HEGSETH GỌI LUẬN TỘI LÀ "PHÁ HOẠI": HẠ VIỆN BỎ PHIẾU, CHỈ CẦN 3 PHIẾU ĐÀO NGŨ

Hạ viện Mỹ đang đếm ngược từng giờ tới hạn chót ngày 12 tháng 11, khi các nghị sĩ sẽ phải quyết định số phận của Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth trước một nghị quyết luận tội có thể làm rung chuyển cả chính quyền Trump. Tính đến sáng 11 tháng 11 theo giờ Việt Nam, Hạ viện vẫn chưa bỏ phiếu xong về nghị quyết này, và mọi kịch bản vẫn còn để ngỏ.

Đồng hồ hai ngày làm việc đã bắt đầu chạy

Mọi chuyện bắt đầu vào ngày 9 tháng 11, khi Dân biểu Thomas Massie, nghị sĩ Cộng hòa của bang Kentucky, tái đệ trình 8 điều khoản luận tội Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth dưới dạng một nghị quyết đặc quyền. Việc đệ trình dưới dạng nghị quyết đặc quyền có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi nó kích hoạt một đồng hồ hai ngày làm việc: Hạ viện buộc phải hành động trước ngày 12 tháng 11, không thể trì hoãn vô thời hạn như những nghị quyết thông thường. Trước hạn chót ấy, Hạ viện chỉ có ba lựa chọn: gác lại nghị quyết, chuyển nghị quyết sang một ủy ban để xem xét, hoặc đưa ra bỏ phiếu tại phiên toàn thể. Bỏ phiếu thủ tục đầu tiên, dự kiến diễn ra vào tối 10 tháng 11 theo giờ Mỹ, lúc 17 giờ 30 phút giờ miền Đông, sẽ quyết định xem nghị quyết có bị gác lại hay bị chuyển sang ủy ban hay không. Nếu nỗ lực thủ tục ấy thất bại, Hạ viện sẽ tiến tới tranh luận và bỏ phiếu thật sự về các điều khoản luận tội.

Hegseth gọi luận tội là "phá hoại"

Trước sức ép ngày càng tăng, Bộ trưởng Hegseth đã bước ra trước công chúng trong một cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc vào ngày 10 tháng 11, lần đầu tiên sau hơn 6 tháng ông không tổ chức họp báo. Trước các phóng viên, Hegseth đã gọi nỗ lực luận tội là "phá hoại" và là một trò hề, đồng thời cảm ơn Tổng thống Trump vì vẫn ủng hộ ông. Ông nói rằng ông không lo lắng trước nghị quyết luận tội, một thái độ bình tĩnh mà những người ủng hộ ông coi là bản lĩnh của một người lính, còn những người chỉ trích ông coi là sự coi thường Quốc hội. Dù hiểu theo cách nào, cuộc họp báo ấy cũng cho thấy Hegseth không có ý định lùi bước hay xin lỗi, và ông đặt niềm tin vào sự ủng hộ của Tổng thống Trump cùng đa số Cộng hòa tại Hạ viện.

8 điều khoản luận tội cáo buộc những gì

Các điều khoản mà Massie đệ trình cáo buộc Hegseth đã đánh chiến tranh với Iran khi chưa có sự phê chuẩn của Quốc hội, vi phạm Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh năm 1973, ra lệnh giết người ngoài tư pháp và coi thường luật bảo vệ dân thường. Trong đó, riêng cáo buộc vi phạm Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh đã chiếm tới 3 trong 8 điều khoản, cho thấy trọng tâm của nỗ lực luận tội này là vấn đề quyền hạn chiến tranh, câu hỏi đã ám ảnh chính trường Mỹ suốt nhiều thập kỷ: Tổng thống có quyền đưa nước Mỹ vào chiến tranh mà không cần Quốc hội hay không. Cần nhấn mạnh rằng đây là các cáo buộc của Dân biểu Massie, chưa phải kết luận của Hạ viện hay của bất kỳ tòa án nào. Hạ viện vẫn chưa bỏ phiếu xong về nghị quyết, và cho tới khi cuộc bỏ phiếu thật sự diễn ra, Hegseth vẫn được coi là vô tội trước pháp luật.

Chỉ cần 3 phiếu đào ngũ là đủ

Hạ viện hiện có 218 nghị sĩ Cộng hòa so với 214 nghị sĩ Dân chủ, một đa số mong manh đến mức chỉ cần vài người quay lưng là đủ để lật ngược thế cờ. Theo ABC News, nếu toàn bộ các nghị sĩ Dân chủ đều ủng hộ nghị quyết thì chỉ cần 3 nghị sĩ Cộng hòa đào ngũ là đủ để nghị quyết được thông qua. Một nguồn tin Quốc hội cũng nói với hãng tin Reuters rằng nghị quyết có thể đủ phiếu để thông qua, một đánh giá khiến Nhà Trắng không thể xem nhẹ. Về phía Dân chủ, Lãnh đạo Dân chủ tại Hạ viện Hakeem Jeffries đã tuyên bố vào ngày 8 tháng 11 rằng ông sẽ ủng hộ nghị quyết và kỳ vọng các nghị sĩ Dân chủ sẽ ủng hộ mạnh mẽ. Nếu khối Dân chủ đoàn kết như Jeffries kỳ vọng, thì số phận của Hegseth sẽ nằm trong tay chỉ ba nghị sĩ Cộng hòa.

Thượng viện: rào cản hai phần ba gần như không thể vượt

Ngay cả khi Hạ viện thông qua nghị quyết luận tội, con đường kết tội Hegseth tại Thượng viện vẫn còn rất xa. Việc kết tội tại Thượng viện cần tới hai phần ba số phiếu, trong khi Đảng Cộng hòa đang giữ 53 trên 100 ghế tại Thượng viện, nên khả năng Hegseth bị kết tội và phế truất gần như không thể xảy ra. Lịch sử nước Mỹ cũng cho thấy luận tội một Bộ trưởng Quốc phòng là chuyện cực kỳ hiếm hoi: William Belknap vào năm 1876 là lãnh đạo dân sự duy nhất của quân đội Mỹ từng bị Hạ viện luận tội. Trong khi đó, thị trường dự đoán Polymarket đang định giá khoảng 79 phần trăm khả năng Hegseth bị luận tội trước ngày 31 tháng 12 năm 2026. Cần nói rõ rằng đây chỉ là tỷ lệ trên thị trường dự đoán, chứ không phải một sự thật đã được xác nhận.

Massie, Johnson và ván cờ từ tháng 9

Đằng sau nghị quyết luận tội là câu chuyện của chính người đệ trình nó. Massie đã thua trong bầu cử sơ bộ hồi tháng 5 trước một ứng viên được Tổng thống Trump hậu thuẫn, và ông sắp rời Quốc hội. Đây không phải lần đầu tiên Massie thử sức với nghị quyết luận tội Hegseth. Một nỗ lực tương tự hồi tháng 9 đã bị Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson chặn lại bằng cách kết thúc kỳ họp sớm. Lần này, Johnson tiếp tục phản đối mạnh mẽ. Ông nói rằng việc luận tội Bộ trưởng Quốc phòng "giữa lúc có chiến sự ở nước ngoài" là điều khủng khiếp để đồng minh và kẻ thù chứng kiến. Nhưng đồng hồ hai ngày làm việc đã chạy, và lần này Johnson không thể kết thúc kỳ họp sớm để chặn nghị quyết như hồi tháng 9. Trước ngày 12 tháng 11, Hạ viện sẽ phải hành động.