Zelensky "quay xe" 180 độ với thỏa thuận năng lượng của Trump: "Chúng tôi xong rồi!" — Ukraine lập tức đánh cháy nhà máy lọc dầu Ryazan, công khai tố Mỹ "cố tình" cắt tình báo ép Kyiv nhượng bộ

Tổng thống Volodymyr Zelensky vừa tuyên bố với tờ Financial Times rằng Ukraine sẽ nối lại các cuộc tấn công vào hạ tầng lọc dầu của Nga, chính thức chấm dứt lệnh tạm dừng kéo dài hai ngày theo thỏa thuận ngừng bắn năng lượng do Tổng thống Donald Trump khởi xướng. Chỉ vài giờ sau tuyên bố "Chúng tôi xong rồi!", drone Ukraine đã đánh trúng và gây cháy lớn tại nhà máy lọc dầu ở vùng Ryazan, cách Moscow khoảng 300km về phía đông nam.

"Chúng tôi xong rồi": Zelensky chính thức xé bỏ thỏa thuận ngừng bắn năng lượng

Trong cuộc phỏng vấn tờ Financial Times đăng ngày 15/10, ông Zelensky tuyên bố Kyiv sẽ không còn tuân thủ lệnh tạm dừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga. "Lệnh cấm (đánh lọc dầu) đã hết hiệu lực. Chúng tôi xong rồi!" — ông nói, bằng những từ ngữ thẳng thừng hiếm thấy về một thỏa thuận do chính Tổng thống Trump khởi xướng.

Lệnh tạm dừng được Kyiv áp dụng sau khi ông Trump công bố sáng kiến ngừng bắn năng lượng — hai bên cùng ngừng đánh vào hạ tầng năng lượng của nhau như bước đầu tiên hướng tới hòa bình. Theo ông Zelensky, Ukraine đã kiềm chế trong ba ngày, trong khi Nga vẫn nã tên lửa và drone vào lưới điện Ukraine. Về phía Moscow, ông Putin cáo buộc Kyiv tìm cách đánh lọc dầu hôm thứ Tư nhưng thừa nhận không có "thiệt hại đáng kể" nào, trong khi Kyiv phủ nhận.

Một điều rõ ràng: thỏa thuận ngừng bắn năng lượng non trẻ của ông Trump vừa hứng đòn chí mạng đầu tiên — và đòn đó đến từ Kyiv, không phải Moscow.

Ryazan bốc cháy: đòn đáp trả đầu tiên sau lệnh "mở khóa"

Chưa đầy vài giờ sau khi bài phỏng vấn lên sóng, lời đe dọa đã thành hành động. Rạng sáng thứ Năm 15/10, hàng loạt drone Ukraine đã lao vào nhà máy lọc dầu ở vùng Ryazan, cách Moscow khoảng 300km về phía đông nam, gây đám cháy lớn bao trùm khu vực nhà máy.

Thống đốc vùng Ryazan Pavel Malkov xác nhận vụ tấn công trên Telegram, cho biết lực lượng cứu hỏa khẩn cấp đã được điều động và giới chức đang đánh giá thiệt hại. Trang tin Astra của Nga đăng ảnh ngọn lửa bốc cao từ nhà máy, còn hãng tin AP dẫn lời một quan chức cấp cao Ukraine (giấu tên) xác nhận chính Kyiv thực hiện đòn đánh này.

Đây không phải lần đầu Ryazan bị nhắm tới — nhưng lần này là phát súng tuyên bố Kyiv đã chính thức xé bỏ thỏa thuận với Washington. Nga cũng nhanh chóng cáo buộc Ukraine tấn công lọc dầu trong ngày thứ Năm, đổ thêm dầu vào ngọn lửa ngoại giao Kyiv–Washington.

"Không phải lỗi kỹ thuật — đó là ý chí": Kyiv công khai tố Washington ép mình

Gây chấn động hơn cả đòn Ryazan là những cáo buộc trực diện ông Zelensky nhắm vào Nhà Trắng: Washington đã cố tình hạn chế hỗ trợ quân sự để ép Kyiv ngừng đánh vào hạ tầng năng lượng Nga.

