Thương Chiến Mỹ-Trung Bùng Nổ: Việt Nam Chọn Lối Chơi Mới, Châu Á Phục Hồi

Thương chiến giữa Mỹ và Trung Quốc đang bước vào giai đoạn căng thẳng mới, với những chính sách quyết liệt từ Tổng thống Donald Trump nhằm t...

Thương chiến giữa Mỹ và Trung Quốc đang bước vào giai đoạn căng thẳng mới, với những chính sách quyết liệt từ Tổng thống Donald Trump nhằm tái định hình trật tự thương mại toàn cầu. Các biện pháp thuế quan và chiến lược thương mại của Mỹ không chỉ gây áp lực mạnh mẽ lên Trung Quốc mà còn tạo ra những làn sóng ảnh hưởng đến nhiều quốc gia khác, từ Việt Nam, Ấn Độ cho đến các thị trường tài chính châu Á. Trong bối cảnh này, Việt Nam đang nổi lên như một đối tác chủ động, sẵn sàng điều chỉnh chính sách để hợp tác với Mỹ, trong khi thị trường châu Á thở phào với những tín hiệu tích cực từ Washington.

Thành Phố Nghĩa Ô, Trung Quốc: Đòn Giáng Từ Thuế Quan Mỹ

Nằm ở tỉnh Triết Giang, thành phố Nghĩa Ô từng được biết đến như trung tâm xuất khẩu lớn nhất thế giới, nơi cung cấp tới 90% hàng trang trí Giáng sinh cho thị trường Mỹ. Những sản phẩm như đèn nhấp nháy, cây thông giả hay mũ ông già Noel từ lâu đã trở thành biểu tượng của sự phụ thuộc của người tiêu dùng Mỹ vào nguồn cung giá rẻ từ Trung Quốc. Tuy nhiên, mọi thứ đã thay đổi khi chính quyền Trump áp đặt mức thuế quan vượt ngưỡng 145% lên hàng hóa Trung Quốc.

Hậu quả là các doanh nghiệp Mỹ nhanh chóng quay lưng, tìm kiếm đối tác cung ứng mới từ Đông Âu, Đông Nam Á hoặc thậm chí sản xuất nội địa. Tại Nghĩa Ô, cảnh mua bán tấp nập giờ đây nhường chỗ cho sự đìu hiu. Một tiểu thương tên Ran Hồng Yan, người có 15 năm kinh doanh đồ Giáng sinh, chia sẻ rằng cô đã mất 8/10 khách hàng Mỹ chỉ trong một năm, thiệt hại hơn 135.000 USD. Nhiều doanh nghiệp khác buộc phải đóng cửa hoặc chuyển hướng sang thị trường châu Âu và nội địa Trung Quốc, nhưng không thể bù đắp được khoảng trống khổng lồ mà thị trường Mỹ để lại.

Sự suy giảm này là minh chứng rõ nét cho tác động của thương chiến Mỹ-Trung. Từ năm 2018 đến 2024, thị phần xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ đã giảm từ gần 20% xuống còn dưới 15%. Chính sách thuế quan không chỉ bảo vệ thị trường nội địa Mỹ mà còn buộc các quốc gia khác phải thích nghi với luật chơi mới mà Washington đặt ra.

Ấn Độ: Đối Tác Chiến Lược Mới Của Mỹ

Trong khi mối quan hệ với các đồng minh truyền thống ở châu Âu đang có dấu hiệu phai nhạt, Mỹ chuyển hướng sang Ấn Độ như một đối trọng chiến lược với Trung Quốc. Phó Tổng thống Mike Pence, trong chuyến thăm gần đây, đã không ngần ngại ca ngợi Ấn Độ và Thủ tướng Narendra Modi. Ông nhấn mạnh rằng “tương lai của thế kỷ 21 sẽ được định hình bởi quan hệ đối tác Mỹ-Ấn Độ”, một tín hiệu rõ ràng về sự thay đổi trong chính sách đối ngoại của Washington.

