Tổng thống Iran xin lỗi các nước láng giềng, cam kết ngừng bắn... nhưng missile lại lao vào Dubai. IRGC đang lật đổ từ bên trong?
Trong những giờ phút hỗn loạn nhất của cuộc chiến Trung Đông năm 2026, một sự kiện tưởng chừng không thể xảy ra đã bùng nổ: Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian công khai xin lỗi các nước láng giềng Ả Rập vì những cuộc tấn công từ lãnh thổ Iran, đồng thời cam kết ngừng bắn vào các quốc gia không tham chiến trừ khi bị tấn công trước. Nhưng ngay sau đó, tên lửa và drone Iran lại lao vào Dubai và Bahrain, đốt cháy đường băng sân bay quốc tế Dubai, biến lời xin lỗi thành trò hề đẫm máu. Đây không phải là sự mâu thuẫn ngẫu nhiên. Đây là dấu hiệu rõ ràng nhất của một cuộc nội chiến đang âm ỉ bùng phát bên trong chính quyền Tehran – nơi Tổng thống Pezeshkian, thành viên của Hội đồng Lãnh đạo lâm thời ba người sau cái chết của Ayatollah Ali Khamenei, đang cố gắng níu kéo chút uy tín còn sót lại, trong khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) – cánh tay vũ trang thực sự nắm quyền – tiếp tục đẩy chiến tranh đến giới hạn.
Hãy nhìn thẳng vào thực tế lạnh lùng: Cuộc chiến Operation Epic Fury do Tổng thống Mỹ Donald Trump phát động từ ngày 28 tháng 2 năm 2026 đã biến Iran thành một đống đổ nát chiến lược chỉ trong vòng hơn một tuần. Lực lượng Không quân Mỹ và Israel đã thực hiện hơn 3.000 cuộc không kích, đánh chìm 43 tàu chiến Iran dưới đáy vịnh Ba Tư, tiêu diệt hàng loạt bệ phóng tên lửa đạn đạo, trung tâm chỉ huy và hệ thống phòng không. Không quân Mỹ thống trị bầu trời đến mức các máy bay tiếp dầu KC-135 có thể lượn lờ ngay trên không phận Iran mà không gặp bất kỳ sự kháng cự đáng kể nào. Số lượng tên lửa Iran phóng ra giảm thảm hại: từ gần 350 quả ngày đầu tiên xuống chỉ còn 9 quả vào ngày thứ bảy. Đây không phải là "lòng nhân từ" hay "sự tỉnh ngộ" – đây là sự cạn kiệt vũ khí, là chiến thuật "door camping" tàn nhẫn của không quân Mỹ-Israel: chờ bệ phóng ló ra khỏi hang núi hoặc hầm ngầm, rồi tiêu diệt ngay lập tức, khiến Iran không thể tái sử dụng bất kỳ launcher nào.
Trump, với phong cách đanh thép quen thuộc, đã đáp trả lời xin lỗi của Pezeshkian bằng một thông điệp không khoan nhượng: Iran đang bị "đánh tan tác", lời hứa ngừng bắn chỉ vì "bị đánh liên tục", và Tehran giờ là "kẻ thua cuộc của Trung Đông" trong nhiều thập kỷ tới. Ông cảnh báo các khu vực và nhóm trước đây chưa bị nhắm đến nay đang nằm trong tầm ngắm "hủy diệt hoàn toàn". Đây không phải lời đe dọa suông. Đây là lời tuyên bố rằng Washington không chấp nhận bất kỳ "sự thay đổi thái độ" giả tạo nào từ một chế độ đang tan rã.
Sự chia rẽ nội bộ Iran giờ đã phơi bày trần trụi. Pezeshkian, trong bài phát biểu trên truyền hình nhà nước, thừa nhận rằng các đơn vị vũ trang đã hành động "tự do" sau khi chỉ huy cấp cao thiệt mạng, ngụ ý rằng một số cuộc tấn công vào Ajman, Thổ Nhĩ Kỳ, Síp hay các nước vùng Vịnh là hành vi của "các lực lượng bất kham". Nhưng ngay sau đó, trụ sở IRGC ra tuyên bố chính thức phủ nhận: Iran chỉ tấn công căn cứ Mỹ-Israel, và sẽ tiếp tục. Một số tài khoản ủng hộ cực đoan IRGC thậm chí kêu gọi "xử tử" những kẻ thuyết phục Tổng thống xin lỗi. Pezeshkian sau đó phải lật ngược lời mình trên Twitter (X), khẳng định Iran chỉ nhắm vào "các mục tiêu quân sự hợp pháp" của Mỹ – gần như sao chép nguyên văn tuyên bố của IRGC. Ai đang kiểm soát tài khoản của Tổng thống? Ai thực sự ra lệnh? Câu trả lời rõ ràng: IRGC đang thắng thế trong cuộc đấu quyền lực nội bộ.
