Trump xóa sổ quân sự Kharg nhưng giữ dầu mỏ... rồi Marines lao tới. Liệu đảo ngọc quý Iran sắp rơi vào tay Mỹ?
Iran vừa tấn công Aramco, nhưng phản ứng của Mỹ đã vượt qua mọi lằn ranh mà thế giới từng tưởng tượng. Trong một đòn không kích chính xác quy mô lớn, lực lượng Mỹ dưới lệnh Tổng thống Donald Trump đã xóa sổ hàng loạt mục tiêu quân sự trên đảo Kharg – viên ngọc quý của nền kinh tế Iran – mà không chạm đến hạ tầng dầu mỏ. Chỉ vài giờ sau, Lầu Năm Góc công bố điều động hàng nghìn Thủy quân lục chiến cùng nhóm tàu đổ bộ từ Nhật Bản lao thẳng vào vùng Vịnh Ba Tư. Đây không còn là cuộc chiến từ xa nữa; đây là bước đi đưa lính Mỹ đến sát bờ biển Iran, nơi mà từ Carter đến Reagan đều từng chùn bước.
Đảo Kharg, nằm cách bờ biển Iran khoảng 30 km, không phải là một hòn đảo thông thường. Nó xử lý tới 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Cộng hòa Hồi giáo – con số tương đương 1,5-1,7 triệu thùng mỗi ngày trước khi xung đột bùng nổ. Dầu từ các mỏ lớn như Ahvaz, Marun, Gachsaran chảy qua đường ống đến đây, lưu trữ trong các bồn chứa khổng lồ, rồi được bơm lên những siêu tàu chở dầu VLCC có sức chứa hàng trăm nghìn tấn, vượt eo biển Hormuz để đến Trung Quốc – khách hàng lớn nhất của Tehran. Doanh thu từ Kharg không chỉ nuôi sống ngân sách nhà nước mà còn trực tiếp tài trợ cho Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), cánh tay vũ trang bảo vệ chế độ. Đánh vào Kharg đồng nghĩa với việc cắt đứt nguồn sống kinh tế và quân sự của Tehran.
Tổng thống Trump, trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội, gọi đây là “một trong những cuộc không kích mạnh mẽ nhất lịch sử Trung Đông”. Hơn 90 mục tiêu quân sự bị phá hủy: kho tên lửa, bãi chứa mìn hải quân, căn cứ hải quân, tháp kiểm soát sân bay. Video do chính Trump chia sẻ cho thấy những cột lửa bùng lên giữa đêm, nhưng hạ tầng dầu mỏ vẫn nguyên vẹn – một quyết định ông giải thích bằng “lý do nhân đạo”. Tuy nhiên, lời cảnh báo theo sau sắc bén đến lạnh người: nếu Iran tiếp tục cản trở tự do hàng hải qua eo biển Hormuz, Mỹ sẽ “xem xét lại” và không ngần ngại san bằng phần còn lại. Eo biển Hormuz – nơi 20% dầu mỏ thế giới đi qua – hiện đang bị tê liệt bởi các cuộc tấn công của IRGC vào tàu chở hàng, khiến giá dầu tăng vọt hơn 40% kể từ khi chiến sự bắt đầu.
Việc điều động Thủy quân lục chiến càng đẩy căng thẳng lên đỉnh điểm. Theo Wall Street Journal và các nguồn từ Lầu Năm Góc, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã phê duyệt yêu cầu của Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) đưa một nhóm tàu đổ bộ sẵn sàng (Amphibious Ready Group) cùng đơn vị viễn chinh Thủy quân lục chiến (Marine Expeditionary Unit) – khoảng 2.500-5.000 binh sĩ – từ căn cứ Nhật Bản đến Trung Đông. Tàu tấn công đổ bộ USS Tripoli dẫn đầu đoàn tàu, hành trình mất 10-14 ngày. Đây là lực lượng chuyên biệt cho các chiến dịch đổ bộ nhanh, với trực thăng tấn công, pháo binh, hỗ trợ không quân từ tàu mẹ, và khả năng chiếm giữ bờ biển mà không cần căn cứ cố định.
Lịch sử cho thấy Mỹ từng cân nhắc tấn công Kharg nhưng chưa bao giờ dám. Năm 1979, Tổng thống Jimmy Carter xem xét trong khủng hoảng con tin nhưng dừng lại vì rủi ro leo thang. Năm 1988, Ronald Reagan cân nhắc trong Chiến tranh tàu chở dầu nhưng chọn không đánh. Giờ đây, dưới thời Trump, ranh giới đó đã bị xóa nhòa. Trump từng nói trong phỏng vấn năm 1988 rằng chỉ cần “một viên đạn bắn vào tàu hoặc lính Mỹ” là ông sẽ chiếm Kharg. Hôm nay, khi được hỏi trực tiếp về khả năng chiếm đảo, ông né tránh khéo léo nhưng không phủ nhận: “Ai ngu mà trả lời câu hỏi như vậy?” Lời nói ấy không phải phủ định – đó là lời khẳng định ngầm rằng mọi lựa chọn đều mở.