Ấn Độ, với dân số đông nhất thế giới và vị thế đối lập tự nhiên với Trung Quốc, đang trở thành một đồng minh lý tưởng. Các cuộc thảo luận giữa hai nước tập trung vào việc giảm thuế quan, thúc đẩy thỏa thuận thương mại song phương, tăng cường mua sắm vũ khí Mỹ và mở cửa thị trường năng lượng cho doanh nghiệp Mỹ. Những bước đi này không chỉ củng cố quan hệ kinh tế mà còn tăng cường hợp tác quân sự, nhằm tạo ra một liên minh mạnh mẽ để kiềm chế ảnh hưởng của Bắc Kinh trong khu vực.

Việt Nam: Sẵn Sàng Đi Theo Luật Chơi Của Trump

Giữa lằn ranh thương chiến Mỹ-Trung, Việt Nam đã chọn cách tiếp cận chủ động và linh hoạt. Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chỉ đạo đội ngũ đàm phán chuẩn bị kỹ lưỡng cho các cuộc thương lượng với Mỹ, với mục tiêu tránh tác động tiêu cực đến các thị trường khác. Ông khẳng định rằng các cuộc đàm phán sẽ tuân thủ các cam kết quốc tế của Việt Nam, đồng thời thừa nhận hàng hóa Việt Nam chưa đủ sức cạnh tranh trực tiếp với sản phẩm Mỹ. Tuy nhiên, mối quan hệ thương mại song phương đã mang lại lợi ích rõ rệt cho cả hai bên.

Để chứng minh thiện chí, Việt Nam đã triển khai nhiều biện pháp ngăn chặn gian lận xuất xứ, đặc biệt là việc hàng hóa Trung Quốc “đội lốt” hàng Việt để lách thuế vào Mỹ. Bộ Công Thương Việt Nam gần đây đã thu hồi quyền cấp giấy chứng nhận xuất xứ từ các tổ chức trung gian, thể hiện quyết tâm đảm bảo minh bạch trong thương mại. Những động thái này cho thấy Hà Nội không chỉ muốn tránh “án phạt” từ Trump mà còn sẵn sàng hợp tác sâu hơn, từ việc cam kết mua thêm hàng hóa Mỹ đến việc điều chỉnh chính sách cho phù hợp với yêu cầu của Washington.

Thị Trường Châu Á Phục Hồi Sau Động Thái Bất Ngờ Từ Trump

Sau thời gian dài chịu áp lực từ thương chiến Mỹ-Trung, thị trường tài chính châu Á đã đón nhận làn gió mới khi Tổng thống Trump bất ngờ rút lại ý định sa thải Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell và phát đi tín hiệu hạ nhiệt căng thẳng với Trung Quốc. Tại Nhật Bản, chỉ số Nikkei 225 tăng mạnh 2,3%, trong khi thị trường Hàn Quốc ghi nhận mức tăng 1,2%. Chỉ số MSCI toàn khu vực châu Á-Thái Bình Dương (không tính Nhật Bản) cũng nhích lên 0,3%, còn hợp đồng tương lai S&P 500 tăng 1,8%.

Đồng đô la Mỹ phục hồi đáng kể, tăng 0,8% so với yên Nhật và franc Thụy Sĩ, trong khi đồng euro giảm 0,6%. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm giảm 6 điểm cơ bản, phản ánh niềm tin thị trường đang dần được khôi phục. Giá dầu cũng khởi sắc, với dầu Brent tăng 67 cent lên 68,09 USD/thùng và dầu WTI tăng 64 cent lên 64,31 USD/thùng.

Những thay đổi đột ngột trong lập trường của Trump đã mang lại sự nhẹ nhõm cho giới đầu tư, dù các chuyên gia vẫn cảnh báo rằng tình hình có thể thay đổi nếu căng thẳng thương mại tiếp tục leo thang. Dẫu vậy, ít nhất trong thời điểm hiện tại, châu Á đang tận hưởng một giai đoạn phục hồi đáng kể nhờ vào những quyết định từ Nhà Trắng.