CỬ TRI ĐANG XẾP HÀNG: Làn sóng ngày bầu cử có lật ngược mọi thăm dò cho Trump?

Lúc bài này lên sóng, 20 giờ tối 3/11 giờ Việt Nam tức là 8 giờ sáng giờ miền Đông nước Mỹ, các phòng phiếu ở miền Đông nước Mỹ đã mở cửa được hai tiếng, và cử tri đang xếp hàng. Đây chính là thời khắc mà mọi thăm dò trước ngày bầu cử phải đối mặt với bài kiểm tra cuối cùng: liệu những người chưa bầu, những người mà thăm dò khó đo lường nhất, có ra khỏi nhà đông đủ hay không.

Lý do thời khắc này quan trọng tới vậy nằm ở một thói quen bầu cử đã được ghi nhận qua nhiều kỳ bầu cử: cử tri Cộng hòa có xu hướng đi bầu vào chính ngày bầu cử nhiều hơn, trong khi cử tri Dân chủ có xu hướng bầu sớm nhiều hơn. Điều đó có nghĩa là khi hơn 54 triệu phiếu sớm đã được bầu, phần lớn trong số đó có thể nghiêng về phía Dân chủ theo đăng ký đảng, nhưng một phần lớn lực lượng ủng hộ Tổng thống Trump vẫn chưa xuất hiện trong bất kỳ thống kê nào. Họ chính là những người đang xếp hàng trong sáng nay. Nếu họ ra khỏi nhà đông đủ, cán cân có thể lật lại. Nếu họ ở nhà, mọi thăm dò bi quan cho đảng Cộng hòa có thể trở thành sự thật.

Điểm này phải được nhấn mạnh, vì nó quyết định cách đọc mọi con số trong ngày hôm nay: đăng ký đảng không phải là lá phiếu. Một cử tri đăng ký Dân chủ vẫn có thể bầu cho ứng viên Cộng hòa, và ngược lại. Thống kê phiếu sớm cho biết ai đã đi bầu, chứ không cho biết họ đã bầu cho ai. Ngày hôm nay, khi phiếu trong ngày bắt đầu được cộng vào, bức tranh mới thực sự đầy đủ.

Quy mô của ngày hôm nay cũng cần được đặt đúng chỗ. Các tổ chức theo dõi bầu cử kỳ vọng tổng số phiếu của kỳ bầu cử này có thể vượt 100 triệu lá phiếu, một con số khổng lồ cho một kỳ bầu cử giữa kỳ. Ở nhiều bang, lượng người đi bầu sớm đã phá kỷ lục: Georgia vượt 2,5 triệu phiếu sớm từ trước cuối tuần, cao hơn toàn bộ giai đoạn bầu sớm của năm 2022; Nam Carolina tăng tới 83% so với cùng kỳ 2022; Maine, Michigan, Bắc Carolina và Kansas đều tăng hơn 30%. Texas, bang đông dân thứ hai nước Mỹ, đã ghi nhận hơn 6,3 triệu phiếu bầu sớm tính tới cuối tháng 10, so với 4,2 triệu phiếu ở cùng thời điểm bốn năm trước. Khi nền tảng bầu sớm đã cao như vậy, chỉ cần lượng cử tri đi bầu trong ngày ở mức bình thường, tổng số phiếu cũng sẽ lập kỷ lục mới.

Với đảng Cộng hòa, ngày hôm nay là ngày của chiến dịch kéo cử tri ra khỏi nhà. Tổng thống Trump đã dành cả tháng 10 để vận động, với hàng chục cuộc vận động lớn nhỏ, và cuối tuần cuối cùng ông dồn về Iowa và Kansas, hai bang mà đảng của ông không được phép mất. Các cuộc điện đàm dồn dập trong 72 giờ cuối được thiết kế để chạm tới gần hai chục bang mà ông không thể tới trực tiếp. Thông điệp gửi tới cử tri Cộng hòa trong sáng nay rất đơn giản: đừng coi bất kỳ ghế nào là chắc chắn, và đừng ở nhà.

