TRUMP: CHIẾN TRANH IRAN "VỀ CƠ BẢN ĐÃ KẾT THÚC", DẦU BRENT RƠI DƯỚI 90 USD

Tổng thống Donald Trump vừa tuyên bố chiến tranh với Iran "về cơ bản đã kết thúc", và thị trường dầu lập tức trả lời bằng một cú rơi mạnh nhất trong nhiều tháng: dầu Brent lần đầu tiên kể từ cuối tháng 8 thủng mốc 90 USD một thùng, kéo theo hy vọng về một Trung Đông bớt căng thẳng và giá xăng rẻ hơn cho người dân Mỹ.

Tôi nghĩ nó sẽ kết thúc khá sớm

Phát biểu được đưa ra vào ngày thứ Hai 9 tháng 11, ngay sau cuộc gặp giữa Tổng thống Trump và Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al-Thani tại Nhà Trắng. Khi được hỏi về khả năng Mỹ tiếp tục hành động quân sự, ông Trump trả lời thẳng thừng: "Vào lúc này... hành động quân sự dường như không phải là điều rất cần thiết... Tôi nghĩ nó sẽ kết thúc khá sớm". Đó là thông điệp rõ ràng nhất từ trước đến nay của ông chủ Nhà Trắng về hướng đi của cuộc đối đầu với Iran.

Ông Trump còn đi xa hơn khi khẳng định: "Về mặt quân sự, Iran thực sự đã kết thúc. Chúng ta chỉ đang giữ nguyên trạng". Nhưng ông cũng để ngỏ cánh cửa hành động khi nhấn mạnh: "chúng ta đã sẵn sàng, khóa nòng và lên đạn, sẵn sàng hành động vì bất kỳ lý do nào thay đổi". Đó là phong cách quen thuộc của ông Trump: một tay chìa ra hòa bình, tay còn lại vẫn nắm chặt cò súng.

Chôn vùi dưới hàng nghìn tấn đá

Trước đó, trong cuộc phỏng vấn trên chương trình 60 Minutes với người dẫn chương trình Ross Douthat, Tổng thống Trump đã mô tả tình trạng chương trình hạt nhân của Iran bằng một hình ảnh gây chấn động: "Họ chẳng còn gì. Nó bị chôn vùi dưới hàng nghìn tấn đá". Theo ông, các cơ sở hạt nhân của Iran đã bị phá hủy đến mức không còn khả năng phục hồi trong thời gian ngắn, và đó chính là lý do Washington có thể nói về hòa bình từ thế mạnh thay vì từ thế yếu.

Khi một tổng thống tuyên bố đối thủ "chẳng còn gì", đó không chỉ là một câu nói, mà là một tuyên bố về cán cân quyền lực mới ở Trung Đông. Và nếu đúng như vậy, thì cánh cửa đàm phán đang mở rộng hơn bao giờ hết, bởi Tehran không còn lá bài hạt nhân để mặc cả như trước.

38 cây cầu trong tầm ngắm

Tổng thống Trump cho biết Qatar và Saudi Arabia đều muốn một giải pháp hòa bình cho cuộc khủng hoảng, và Washington đang lắng nghe các đồng minh vùng Vịnh. Nhưng ông cũng đưa ra một lời cảnh báo lạnh lùng: Mỹ đã xác định 38 cây cầu của Iran có thể bị phá hủy trong vòng một giờ nếu cần hành động thêm. Con số cụ thể này cho thấy quân đội Mỹ đã chuẩn bị kỹ lưỡng mọi phương án, và Tehran hiểu rõ rằng bất kỳ bước đi sai lầm nào cũng có thể phải trả giá ngay lập tức.

Đây chính là chiến lược "hòa bình thông qua sức mạnh" mà ông Trump theo đuổi: đe dọa phải đủ cụ thể để đối phương tin, và đề nghị hòa bình phải đủ hấp dẫn để đối phương chấp nhận. Với 38 cây cầu trong tầm ngắm, Tehran biết rằng cái giá của việc tiếp tục đối đầu sẽ rất đắt.

