ALASKA NÓNG RỰC: TRUMP ĐÒI CỘNG 3.600 PHIẾU CỦA "DAN SULLIVAN GIẢ" CHO THƯỢNG NGHỊ SĨ

Cuộc đua vào Thượng viện ở Alaska đang biến thành màn kịch chính trị kỳ lạ nhất nước Mỹ: một ứng viên "Dan Sullivan giả" — thầy giáo về hưu trùng tên với Thượng nghị sĩ đương nhiệm — đã hút 3.600 phiếu, gấp hơn năm lần khoảng cách 637 phiếu giữa hai ứng viên dẫn đầu. Tổng thống Donald Trump vừa tuyên bố cuộc đua "đã kết thúc", đòi cộng toàn bộ số phiếu đó cho Thượng nghị sĩ Dan Sullivan.

637 phiếu mong manh, 60.000 phiếu chưa đếm

Theo AP cập nhật ngày 6 tháng 11, ứng viên Dân chủ Mary Peltola đang dẫn trước với 102.962 phiếu (48,2%) so với 102.325 phiếu (47,9%) của Thượng nghị sĩ Cộng hòa Dan Sullivan. Khoảng cách chỉ là 637 phiếu, trong khi khoảng 74% số phiếu dự kiến đã được đếm và còn khoảng 60.000 phiếu bầu sớm cùng phiếu vắng mặt chưa được đếm. Alaska cho phép phiếu bầu qua thư đến trong vòng 10 ngày sau ngày bầu cử, và phiếu của quân nhân cùng cử tri ở nước ngoài có tới 15 ngày.

Không ứng viên nào vượt mốc 50% số phiếu lựa chọn đầu tiên, nên kết quả cuối cùng sẽ do thủ tục bỏ phiếu xếp hạng ngày 18 tháng 11 quyết định, và bang chứng nhận kết quả ngày 25 tháng 11. Chiến dịch của Peltola đã kiện bang Alaska vào ngày 7 tháng 11, đòi công khai hồ sơ các phiếu vắng mặt bị loại và lý do từng phiếu bị loại.

"Dan Sullivan giả" là ai?

Daniel J. Sullivan Jr. là một thầy giáo về hưu ở Petersburg, Alaska, tự mô tả là người "Cộng hòa thực dụng". Ông từng nói với báo địa phương: "Đó là tên tôi, tên của ông tôi: Dan Sullivan." Ngày 15 tháng 6, Giám đốc bầu cử bang Carol Beecher đã loại ông khỏi lá phiếu, kết luận rằng việc ứng cử này "nhằm gây nhầm lẫn cho cử tri". Hai tòa án sau đó đưa ông trở lại lá phiếu với tên "Daniel J. Sullivan Jr.", không ghi đảng phái nào.

Ngày bầu cử chính thức 3 tháng 11, "Sullivan giả" thu về 3.600 phiếu, tương đương 1,7% — gấp hơn năm lần khoảng cách 637 phiếu giữa Peltola và Thượng nghị sĩ Sullivan. Ứng viên còn lại, Gerald Heikes của đảng Cộng hòa, giành 4.846 phiếu, tương đương 2,3%.

Tờ New York Times đưa tin về một "dự án thành phần lá phiếu", theo đó nhân viên chiến dịch Peltola và các phụ tá Dân chủ toàn quốc đã tuyển các ứng viên gây nhiễu chống lại Thượng nghị sĩ Sullivan. Chiến dịch Peltola phủ nhận hoàn toàn, tuyên bố "không liên quan đến chiến dịch Sullivan nào" và "không tuyển bất kỳ ứng viên nào vào cuộc đua". Bản thân Dan J. Sullivan nói rằng Dân chủ không tuyển ông, và ông ra tranh cử vì bất đồng với Thượng nghị sĩ đương nhiệm.

Trump: "Cộng phiếu cho Dan Sullivan THẬT"

Tổng thống Donald Trump đã đích thân nhảy vào cuộc chiến này. Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông tuyên bố "Daniel Sullivan đang dẫn trước đáng kể" và cộng gộp 3.600 phiếu của Daniel J. Sullivan Jr. cùng phiếu của Heikes vào cho Thượng nghị sĩ. Ông viết rằng ai bỏ phiếu cho Daniel J. Sullivan Jr. thực chất là bỏ phiếu cho Thượng nghị sĩ Dan Sullivan, gọi "Sullivan giả" là mưu đồ của đảng Dân chủ, và đòi số phiếu đó "phải được trao ngay cho Dan Sullivan THẬT". Ông cũng tuyên bố cuộc đua ở Alaska "đã kết thúc" dù Peltola vẫn đang dẫn trước.

