- Trang chủ /
- tin-the-gioi /
- MỸ LẦN ĐẦU ĐỀ XUẤT: UKRAINE RÚT KHỎI DONBAS ĐỔI LẤY NATO
MỸ LẦN ĐẦU ĐỀ XUẤT: UKRAINE RÚT KHỎI DONBAS ĐỔI LẤY NATO
Mỹ lần đầu đề xuất Ukraine rút khỏi Donbas để đổi lấy NATO. Zelenskyy nói sẽ hỏi ý dân nếu đồng minh xác nhận, châu Âu cử 5 nước vào bàn.
Mục lục bài viết
Lần đầu tiên kể từ khi chiến tranh bắt đầu, các nhà đàm phán Mỹ đã đặt câu hỏi mà Kyiv cho là không thể tưởng tượng nổi: Ukraine có rút quân khỏi Donbas để đổi lấy tư cách thành viên NATO hay không? Tổng thống Volodymyr Zelenskyy tiết lộ đề xuất này hôm thứ Bảy, và nói rằng ông sẽ đưa nó ra hỏi ý dân nếu Washington và các đồng minh NATO xác nhận.
Câu hỏi chưa từng được đặt ra
Phát biểu với báo chí sau chuyến thăm Đan Mạch và Ireland, ông Zelenskyy cho biết các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner đã hỏi ông, lần đầu tiên, rằng liệu Ukraine có rút quân khỏi những phần của vùng Donbas ở miền đông mà Kyiv vẫn đang kiểm soát hay không, nếu Ukraine được kết nạp vào NATO. "Đây là lần đầu tiên điều này được nêu ra", ông Zelenskyy nói, theo tường thuật của Vatican News và Firstpost. Ông cũng cho biết sẽ đưa bất cứ thỏa thuận nào như vậy ra trưng cầu ý dân, nếu Washington và các đồng minh NATO khác xác nhận cam kết.
Ông Zelenskyy khẳng định Kyiv sẽ không đầu hàng lãnh thổ của mình, nhưng việc ông công khai đề cập tới khả năng trưng cầu ý dân cho thấy đề xuất của Mỹ đã được đưa ra một cách nghiêm túc trong các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian ở Abu Dhabi. Đây là một bước ngoặt trong cách tiếp cận của Washington: thay vì chỉ bàn về ngừng bắn hay trao đổi lãnh thổ chung chung, Mỹ giờ đây đang đặt lên bàn một công thức cụ thể — đất đổi lấy NATO.
Vấn đề Donbas là nút thắt lớn nhất của mọi cuộc đàm phán hòa bình. Nga yêu cầu Ukraine rút quân khỏi toàn bộ Donbas, trong đó có những khu vực mà Kyiv vẫn đang giữ vững sau gần 5 năm chiến tranh. Tổng thống Vladimir Putin thậm chí đã đề xuất một "sứ mệnh nhân đạo" ngừng bắn 5 ngày ở Kostiantynivka, mà theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) thực chất là cái bẫy để Nga dồn quân đánh Druzhkivka. Với Kyiv, việc rút khỏi Donbas không chỉ là mất đất, mà là mất đi tuyến phòng thủ đã được củng cố suốt nhiều năm.
Châu Âu cử 5 nước vào bàn đàm phán
Song song với đề xuất Donbas — NATO, các cuộc đàm phán ở Abu Dhabi và Dublin cũng đã đạt được một bước tiến quan trọng khác: châu Âu sẽ có ghế chính thức tại bàn đàm phán. Sau hội nghị thượng đỉnh EU ở Dublin hôm thứ Sáu, các nhà lãnh đạo châu Âu đã chọn 5 quốc gia — Pháp, Đức, Italy, Anh và Ba Lan — để cử đại diện vào đoàn đàm phán, cùng với các quan chức của Liên minh châu Âu. Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa xác nhận đoàn này sẽ tham gia vòng đàm phán tiếp theo về việc chấm dứt chiến tranh.
Đặc phái viên Mỹ Jared Kushner nói sau cuộc gặp với ông Zelenskyy ở Dublin rằng "chúng ta không thể kết thúc thỏa thuận này nếu không có người châu Âu ngồi vào bàn", và cho biết phía Nga cũng sẵn sàng thử nghiệm khuôn khổ ngoại giao này. Ông Zelenskyy hoan nghênh quyết định, khẳng định "châu Âu sẽ có tiếng nói". Đây là kết quả mà các nước châu Âu đã đấu tranh nhiều tháng để đạt được, sau khi họ bị gạt ra ngoài các cuộc đàm phán song phương Mỹ — Nga ở giai đoạn đầu.
Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Nga đã thận trọng cho biết, theo những gì họ biết, việc châu Âu tham gia chưa từng được đề cập trong cuộc gặp ở Moscow giữa các đặc phái viên Mỹ và Tổng thống Putin. Sự mâu thuẫn này cho thấy ngay cả khi Mỹ và Ukraine đã thống nhất về vai trò của châu Âu, phía Nga vẫn chưa chính thức chấp nhận. Vòng đàm phán tiếp theo sẽ là phép thử xem liệu Moscow có thực sự để châu Âu ngồi vào bàn hay không.
"Chiến tranh phải chấm dứt trước"
Ông Zelenskyy cũng đã bác bỏ đề xuất của Moscow về việc đạt một thỏa thuận rộng lớn hơn về kiến trúc an ninh châu Âu trước khi chấm dứt chiến tranh. "Chiến tranh phải chấm dứt trước", ông nói trong các bình luận được công bố hôm thứ Bảy, đồng thời cảnh báo rằng Moscow đang tìm cách vẽ lại ảnh hưởng ở châu Âu. Lập trường này được các nhà lãnh đạo EU tại Dublin ủng hộ: mọi cuộc đàm phán phải ưu tiên chấm dứt giao tranh, thay vì cố gắng cải tổ toàn bộ cấu trúc an ninh của lục địa trước khi giải quyết cuộc chiến trước mắt.
Ông Zelenskyy cũng cáo buộc Tổng thống Putin đề xuất sơ tán dân thường ở một thị trấn đang bị bao vây như một mưu mẹo để đẩy quân Kyiv ra khỏi vị trí và mở đường cho quân Moscow chiếm thêm đất. Cáo buộc này gắn trực tiếp với đề xuất ngừng bắn 5 ngày ở Kostiantynivka mà ông Putin đưa ra, và cho thấy Kyiv không tin tưởng vào bất cứ đề xuất "nhân đạo" nào từ phía Moscow khi chưa có bảo đảm cụ thể.
Đan Mạch viện trợ 645 triệu euro, Anh trừng phạt dầu Nga
Trong chuyến thăm Đan Mạch ngày 10-11/11 và Ireland ngày 11-12/11, ông Zelenskyy cho biết đã đạt được "kết quả cụ thể": một gói viện trợ quốc phòng mới trị giá 645 triệu euro và gói năng lượng 20 triệu euro từ Đan Mạch, cùng các bước trừng phạt mới của Anh nhằm vào lĩnh vực dầu mỏ của Nga. Ông nói đã thảo luận với các đối tác châu Âu về cách giúp Ukraine vượt qua mùa đông, tăng cường phòng không và hỗ trợ lĩnh vực năng lượng cùng đường sắt.
Ông Zelenskyy cũng cho biết Ukraine đang làm việc với Liên minh châu Âu để đóng hai cụm đàm phán còn lại trước cuối năm nay và đẩy nhanh các bước tiếp theo trong năm tới. Các cuộc gặp ở Dublin với ông Witkoff và ông Kushner hôm 13/11 đã thống nhất các bước tiếp theo, mà ông Zelenskyy mô tả là "những bước chúng ta thực hiện cùng với nước Mỹ hướng tới hòa bình và an ninh được bảo đảm".
Hai ngày đàm phán do Mỹ làm trung gian ở Abu Dhabi đã kết thúc hôm thứ Tư mà không có đột phá, nhưng các bên đã thống nhất về việc châu Âu tham gia và về một đợt trao đổi tù binh lớn. Giờ đây, với đề xuất Donbas đổi lấy NATO lần đầu tiên được đặt lên bàn, cuộc đàm phán đã bước vào giai đoạn khó khăn nhất: những lựa chọn mà Kyiv phải đối mặt không còn là chuyện ngừng bắn hay không, mà là chuyện đất đai và an ninh sẽ được đánh đổi như thế nào. Và câu trả lời, như ông Zelenskyy đã nói, có thể sẽ thuộc về chính người dân Ukraine.