Tehran ra điều kiện, Washington bác bỏ

Về phía Iran, Tehran đã đưa ra một đề xuất trao đổi: Mỹ chấm dứt phong tỏa cảng, dỡ một phần các lệnh trừng phạt và ngừng ném bom, đổi lại Tehran sẽ ngừng phong tỏa eo biển Hormuz và quay lại đàm phán về chương trình hạt nhân sau đó. Theo phía Iran, đây là một thỏa thuận có thể chấp nhận được cho cả hai bên, mở đường cho việc hạ nhiệt căng thẳng tại tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới.

Tuy nhiên, Washington đã bác bỏ đề xuất này. Ngoại trưởng Marco Rubio hôm Chủ nhật đã gọi các điều kiện của Tehran là không thể chấp nhận được, cho thấy chính quyền Trump không có ý định nhượng bộ trước khi Tehran thể hiện thiện chí thực sự. Cuộc đối đầu vì thế vẫn chưa hoàn toàn khép lại, dù Tổng thống Trump tin rằng hồi kết đã ở rất gần.

Dầu Brent rơi dưới 90 USD

Thị trường dầu mỏ đã phản ứng ngay lập tức với những tín hiệu hạ nhiệt từ Washington. Theo Reuters, giá dầu Brent đã rơi xuống dưới 90 USD một thùng lần đầu tiên kể từ ngày 31 tháng 8, một mốc tâm lý quan trọng mà giới giao dịch theo dõi suốt nhiều tuần qua. Lúc 13 giờ 34 phút GMT ngày 10 tháng 11, dầu Brent được giao dịch ở mức 89,65 USD một thùng, giảm 3,15% trong ngày, sau khi phiên giao dịch thứ Hai đã chốt ở mức 92,57 USD, giảm tới 5,85%.

Dầu thô WTI của Mỹ cũng giảm theo, xuống 84,52 USD một thùng, giảm 2,68%. Tính từ đỉnh 6 tháng 118 USD một thùng lập ngày 30 tháng 10, dầu Brent đến nay đã lùi khoảng 23%, phản ánh kỳ vọng rằng nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông đang giảm dần. Đối với người dân Mỹ, đây là tin tốt lành: giá dầu giảm đồng nghĩa với giá xăng rẻ hơn và chi phí sinh hoạt nhẹ hơn.

OPEC tăng sản lượng, nguồn cung dồi dào

Một yếu tố khác đang kéo giá dầu đi xuống là nguồn cung dồi dào từ OPEC. Theo khảo sát của Reuters, sản lượng của Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ đã tăng 1,38 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 10, lên mức 22,87 triệu thùng mỗi ngày. Nguồn cung tăng mạnh trong lúc lo ngại về gián đoạn giảm bớt đã tạo ra một thị trường dư cung, và giới phân tích cho rằng giá dầu có thể còn tiếp tục chịu áp lực trong thời gian tới nếu căng thẳng Mỹ–Iran tiếp tục hạ nhiệt.

Từ Nhà Trắng đến thị trường dầu mỏ, bức tranh đang dần sáng lên: một cuộc chiến tranh mà nhiều người lo sợ sẽ bùng nổ toàn diện nay được chính Tổng thống Mỹ tuyên bố là "về cơ bản đã kết thúc", và giá dầu đã rơi xuống mức thấp nhất trong hơn hai tháng. Dĩ nhiên, lời cảnh báo "khóa nòng và lên đạn" của ông Trump cho thấy Washington vẫn sẵn sàng hành động nếu Tehran đổi ý. Nhưng ít nhất trong lúc này, hòa bình đang thắng thế, và người dân Mỹ có thể thở phào nhẹ nhõm hơn mỗi khi ghé trạm xăng.