Larijani nghĩ mình an toàn sau khi xuất hiện công khai thách thức Mỹ-Israel, nhưng tình báo đã theo dõi từng bước di chuyển
Trong bóng tối mù mịt của Tehran, một sai lầm nhỏ bé đã biến thành bản án tử hình cho người từng tự xem mình là bất khả xâm phạm. Ali Larijani – cái tên từng khiến hàng chục nghìn người Iran run sợ – không còn nữa. Cùng với ông, Gholamreza Soleimani, chỉ huy lực lượng Basij khét tiếng, cũng đã bị xóa sổ trong một cuộc không kích chính xác đến mức rùng mình. Israel vừa thực hiện điều mà nhiều người gọi là “đòn đánh ngoài trái đất”, không chỉ loại bỏ hai nhân vật cốt lõi mà còn đập tan lớp vỏ bảo vệ cuối cùng của chế độ Hồi giáo Iran.
Hãy hình dung cảnh đó: ngày 13 tháng 3, Larijani bước ra ánh sáng tại cuộc mít tinh Quds Day. Ông ta đứng giữa đám đông, miệng phun ra lời thách thức Mỹ và Israel, khẳng định “chúng tôi không sợ”. Cả thế giới thấy ông ta cười đắc thắng. Nhưng chính khoảnh khắc ấy đã trở thành điểm khởi đầu cho cơn ác mộng. Tình báo Mỹ-Israel không cần phải bắn tên lửa ngay giữa đám đông dân thường – họ chờ đợi. Họ theo dõi từng bước chân ông ta trở về hang ổ bí mật. Và rồi, chỉ vài ngày sau, vào đêm 16 rạng 17 tháng 3, một đòn đánh chính xác đã kết thúc tất cả. Larijani và con trai ông ta biến mất trong lửa và khói. Cùng lúc, Soleimani – “thợ mổ của chế độ” – cũng bị tiêu diệt tại một trại lều tạm thời của Basij.
Đây không phải là ngẫu nhiên. Đây là chiến thuật tình báo-cá nhân hóa được nâng tầm lên mức độ nghệ thuật. Larijani vốn nổi tiếng với sự hoang tưởng cực độ. Trong mọi cuộc phỏng vấn truyền hình nhà nước, ông ta luôn chọn phòng tối om, không để lộ bất kỳ chi tiết nào về vị trí. Ông ta biết rõ: Mỹ và Israel có gián điệp khắp nơi. Thế nhưng, khi xuất hiện công khai trước hàng nghìn người, ông ta đã vô tình cung cấp “điểm bắt đầu” hoàn hảo. Từ đó, mọi chuyển động – xe hơi, hộ tống, tín hiệu điện thoại – đều bị theo dõi. Không cần xâm nhập hang ổ ngầm sâu hàng chục mét. Chỉ cần chờ ông ta lộ diện một lần là đủ. Đó là bài học mà Larijani, người từng lấy Thiên An Môn làm mẫu mực để đàn áp biểu tình tháng 1, giờ đây phải trả giá bằng mạng sống.
Hãy nhớ lại vai trò thực sự của ông ta. Sau khi Ayatollah Ali Khamenei bị tiêu diệt hồi cuối tháng 2, Iran rơi vào hỗn loạn. Hội đồng chiến tranh gồm ba người được lập ra, nhưng thực tế quyền lực nằm trong tay Larijani – thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao. Ông ta là người đã ra lệnh thảm sát 30-40 nghìn người biểu tình ôn hòa chỉ trong hai ngày 8 và 9 tháng 1. Lấy cảm hứng từ xe tăng Thiên An Môn 1989, Larijani tin rằng bạo lực tàn nhẫn là chìa khóa để duy trì chế độ. Và ông ta đã làm đúng như vậy. Khi Khamenei già yếu, ông ta được trao toàn quyền “bảo vệ cách mạng”. Sau đó, khi chiến tranh bùng nổ, Larijani trở thành người điều hành thực tế đất nước – trong khi lãnh đạo tối cao mới được cho là đang hôn mê.
Bây giờ ông ta đã chết. Và người Iran đang ăn mừng trên đường phố. Video lan truyền khắp mạng xã hội cho thấy dân chúng reo hò, đốt pháo, gọi ông ta là “kẻ sát nhân của chính nhân dân mình”. Đó là hình ảnh hiếm hoi trong một quốc gia đang bị bao vây bởi bom đạn. Họ biết rõ: Larijani chính là kiến trúc sư của những nhà tù đen tối, những phòng tra tấn, và lệnh bắn đạn thật vào phụ nữ và thanh niên chỉ vì đòi tự do cơ bản. Soleimani, chỉ huy Basij, cũng không kém. Ông ta là người trực tiếp chỉ huy đàn áp, mạng lưới tra tấn, và từng tuyên bố chỉ vài ngày trước rằng “chế độ Zionists chỉ chiến đấu được 10 ngày”. Irony cay đắng: ông ta bị tiêu diệt đúng ngày thứ 14 của cuộc chiến.
