Ukraine tung chiến dịch "Vivaldi" phản công chớp nhoáng ở Donetsk, giải phóng 16 làng – "tối hậu thư" của Nga sụp đổ đúng lúc Trump ra đòn quyết định

Quân đội Ukraine vừa tung đòn phản công chớp nhoáng mang tên "Vivaldi" ở phía bắc Sloviansk, vùng Donetsk, tuyên bố giải phóng 16 ngôi làng và giành lại 277 km² lãnh thổ – đúng thời điểm Tổng thống Donald Trump gia tăng sức ép buộc cả hai bên ngồi vào bàn đàm phán.

"Vivaldi" – bản giao hưởng phản công làm Nga choáng váng

Quân đoàn 3 của Ukraine vừa phát động chiến dịch phản công mang mật danh "Vivaldi" theo hướng Lyman, phía bắc Sloviansk thuộc vùng Donetsk. Chuẩn tướng Andrii Biletskyi, tư lệnh Quân đoàn 3, tuyên bố các đơn vị Ukraine đã giải phóng 16 ngôi làng và giành lại 277 km² lãnh thổ từ tay quân Nga.

Theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) tại Washington, "lực lượng Ukraine đã đánh bại chiến dịch năm 2026 của Nga nhằm chiếm toàn bộ tỉnh Donetsk". Chiến dịch Vivaldi đã đẩy lùi quân Nga qua sông Zherebets – rào cản tự nhiên phía đông Sloviansk, xóa sạch thành quả mà Moscow phải mất một năm rưỡi mới giành được.

Điểm nhấn là màn đánh lừa ngoạn mục: Nga tin đòn đánh chính nhằm vào Shandryholove nên dồn quân dự bị về đó, nhưng đòn thực sự lại giáng xuống Nove – trung tâm đầu não của Nga trong khu vực. Kết quả: khoảng 2.000 lính Nga thương vong, hơn 250 người bị bắt, trong đó có cả sĩ quan và phi công drone.

Giấc mộng bao vây Sloviansk của Nga tan thành mây khói

Tham vọng của Moscow năm 2026 là đòn kẹp kìm khổng lồ: từ Lyman ở phía bắc và Dobropillia ở phía tây nam, hai mũi tiến công hợp lưu gần Barvinkove (Kharkiv) để bao vây "vành đai pháo đài" bảo vệ phần Donetsk còn do Ukraine kiểm soát.

Nhưng cánh quân phía bắc của chiếc kìm đã gãy vụn. Vivaldi tiến dọc tuyến Ridkodub – Nove – Novomykhailivka và Yarova – Drobysheve – Stavky, đánh sập mũi nhô đe dọa Sloviansk từ phía đông bắc, buộc quân Nga chuyển sang phòng thủ.

ISW nhận định chiến dịch còn thành công hơn số liệu Kyiv công bố. Tổng thống Zelensky đưa con số thận trọng 125–140 km², nhưng đà tiến của Ukraine là không thể phủ nhận.

Đáng chú ý, Ukraine còn biến chính vũ khí thời Liên Xô thành "sát thủ" mới: các xe bọc thép cũ được hoán cải thành drone mặt đất cảm tử, lao thẳng vào công sự Nga. Sáng tạo chiến trường kiểu này cho thấy Kyiv không chỉ dũng cảm mà còn cực kỳ linh hoạt trong cách đánh.

Nga ra "tối hậu thư": nhượng 20% Donetsk còn lại mới ngừng bắn

Giữa lúc thất thế, Điện Kremlin tung yêu sách: Ukraine phải nhượng khoảng 20% lãnh thổ Donetsk còn do Kyiv kiểm soát thì Moscow mới ngừng bắn.

Giới phân tích cho đây là dấu hiệu tuyệt vọng hơn là sức mạnh. Sau khi Vivaldi phá tan kế hoạch bao vây, đà tiến của Nga chậm lại rõ rệt. Moscow cần "chiến thắng trên bàn đàm phán" để bù đắp thất bại thực địa.

Nhưng Kyiv khó chấp nhận nhượng đất khi đang thắng thế. Và đây chính là lúc vai trò của Washington trở nên quyết định.

Trump tung "lệnh ngừng bắn năng lượng" – nước cờ cao tay

Tổng thống Donald Trump đang thúc đẩy "lệnh ngừng bắn năng lượng" – yêu cầu Nga và Ukraine chấm dứt tấn công hạ tầng năng lượng của nhau, bước đầu tiên tới ngừng bắn toàn diện.

Khác với chính quyền tiền nhiệm, ông Trump không đổ tiền vô hạn mà dùng sức ép thực tế buộc các bên đàm phán. Việc Ukraine liên tục đánh vào nhà máy lọc dầu Nga – dù gây thiệt hại cho Moscow – cũng làm phức tạp nỗ lực ngoại giao của Washington. Thông điệp của ông Trump rất rõ: muốn hòa bình phải ngừng leo thang, và Mỹ sẽ dùng mọi đòn bẩy cần thiết. Cách làm này khiến cả Moscow lẫn Kyiv đều phải tính toán lại: Nga hiểu Washington có đủ công cụ để siết chặt vòng vây kinh tế – công nghệ, còn Ukraine hiểu sự ủng hộ của Mỹ không phải tấm séc trắng vô điều kiện.

Starlink bị "bóp nghẹt" – đòn bẩy của Washington?

Đúng ngày 14/10, Kyiv tố SpaceX của Elon Musk giới hạn Starlink phiên bản quân sự, không cho hoạt động trên 160 km/h, khiến nhiều nhiệm vụ drone chiến đấu bị gián đoạn. Cố vấn Serhiy Beskrestnov cho biết Ukraine không được cảnh báo trước; Quân đoàn Phản ứng nhanh số 7 ở đông nam buộc phải hủy một số nhiệm vụ.

Theo Reuters, động thái này diễn ra đúng lúc Washington gia tăng sức ép buộc Kyiv ngừng đánh vào lọc dầu Nga. Dù chưa có bằng chứng Nhà Trắng trực tiếp ra lệnh, thời điểm trùng hợp khó là ngẫu nhiên.

Giới quan sát thân cận với chính quyền Trump gọi đây là "nghệ thuật đàm phán": dùng đòn bẩy công nghệ – quân sự đưa các bên vào khuôn khổ, giúp Washington nắm tiếng nói quyết định trong hòa bình.

Donetsk – ván cờ quyết định hòa bình

Vivaldi không chỉ là thắng lợi quân sự mà còn là thắng lợi ngoại giao cho Kyiv – và cho nỗ lực hòa bình của Tổng thống Trump. Khi Ukraine chứng minh có thể đánh bại Nga ngay trên chiến trường, vị thế đàm phán của Kyiv được nâng cao, đồng thời cho Moscow thấy tiếp tục chiến tranh chỉ thêm thất bại.

Quả bóng giờ trong chân Điện Kremlin: chấp nhận thực tế, ngồi vào bàn đàm phán do ông Trump chủ trì, hoặc tiếp tục sa lầy. Donetsk – mảnh đất đẫm máu hơn một thập kỷ – có thể sẽ là nơi quyết định hòa bình châu Âu.