Cụ thể, ông Zelensky tố Mỹ đã cắt quyền tiếp cận của Ukraine với hệ thống cảnh báo sớm tên lửa đạn đạo — "lá chắn" giúp phòng không Ukraine có thêm vài phút quý giá để đánh chặn. Ông cũng cho rằng Starlink đã bị làm chậm bất thường trên khắp Ukraine. Khi được hỏi liệu đây có phải trục trặc kỹ thuật, ông gạt phắt: "Đó không phải vấn đề kỹ thuật. Đó là ý chí."

Ông cũng chỉ trích Washington theo đuổi các thỏa thuận kinh doanh với Moscow, trong đó có thỏa thuận dầu diesel Nga vừa công bố. Phía Mỹ chưa bình luận. Tuy nhiên, BBC dẫn nguồn quốc phòng Ukraine cho biết một phần chức năng quân sự của Starlink — chế độ "hoạt động khi đang di chuyển" thuộc dịch vụ Starshield — đã được khôi phục, dù chưa rõ các giới hạn với drone đã được gỡ hoàn toàn hay chưa.

Biển Đen rực lửa: tàu chở hóa chất cháy ngoài khơi Romania, 7 người mất tích

Trong khi mặt trận ngoại giao Kyiv–Washington nóng lên, Biển Đen cũng rực lửa. Giới chức hải quân cho biết 7 người đang mất tích sau khi một cuộc tấn công bằng drone làm tàu chở hóa chất bốc cháy ngoài khơi Romania — cho thấy chiến tranh đã lan ra vùng biển quốc tế, đe dọa cả các quốc gia NATO ven Biển Đen.

Cùng ngày, Moscow tuyên bố đánh trúng hai tàu chở "hàng quân sự" đang tới cảng Odesa của Ukraine, dù không nêu tên. Xung đột đang leo thang cả trên bộ lẫn trên biển — điều ông Trump chắc chắn muốn tránh, bởi bất kỳ sự cố nào vượt tầm kiểm soát ở đây đều có nguy cơ kéo cả NATO vào vòng xoáy.

Nước cờ hòa bình của Trump: Mỹ tính "rã đông" tài sản Nga để cứu đàm phán

Giữa lúc Kyiv và Moscow thi nhau leo thang, Tổng thống Trump vẫn kiên định vai trò người kiến tạo hòa bình. Theo Financial Times (được podcast Ukraine: The Latest của Telegraph dẫn lại), Washington đang cân nhắc "rã đông" một phần tài sản Nga bị phong tỏa để khởi động lại đàm phán — nước cờ táo bạo đúng phong cách "nghệ thuật đàm phán" của ông Trump.

Từ ngừng bắn năng lượng, thỏa thuận kinh tế với Moscow, tới ý tưởng dùng tài sản phong tỏa làm đòn bẩy — tất cả đều hướng tới một mục tiêu: buộc cả Putin lẫn Zelensky ngồi xuống nói chuyện. Nhưng 24 giờ qua cho thấy thách thức khổng lồ: một bên vẫn nã tên lửa vào lưới điện Ukraine, bên kia công khai tố Washington "chơi xấu" rồi nối lại đòn đánh lọc dầu — người trung gian hòa bình đang bị thử thách từ cả hai phía cùng lúc.

Điều kiện của Kyiv: thêm Patriot, không thì chiến tiếp

Trong bài phỏng vấn, ông Zelensky cũng hé lộ "cái giá" để Kyiv quay lại bàn ngừng bắn năng lượng: Washington phải cung cấp thêm các hệ thống đánh chặn tên lửa Patriot do Mỹ sản xuất — điều mà ông gọi là "điều kiện tối thiểu có thể chấp nhận được".

Thông điệp rất rõ: Kyiv muốn thêm "lá chắn thép" trước khi buông "thanh kiếm" đánh lọc dầu Nga. Quả bóng giờ ở sân Nhà Trắng: liệu ông Trump — vừa bị Kyiv tố "cố tình" cắt tình báo — có mở kho Patriot để đổi lấy ngừng bắn năng lượng? Hay ông sẽ chọn nước cờ cứng rắn hơn để nhắc Kyiv ai mới là người nắm đằng chuôi?