Chiến dịch này không dừng ở không kích. Bộ trưởng Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Tướng Dan Caine, trong cuộc họp báo, vẽ bức tranh về một chế độ Iran đang sụp đổ từ bên trong. Lãnh đạo tối cao mới – Mustabah Ham – được mô tả là “bị thương nặng, có thể biến dạng”, chỉ dám ra tuyên bố viết thay vì xuất hiện trực tiếp. IRGC mất khả năng phối hợp, liên lạc rối loạn. Mỹ đã sử dụng tên lửa ATACMS lần đầu tiên trong chiến đấu để đánh chìm tàu ngầm Iran – một cột mốc lịch sử. Hàng chục nghìn mục tiêu đã bị phá hủy chỉ trong hai tuần, từ cơ sở hạt nhân đến kho vũ khí.
Vấn đề hạt nhân vẫn là trung tâm. Iran từ chối từ bỏ uranium làm giàu cao trong đàm phán, giữ lại hàng trăm kg vật liệu 60% – mức gần ngưỡng vũ khí. Hegseth khẳng định: “Từ chối Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là sứ mệnh cốt lõi”. Các lựa chọn “trên toàn phổ” vẫn mở, bao gồm cả việc chiếm giữ vật liệu hạt nhân tại Isfahan nếu cần. Chiến dịch Midnight Hammer với máy bay ném bom B-2 đã phá hủy cơ sở hạt nhân, tạo điều kiện cho các bước tiếp theo.
Iran đáp trả bằng lời đe dọa quen thuộc: tấn công hạ tầng năng lượng vùng Vịnh nếu Mỹ đánh dầu mỏ. Nhưng lời đe dọa ấy đã mất sức nặng. Họ đã tấn công nhà máy lọc dầu Saudi Arabia, Qatar, kho dầu Bahrain, thậm chí Oman – quốc gia không có căn cứ Mỹ. Số lượng tên lửa và drone Iran phóng ra giảm dần mỗi ngày, cho thấy kho vũ khí đang cạn kiệt. Trong khi đó, Mỹ đang tăng tốc: hoạt động vượt kế hoạch, lực lượng bổ sung đang đến.
Việc đưa Thủy quân lục chiến vào không nhất thiết đồng nghĩa với cuộc đổ bộ toàn diện lên Kharg. Có thể là các cuộc đột kích đặc nhiệm chiếm kho hạt nhân, bảo vệ tuyến hàng hải, hoặc chỉ đơn giản là tạo áp lực tâm lý. Nhưng lịch sử quân sự Mỹ cho thấy: khi lực lượng đổ bộ được điều động, chúng hiếm khi nằm im. Kharg không chỉ là mục tiêu kinh tế; chiếm giữ nó sẽ cắt đứt nguồn tài trợ IRGC, làm lung lay nền tảng chế độ. Tehran biết rõ điều đó, và phản ứng của họ – từ chối nhượng bộ – chỉ càng đẩy xung đột sâu hơn.
Thế giới đang chứng kiến một Mỹ dưới thời Trump không còn do dự như trước. Từ lời hứa “kết thúc nhanh chóng” ban đầu, Trump giờ thừa nhận không thể dự đoán thời gian, nhưng khẳng định “chúng ta đang vượt tiến độ”. Giá dầu tăng vọt, thị trường toàn cầu rung chuyển, Trung Quốc – người mua chính dầu Iran – im lặng đáng ngờ. Eo biển Hormuz không chỉ là tuyến đường thủy; nó là huyết mạch kinh tế thế giới. Nếu Mỹ quyết định chiếm Kharg, hoặc tệ hơn, phá hủy hạ tầng dầu mỏ, hậu quả sẽ là cơn địa chấn toàn cầu: lạm phát năng lượng, suy thoái, và nguy cơ chiến tranh lan rộng.
Đây là lúc lý trí lạnh lùng phải thắng cảm xúc. Iran đã chọn con đường đối đầu, tấn công Aramco và các mục tiêu vùng Vịnh để thử giới hạn Mỹ. Trump đáp trả bằng sức mạnh áp đảo, nhưng không mù quáng. Ông giữ lại hạ tầng dầu mỏ như con bài cuối cùng. Nếu Tehran tiếp tục chặn Hormuz, con bài ấy sẽ được tung ra. Và khi Thủy quân lục chiến Mỹ đặt chân lên bờ biển Iran, thế giới sẽ không còn như cũ.
