) – cuộc tấn công sâu nhất từ trước đến nay vào lãnh thổ Iran. Hàng trăm tên lửa Tomahawk, drone tấn công một chiều và khoảng 200 máy bay chiến đấu Israel đã nhắm vào hơn 500 mục tiêu tại Tehran, Isfahan, Qom, Karaj và nhiều tỉnh khác, tập trung vào cơ sở hạt nhân, kho tên lửa đạn đạo, hệ thống phòng không và các căn cứ IRGC.
Iran đã phản công ngay lập tức bằng hàng trăm tên lửa đạn đạo và drone nhắm vào các căn cứ Mỹ tại Qatar, UAE, Kuwait, Bahrain, Jordan và Israel. Truyền thông Iran tuyên bố gây thiệt hại nghiêm trọng, nhưng Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ CENTCOM bác bỏ, khẳng định hầu hết tên lửa bị đánh chặn và không có thương vong nào cho lực lượng Mỹ.
Về thương vong dân sự, Hội Chữ thập đỏ Iran báo cáo ít nhất 201 người thiệt mạng và 747 người bị thương trên toàn quốc, trong đó hơn 110 nạn nhân là dân thường. Một trong những vụ việc gây phẫn nộ là cuộc không kích vào trường tiểu học nữ sinh tại Minab ở nam Iran khiến nhiều học sinh thiệt mạng.
Ngay sau khi xác nhận cái chết của Khamenei, chính phủ Iran tuyên bố quốc tang 40 ngày và nghỉ lễ toàn quốc 7 ngày. Các hoạt động giải trí, thể thao và một số dịch vụ không thiết yếu sẽ tạm dừng. Trên đường phố Tehran và nhiều thành phố lớn, người dân đã đổ ra biểu tình vừa để tưởng niệm vừa phản đối Mỹ-Israel. Tuy nhiên, một số video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy nhóm người khác ăn mừng công khai, hô vang khẩu hiệu chống chế độ.
Khoảng trống quyền lực tại Iran hiện nay là rất lớn. Theo Hiến pháp, Hội đồng Chuyên gia gồm 88 giáo sĩ sẽ họp khẩn để bầu lãnh tụ mới, nhưng nhiều thành viên hội đồng có thể đã thiệt mạng hoặc đang ẩn náu. Các ứng cử viên tiềm năng được nhắc đến bao gồm Mojtaba Khamenei (con trai lãnh tụ), Ali Larijani (cựu Chủ tịch Quốc hội), Gholam-Hossein Mohseni-Eje’i (Chánh án Tối cao) và Hassan Khomeini (cháu nội của người sáng lập). Tuy nhiên, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo IRGC đang kiểm soát thực tế tình hình an ninh và nhiều chuyên gia dự báo họ sẽ đóng vai trò quyết định trong giai đoạn chuyển tiếp.
Tổng thống Trump đã kêu gọi IRGC và lực lượng an ninh Iran “hòa bình sáp nhập với nhân dân yêu nước” để được ân xá, đồng thời cảnh báo “sau này chỉ còn cái chết” nếu tiếp tục bảo vệ chế độ cũ. Ông nhấn mạnh cái chết của Khamenei là “cơ hội lớn nhất để nhân dân Iran lấy lại đất nước của mình”.
Phản ứng quốc tế diễn ra trái chiều. Nga, Trung Quốc, Pháp và Liên Hợp Quốc lên án mạnh mẽ hành động leo thang, kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức. Tổng thư ký LHQ António Guterres triệu tập phiên họp khẩn cấp Hội đồng Bảo an. Ngược lại, một số nghị sĩ Mỹ như Lindsey Graham ca ngợi “quyết định đúng đắn”. Canada, Australia, Anh bày tỏ lo ngại về chương trình hạt nhân Iran nhưng kêu gọi kiềm chế. Giá dầu thế giới tăng vọt hơn 8% ngay sau thông tin, hàng loạt hãng hàng không hủy hơn 1.400 chuyến bay đến khu vực Trung Đông.
Tính đến sáng 1 tháng 3 năm 2026, các cuộc không kích của liên quân Mỹ-Israel vẫn tiếp tục trong ngày thứ hai. Tình hình nội bộ Iran cực kỳ căng thẳng với nguy cơ biểu tình lan rộng và cuộc chiến quyền lực nội bộ có thể bùng nổ bất cứ lúc nào.