Moscow và Brussels cùng lên tiếng: Lavrov "dằn mặt", EU vỗ tay

Phản ứng từ Moscow đến nhanh và gay gắt. Ngoại trưởng Sergei Lavrov gọi phát ngôn "chúng tôi xong rồi" của ông Zelensky là "sự xúc phạm trực tiếp và nghiêm trọng" đối với Tổng thống Trump, còn Điện Kremlin cáo buộc Kyiv phá hoại nỗ lực hòa bình của Mỹ. Trong khi đó, tại hội nghị thượng đỉnh Brussels ngày thứ Năm, các lãnh đạo EU lại công khai đứng về phía Kyiv: bà Kaja Kallas nhấn mạnh phần lớn tiền nuôi chiến tranh của Nga đến từ dầu mỏ, còn Thủ tướng Estonia Kristen Michal nói thẳng "đánh sập càng nhanh càng tốt". Hôm nay, ông Zelensky dự kiến trực tiếp tham dự phiên họp của các lãnh đạo EU để bàn nhu cầu phòng thủ của Ukraine.

Cũng theo New York Post, ông Zelensky đã nói với Axios rằng thỏa thuận diesel Mỹ-Nga "trông như món quà sinh nhật" cho ông Putin, đồng thời tố quan chức quân sự Mỹ từng cảnh báo Kyiv: "nếu các ông không dừng [đánh lọc dầu], chúng tôi sẽ chặn tình báo". Đáng chú ý, nguồn tin Nhà Trắng lại tiết lộ ông Putin hiểu rằng lệnh ngừng bắn chỉ bao trùm các nhà máy lọc dầu — chứ không gồm các nhà máy điện mà Moscow vẫn đang oanh tạc. Nhà máy Ryazan vừa bị đánh thuộc sở hữu của Rosneft, chiếm gần 5% tổng công suất lọc dầu của Nga.

Đêm 850 drone: Kirovohrad hứng đòn 10 giờ, 6 người chết

Đêm 14 rạng 15/10, Nga mở đợt không kích bằng drone lớn nhất trong nhiều tuần: hơn 850 chiếc dội xuống 15 vùng của Ukraine, đúng lúc Kyiv tố hệ thống phòng thủ của mình "bị hạn chế một cách nhân tạo" — ám chỉ việc Starlink bị bóp nghẹt. Vùng Kirovohrad hứng đòn suốt hơn 10 giờ, 3 người chết và 6 người bị thương; vùng Dnipro thêm 3 người thiệt mạng (số liệu ban đầu). Ông Zelensky đăng trên X: Nga "cố tình leo thang ngay sau khi được nới trừng phạt", kêu gọi các đối tác phải "trung thực" về cuộc chiến này.

Neptune "xé xác" 6 Su-34 ở Borisoglebsk, Trump gọi đòn Kyiv là "nỗi ô nhục"

Cùng đêm đó, Ukraine tung đòn đáp trả sâu trong lãnh thổ Nga: tên lửa hành trình Neptune đánh trúng sân bay quân sự Borisoglebsk (vùng Voronezh), phá hủy 4 tiêm kích-bom Su-34 và làm hư hại nặng 2 chiếc khác — ảnh vệ tinh của kênh AviVector xác nhận, nhiều kênh Telegram thân Nga cũng phải thừa nhận tổn thất. Ông Zelensky cho biết đòn đánh còn trúng kho chứa drone ở vùng Oryol và một mục tiêu trên Biển Đen.

Về phía Washington, ông Trump nói trên Newsmax rằng các đòn đánh lọc dầu của Ukraine là "a disgrace" (nỗi ô nhục), trong khi Reuters tiết lộ chính Nhà Trắng đã trực tiếp ra lệnh hạn chế hệ thống Starshield của Ukraine. Bộ Tài chính Mỹ thì gia hạn giấy miễn trừ trừng phạt cho các trạm xăng Lukoil ngoài lãnh thổ Nga đến 24/4/2027 — thêm một nước đi kinh tế trong ván cờ ép cả hai bên vào bàn đàm phán.

Kết: khi người kiến tạo hòa bình bị thử thách từ cả hai phía

24 giờ qua đã phơi bày toàn bộ sự phức tạp của cuộc chiến Ukraine: một tổng thống Ukraine sẵn sàng công khai đối đầu với đồng minh lớn nhất của mình, một nước Nga không ngừng leo thang, và một Tổng thống Mỹ đang nỗ lực hết sức để kéo cả hai về bàn đàm phán.

Với triết lý "hòa bình bằng sức mạnh" của ông Trump, con đường phía trước đã rõ: chỉ khi Ukraine đủ mạnh khiến Moscow phải e dè, và cả hai bên đều thấy cái giá tiếp tục chiến tranh lớn hơn cái giá hòa bình, thì một thỏa thuận thực chất mới ra đời.