Cái chết của Khamenei đã tạo ra khoảng trống quyền lực khổng lồ. Hội đồng Lãnh đạo lâm thời – gồm Pezeshkian, Chánh án Tư pháp Gholam Hossein Mohseni Ejei và một nhân vật thân cận với dòng họ giáo sĩ – đang cố gắng điều hành đất nước giữa bom đạn. Nhưng việc lựa chọn lãnh tụ tối cao mới đang trở thành chiến trường. Phe cứng rắn IRGC thúc đẩy một lãnh tụ "IRGC-focused", trong khi phe ôn hòa hơn (nếu còn tồn tại) tìm kiếm ai đó có thể đàm phán với Mỹ. Mojtaba Khamenei, con trai thứ hai của cố lãnh tụ, nổi lên như ứng viên hàng đầu – một lựa chọn mà Trump đã công khai gọi là "không thể chấp nhận". Israel thậm chí đe dọa tiêu diệt bất kỳ người kế nhiệm nào. Nhưng IRGC dường như đang củng cố vị thế, với các dấu hiệu cho thấy họ đang kiểm soát chặt chẽ hơn bộ máy an ninh.
Điều đáng sợ hơn cả là sự phản bội từ bên trong dân chúng. Người Iran, thông qua mạng xã hội và các kênh ngầm, đang công khai chia sẻ tọa độ GPS của các căn cứ bí mật IRGC mới – những lều trại, địa điểm ẩn náu trên đường phố mà binh lính Vệ binh Cách mạng dựng lên vì sợ bị không kích. Đây không phải vài trường hợp lẻ tẻ. Đây là phong trào ở quy mô lớn, nơi dân chúng biến chính IRGC thành mục tiêu cho Mỹ-Israel. IRGC giờ phải đóng quân trên phố, trong sân vận động Tehran – và ngay cả những nơi đó cũng bị bom. Chế độ không còn kiểm soát được lực lượng của chính mình, cũng không kiểm soát được lòng dân.
Trump, từ Nhà Trắng, tiếp tục đẩy mạnh chiến dịch. Ông lặp lại khẩu hiệu "Make Iran Great Again" sau khi thay đổi chế độ, gợi ý một lãnh đạo "chấp nhận được" sẽ được chọn – tương tự cách Mỹ can thiệp ở Venezuela. Nhưng thực tế chiến trường cho thấy: Mỹ chỉ mất ba máy bay (tất cả do hỏa lực thân thiện ở Kuwait), trong khi Iran gần như vô hiệu hóa trên không. Hải quân Iran biến mất. Không quân Iran im lặng. Tên lửa đạn đạo cạn kiệt. Các cuộc tấn công khủng bố vào khách sạn, sân bay vùng Vịnh vẫn tiếp diễn, nhưng chúng chỉ là những cú đấm tuyệt vọng của một kẻ sắp gục ngã.
Phó Ngoại trưởng Iran xuất hiện trên truyền hình Pháp, đe dọa châu Âu nếu hỗ trợ Mỹ-Israel sẽ thành "mục tiêu hợp pháp". Nhưng lời đe dọa ấy nghe thật yếu ớt khi chính Iran đã tấn công Cyprus, Thổ Nhĩ Kỳ, Bahrain – những nước không tham chiến. Tehran đang cố lan tỏa nỗi sợ, nhưng thực tế là họ đang tự cô lập mình. Phe cực đoan IRGC có thể thắng nội bộ, nhưng cái giá là sự sụp đổ toàn diện của nhà nước.
Cuộc chiến này không còn là về hạt nhân hay tên lửa nữa. Nó là về sự sống còn của một chế độ đã tồn tại 47 năm nhờ bạo lực và sợ hãi. Trump đã mở cánh cửa địa ngục, và giờ Iran đang tự thiêu rụi từ bên trong. Liệu có nội chiến toàn diện? Liệu IRGC có đàn áp dân chúng đến mức cuối cùng? Hay chế độ sẽ tan vỡ trước khi Mỹ phải đổ bộ? Câu trả lời đang được viết bằng lửa và máu trên bầu trời Tehran.