Luật bỏ phiếu xếp hạng của Alaska không tự động chuyển phiếu của các ứng viên bị loại cho bất kỳ ai — chính cử tri đã ghi lựa chọn thứ hai, thứ ba của mình, và những lựa chọn đó chưa hề được áp dụng.

Cuộc điều tra liên bang và vụ kiện của Bộ Tư pháp

Ngày 22 tháng 10, Bộ Tư pháp Mỹ đã kiện bang Alaska, yêu cầu chặn việc chứng nhận kết quả trong trường hợp việc phân bổ lại phiếu của Daniel J. Sullivan Jr. làm thay đổi người chiến thắng. Một thẩm phán liên bang đã bác đơn kiện này vào ngày 1 tháng 11. Công tố viên liên bang Michael Heyman xác nhận vào ngày 30 tháng 10 rằng một cuộc điều tra hình sự liên quan đến việc ứng cử của Daniel J. Sullivan đã diễn ra trong nhiều tháng, và các đặc vụ FBI đã thẩm vấn những nhà tài trợ của ông. Tính đến ngày 1 tháng 11, chưa ai trong cuộc đua bị buộc tội.

Đằng sau vụ kiện là cáo buộc của phe Cộng hòa rằng các đối thủ của Thượng nghị sĩ đã cố tình đặt một ứng viên trùng tên lên lá phiếu để gây nhầm lẫn cho cử tri. Phe Dân chủ phản pháo rằng các ứng viên trùng tên đã xuất hiện trên lá phiếu nhiều lần trong lịch sử, và việc thay đổi luật giữa chừng sẽ là tiêu chuẩn kép.

Bỏ phiếu xếp hạng sẽ phán quyết

Chính chiến dịch của Thượng nghị sĩ Sullivan đã đưa ra mô phỏng của riêng họ về kết quả bỏ phiếu xếp hạng. Theo bản ghi nhớ công bố ngày 4 tháng 11, nếu thủ tục xếp hạng diễn ra ngay với số phiếu hiện có, Thượng nghị sĩ Sullivan sẽ thắng Peltola với tỷ số 105.037 so với 104.709 — cách biệt chỉ 328 phiếu. Lý do nằm ở cử tri của Gerald Heikes: trong số những lá phiếu của Heikes có ghi lựa chọn tiếp theo, 71% xếp Thượng nghị sĩ Sullivan ở vị trí kế tiếp và chỉ 29% xếp Peltola.

Nhưng mô phỏng này dựa trên số phiếu đã đếm, và khoảng 60.000 phiếu chưa đếm có thể đảo ngược mọi tính toán.

Vì sao ghế này vẫn quan trọng?

Ghế Alaska sẽ không thay đổi quyền kiểm soát Thượng viện — Dân chủ đã giành ít nhất 54 ghế so với 44 của Cộng hòa. Ghế này chỉ quyết định đa số dừng ở 54, 55 hay 56 ghế. Nhưng với Tổng thống Trump, đây là vấn đề uy tín: ông đã đặt cược danh tiếng của mình vào việc "cứu" Thượng nghị sĩ Sullivan bằng những tuyên bố công khai trên mạng xã hội.

Với Peltola, đây là cơ hội trở lại Washington sau khi bà mất ghế Hạ viện vào tay Nick Begich năm 2024 — một màn trở lại ngoạn mục nếu bà thắng. Ở Mississippi, cuộc đua còn lại chưa ngã ngũ: Scott Colom đang dẫn Cindy Hyde-Smith 2.574 phiếu.

Ngày 18 tháng 11, khi Alaska tiến hành bỏ phiếu xếp hạng, cả nước Mỹ sẽ biết liệu "Dan Sullivan giả" có thực sự thay đổi lịch sử hay không. Cho đến lúc đó, một thầy giáo về hưu ở Petersburg đang nắm trong tay số phận của một ghế Thượng viện — và có thể là cả uy tín của Tổng thống Mỹ.