Nhưng thăm dò cũng có lý do để tồn tại, và đảng Cộng hòa không thể chỉ trông chờ vào thói quen đi bầu trong ngày. Các thăm dò cuối cùng trước ngày bầu cử đều cho thấy đảng Dân chủ dẫn trước trên lá phiếu Quốc hội chung, với khoảng cách dao động từ khoảng 8 tới 11 điểm tùy thăm dò, và tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Trump đứng ở mức thấp, chỉ khoảng 32% trong thăm dò cuối cùng được công bố ngày 2/11. Vấn đề chi phí sinh hoạt là vấn đề được cử tri nhắc tới nhiều nhất, và đảng Dân chủ tin rằng vấn đề đó đang đẩy cử tri về phía họ. Những con số này là thăm dò, không phải kết quả, nhưng chúng cho thấy đảng Cộng hòa bước vào ngày hôm nay từ thế bị dẫn trước, chứ không phải từ thế ngang bằng.

Một yếu tố khác mà thăm dò khó đo lường là nhóm cử tri khó tiếp cận của Tổng thống Trump. Qua nhiều kỳ bầu cử mà ông trực tiếp tham gia vận động, các nhà thăm dò đã nhiều lần ghi nhận rằng một bộ phận cử tri ủng hộ ông không muốn trả lời người thăm dò, khiến các thăm dò có thể đánh giá thấp lực lượng của ông. Nhưng chính sự không chắc chắn đó là lý do vì sao không ai trong đảng Cộng hòa chịu buông xuôi trước đêm kiểm phiếu, dù các con số thăm dò trông có vẻ ảm đạm.

Trong sáng nay, các phòng phiếu ở miền Đông đã mở, các phòng phiếu ở miền Trung và miền Tây sẽ mở muộn hơn theo giờ địa phương, và cả nước Mỹ sẽ lần lượt đi bầu trong suốt cả ngày. Các phòng phiếu đầu tiên, ở một phần bang Indiana và Kentucky, đóng cửa lúc 18 giờ chiều giờ miền Đông, tức là 6 giờ sáng ngày 4/11 giờ Việt Nam. Đợt đóng cửa lớn nhất diễn ra lúc 20 giờ tối giờ miền Đông, tức 8 giờ sáng ngày 4/11 giờ Việt Nam. Các phòng phiếu cuối cùng ở Alaska đóng cửa lúc 1 giờ sáng ngày 4/11 giờ miền Đông, tức 13 giờ trưa ngày 4/11 giờ Việt Nam. Cho tới khi những phòng phiếu cuối cùng đó đóng cửa, chưa có kết quả nào là chính thức, và bất kỳ ai tuyên bố thắng thua trước thời điểm đó đều đang suy đoán.

Vì vậy, câu hỏi của ngày hôm nay không phải là ai đang dẫn trước trong thăm dò, mà là ai đang xếp hàng. Thăm dò đã đo tâm trạng của nước Mỹ trước ngày bầu cử, phiếu sớm đã đo một nửa của nước Mỹ, và ngày hôm nay sẽ đo nửa còn lại. Khi hai nửa đó cộng lại, nước Mỹ mới biết được Quốc hội trong hai năm tới sẽ thuộc về ai, và chương trình nghị sự của Tổng thống Trump sẽ đi về đâu.

Khi mặt trời lên cao trên nước Mỹ vào sáng 3/11, hàng người trước các phòng phiếu sẽ là câu trả lời đầu tiên, và cũng là câu trả lời trung thực nhất, cho mọi thăm dò. Nếu hàng người đó dài và đông, đảng Cộng hòa vẫn còn cơ hội lật ngược thế cờ. Nếu hàng người đó thưa thớt, làn sóng bầu sớm của đảng Dân chủ có thể trở thành làn sóng thực sự. Dù thế nào, ngày hôm nay thuộc về cử tri, và cử tri đang xếp hàng.