Trump "thách thức trọng lực" ở North Carolina: Tuyên bố "thăm dò chưa bao giờ đúng về chúng ta, chúng ta có tinh thần hơn" — ngay khi Thượng nghị sĩ cùng đảng Thom Tillis dự báo Cộng hòa sắp hứng "trận đòn đâm tàu" thảm khốc

Tối 20/10, tại sân bay Pitt-Greenville ở Greenville, North Carolina, Tổng thống Donald Trump tuyên bố thăm dò sẽ lại sai về đảng Cộng hòa — ngay trong ngày Thượng nghị sĩ cùng đảng Thom Tillis dự báo đảng mình đang lao tới một "trận đòn đâm tàu" thảm khốc vào tháng 11.

Đêm Greenville rực lửa: Trump đến cứu một chiếc ghế lung lay

Theo Reuters, tối 20/10, ông Trump mít-tinh tại sân bay Pitt-Greenville, Greenville, North Carolina, vận động cho ứng viên Thượng viện Michael Whatley. Đây là chiếc ghế đảng Cộng hòa buộc phải giữ, và cũng là ghế do chính Thượng nghị sĩ sắp nghỉ Thom Tillis để lại.

Trước đám đông và biển cờ Mỹ, ông Trump nói nguyên văn: "I think you're gonna see some amazing results... They never poll us right. We have more spirit" — tạm dịch: "Tôi nghĩ quý vị sẽ thấy những kết quả đáng kinh ngạc... Họ chưa bao giờ thăm dò đúng về chúng ta. Chúng ta có tinh thần hơn hẳn". Khi giới chuyên gia nhìn con số và lắc đầu, ông nhìn đám đông và thấy năng lượng — thứ không mô hình thăm dò nào đong đếm nổi.

"Thăm dò chưa bao giờ đúng" — cử tri đi bầu mới quyết định

Câu nói ấy có lịch sử đứng sau lưng. Thăm dò không đi bầu, cử tri mới đi bầu. Hết kỳ bầu cử này đến kỳ khác, phong trào của ông Trump đều bị đánh giá thấp một cách có hệ thống. Những cử tri thầm lặng không ồn ào trên mạng, không trả lời điện thoại của hãng thăm dò, nhưng đến ngày bầu cử họ xếp hàng dài và làm đảo lộn mọi dự báo.

Bằng chứng rõ nhất: ông Trump đã thắng North Carolina trong cả ba kỳ bầu cử tổng thống của mình. Ba lần, tại bang mà phe Dân chủ luôn mơ lật đổ và thăm dò luôn vẽ ra kịch bản sít sao nghẹt thở, lá phiếu thực tế đều chọn ông. Vì vậy chuyến đi tối 20/10 không chỉ là một buổi mít-tinh: tổng thống trở lại mảnh đất ba lần trao cho ông chiến thắng, để nhắc rằng cuộc đua này cũng sẽ do người đi bầu thật quyết định.

Cùng ngày, Tillis dội gáo nước lạnh: "Train wreck" và "whoop ass"

Nhưng nội bộ Cộng hòa lại không đồng thanh. Cũng theo Reuters, cùng ngày 20/10, Thượng nghị sĩ Thom Tillis — chủ nhân chiếc ghế đang tranh cử — nói với Politico rằng đảng Cộng hòa đang hướng tới "a train wreck", một vụ đâm tàu, và sẽ hứng một trận "whoop ass", một trận đòn ra trò, vào tháng 11.

Hai phát biểu, hai thế giới đối nghịch trong cùng một ngày. Một bên là tổng thống trước hàng nghìn người ủng hộ, hứa hẹn "kết quả đáng kinh ngạc". Một bên là thượng nghị sĩ sắp nghỉ dự báo thảm họa cho chính đảng mình. Cần nhớ, Tillis từng là đồng minh của ông Trump, chỉ rạn nứt vì bất đồng quanh dự luật thuế và chính sách quốc phòng, rồi tuyên bố không tái cử. Giờ đây, thay vì sát cánh trong giờ phút quyết định, ông lại công khai dự báo một vụ đâm tàu.

Cuộc đua Whatley — Cooper: cách biệt lớn và dấu hiệu rút lui

Thực tế ông Trump phải đối mặt không hề nhẹ. Theo Reuters, thăm dò cho thấy cựu Thống đốc Dân chủ Roy Cooper đang dẫn trước Michael Whatley với cách biệt đáng kể. Cooper là cái tên quen thuộc toàn bang, từng thắng cử thống đốc, có sẵn bộ máy và danh tiếng — một đối thủ nặng ký theo mọi nghĩa.

Đáng lo hơn, Reuters cho biết một số nhóm Cộng hòa đã rút khỏi cuộc đua. Trong chính trị, nguồn lực luôn chảy về nơi có cơ hội thắng; khi các tổ chức lặng lẽ rút lui, đó là tín hiệu bi quan từ giới vận hành. Bối cảnh toàn quốc cũng khó khăn, với tỷ lệ ủng hộ của ông Trump ở mức 31% theo thăm dò Reuters/Ipsos được nhắc làm nền. Nhưng người ủng hộ ông sẽ hỏi ngược: nếu thăm dò từng đánh giá thấp ông hết lần này đến lần khác, vì sao lần này phải tin chúng tuyệt đối? Chính lúc bộ máy chùn bước, sức hút cá nhân và tinh thần cử tri mới là thứ có thể xoay chuyển cục diện.

Hơn 29.000 dặm vận động: không ngồi yên chờ thăm dò phán quyết

Có một con số không đến từ thăm dò, mà từ lịch trình thực tế. Theo Reuters, từ cuối tháng 9, ông Trump đã di chuyển hơn 29.000 dặm (46.671 km) để vận động, và chuyến đi Greenville đã là lần thứ hai ông tới North Carolina chỉ trong hai tháng.

Đó không phải lịch trình của người chấp nhận thất bại. Bầu cử giữa kỳ thường có tỷ lệ đi bầu thấp, và kết quả được quyết định bởi phe nào huy động cử tri cốt lõi tốt hơn. "Tinh thần" ông Trump nhắc ở Greenville, vì thế, không hề trừu tượng — nó là khả năng biến người ủng hộ thành lá phiếu, vũ khí đảng Cộng hòa từng nhiều lần dùng để phá sản các dự báo.

Tháng 11 sẽ trả lời: tổng thống hay thượng nghị sĩ sắp nghỉ đúng?

North Carolina giờ đứng giữa hai lời tiên tri trái ngược. Một lời từ Thom Tillis, người sắp rời Thượng viện, dự báo "a train wreck" và "whoop ass" cho đảng của chính mình. Lời còn lại từ Donald Trump, người ba lần thắng ở bang này, đứng giữa sân bay Greenville và tuyên bố: "They never poll us right. We have more spirit".

Lịch sử bầu cử Mỹ dạy bài học đơn giản: đừng vội chôn một phong trào chỉ vì vài bảng thăm dò. Tháng 11 tới, không phải Politico, không phải các hãng thăm dò, mà chính người dân North Carolina bước vào phòng phiếu mới viết nên câu trả lời cuối cùng cho cuộc tranh cãi bắt đầu từ đêm Greenville rực lửa ấy.