Chiến thuật quân sự ở đây đáng để phân tích sâu. Israel và Mỹ không tấn công mù quáng. Họ tránh tối đa thương vong dân sự – điều mà Iran vẫn luôn cáo buộc nhưng thực tế chưa từng xảy ra. Họ không đánh vào rally Quds Day dù có thể. Thay vào đó, họ chờ “cửa sổ” hoàn hảo: khi mục tiêu trở về nơi ẩn náu. Công nghệ tình báo Mỹ-Israel đã đạt đến mức độ đáng sợ. Từ vệ tinh, tín hiệu điện thoại, đến mạng lưới gián điệp địa phương – tất cả hội tụ để tạo ra một cuộc không kích chính xác như phẫu thuật. F-35I Adir hay drone tàng hình? Có lẽ cả hai. Chúng xuyên thủng lưới phòng không Iran một cách dễ dàng, chứng minh rằng “không phận Iran” không còn là bất khả xâm phạm. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử chiến tranh hiện đại, một lãnh đạo cấp cao như Larijani – người đang điều hành đất nước – bị loại bỏ mà không cần chiến dịch mặt đất lớn.
Tổng thống Donald Trump, đương kim lãnh đạo Hoa Kỳ, đã im lặng chiến lược nhưng rõ ràng ủng hộ. Chiến lược “Venezuela model” mà ông ta công khai ủng hộ – thay thế chế độ cứng rắn bằng một lãnh đạo vừa phải từ bên trong – đang được thực thi một cách lạnh lùng. Hãy nhìn poster truy nã 10 triệu USD của Bộ Ngoại giao Mỹ: Larijani nằm ngay đó, trong khi Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và Bộ trưởng Ngoại giao thì không. Họ không phải mục tiêu. Trump không muốn hỗn loạn hoàn toàn; ông ta muốn một Iran “cải tổ” có thể đàm phán. Nhưng để làm được điều đó, phải đập tan lớp cứng rắn nhất trước. Larijani và Soleimani chính là những khối đá đó.
Thời điểm của đòn đánh càng thêm phần chết chóc. Tối nay, người Iran sẽ kỷ niệm Chaharshanbe Suri – lễ hội lửa truyền thống. Đây là dịp họ thường đổ ra đường phố, đốt lửa, nhảy qua lửa để xua đuổi điều xấu. Chế độ đã hoảng loạn. Họ công khai kêu gọi “đừng ra đường vì đang chiến tranh”, đồng thời triển khai lực lượng Basij và IRGC vũ trang đầy đủ, với lệnh “bắn nếu tụ tập”. Nhưng giờ Basij đã mất chỉ huy tối cao. Lực lượng đàn áp đã bị cắt đầu. Nhiều người dự đoán: biểu tình mới sẽ bùng nổ, lớn hơn, quyết liệt hơn. Dân chúng, sau khi chứng kiến Larijani bị tiêu diệt, càng thêm dũng khí. Họ ăn mừng trên đường phố ngay cả khi bom vẫn rơi. Đó là dấu hiệu rõ ràng nhất rằng chế độ đang lung lay tận gốc.
Nhìn rộng ra địa chính trị, cú đánh này không chỉ là chiến thắng quân sự mà còn là đòn bẩy thay đổi khu vực. Hezbollah, Houthis, và các lực lượng ủy nhiệm khác của Iran đang mất dần chỗ dựa. Chuỗi chỉ huy bị đứt đoạn. Iran không còn khả năng phối hợp phản công hiệu quả. Dầu mỏ thế giới đã biến động, nhưng chưa đến mức hỗn loạn vì Israel và Mỹ tập trung vào decapitation thay vì đánh phá cơ sở hạ tầng năng lượng. Nga và Trung Quốc lên tiếng phản đối, nhưng chỉ ở mức ngoại giao – không ai muốn nhảy vào một cuộc chiến mà Mỹ-Israel đang chiếm ưu thế tuyệt đối trên không.
Tuy nhiên, lý trí lạnh lùng buộc chúng ta phải nhìn nhận rủi ro. Việc loại bỏ lãnh đạo cấp cao có thể tạo khoảng trống quyền lực. Ai sẽ thay thế Larijani? Một kẻ cứng rắn hơn, hay một phe muốn thỏa hiệp? Chế độ Iran vẫn còn những hang ổ ngầm, những tên lửa còn sót lại. Nhưng đà suy yếu đã rõ. Mỗi đòn đánh chính xác như thế này đều làm giảm khả năng phản công, làm lung lay lòng trung thành của quân đội và dân chúng. Trump hiểu điều đó. Netanyahu hiểu điều đó. Và người dân Iran – những người từng bị Larijani ra lệnh giết hại – giờ đang reo hò trên đường phố Tehran.
Câu chuyện chưa kết thúc. Đêm nay, khi lửa Chaharshanbe Suri cháy lên, chúng ta sẽ biết liệu Iran có thực sự bùng nổ hay không. Nhưng một điều chắc chắn: bóng ma Larijani, kẻ từng mơ giấc mộng Thiên An Môn vĩnh cửu, đã tan biến. Và cùng với ông ta, một chương đen tối của chế độ Iran đang khép lại – bằng một đòn đánh mà cả thế giới không thể bỏ qua. Chiến tranh không chỉ là bom đạn. Chiến tranh là trí tuệ, là kiên nhẫn, và là khả năng biến chính sự kiêu ngạo của kẻ thù thành vũ khí chống lại chính chúng. Israel vừa làm điều đó. Và lịch sử sẽ ghi nhận
