Trump siết chặt visa H-1B: Chấm dứt gia hạn giấy phép lao động tự động 540 ngày, lao động nước ngoài "ngồi trên đống lửa"

Bộ An ninh Nội địa Mỹ vừa ban hành quy định cuối cùng chấm dứt vĩnh viễn chế độ gia hạn giấy phép lao động tự động 540 ngày, đồng thời chuẩn bị siết chặt việc xét duyệt gia hạn visa H-1B. Đây là đòn mới nhất trong chiến dịch siết nhập cư của Tổng thống Donald Trump, với thông điệp rõ ràng: việc làm của người Mỹ phải được bảo vệ trước tiên.

Quy định mới có hiệu lực từ 14/10: Dấu chấm hết cho "gia hạn tự động"

Theo hãng tin Bloomberg Law, Bộ An ninh Nội địa (DHS) đã chính thức ban hành quy định cuối cùng loại bỏ hoàn toàn cơ chế gia hạn tự động giấy phép lao động (EAD) trong thời gian chờ xét duyệt hồ sơ gia hạn. Quy định có hiệu lực ngay khi được đăng trên Công báo Liên bang vào ngày 14/10.

Trước đây, theo chính sách từ thời cựu Tổng thống Joe Biden, người lao động nước ngoài được tự động tiếp tục làm việc tới 540 ngày sau khi giấy phép hết hạn, miễn là đã nộp hồ sơ gia hạn đúng hạn. Cơ chế này được tạo ra để bảo vệ người lao động khỏi nguy cơ mất việc chỉ vì cơ quan di trú xử lý hồ sơ chậm trễ.

Ai bị ảnh hưởng: Người xin tị nạn và vợ/chồng của lao động H-1B

Nhóm chịu tác động trực tiếp nhất của quy định mới gồm người xin tị nạn và vợ/chồng của những người giữ visa lao động tay nghề cao H-1B (diện visa H-4) — những người phụ thuộc vào giấy phép lao động để duy trì việc làm hợp pháp tại Mỹ.

Cần lưu ý một chi tiết quan trọng: người lao động nước ngoài chỉ được nộp hồ sơ gia hạn trong vòng 180 ngày trước khi giấy phép hết hạn. Trong khi đó, tính đến ngày 30/6/2026, số hồ sơ gia hạn tồn đọng tại USCIS quá 6 tháng đã vượt 432.000 bộ, trong đó hơn 91.000 bộ đã chờ hơn 18 tháng. Nói cách khác, ngay cả khi nộp hồ sơ đúng hạn, rất nhiều người vẫn đối mặt nguy cơ "khoảng trống pháp lý" — giấy phép cũ hết hạn mà giấy phép mới chưa được cấp.

Đòn siết thứ hai: Xóa bỏ "ưu ái hồ sơ cũ" trong gia hạn H-1B

Chưa dừng lại ở đó, DHS còn công bố một dự thảo quy định khác cũng gây chấn động không kém: xóa bỏ chính sách "tôn trọng quyết định trước đây" của USCIS khi xét duyệt gia hạn visa H-1B và L-1. Dự thảo đang mở lấy ý kiến công chúng đến ngày 13/11/2026.

Hiểu một cách đơn giản: trước đây, khi một lao động H-1B xin gia hạn, USCIS thường "nể" quyết định phê duyệt lần trước và xử lý nhanh gọn. Nếu quy định mới được thông qua, mỗi lần gia hạn sẽ bị "soi" lại từ đầu như một hồ sơ hoàn toàn mới — từng chi tiết về công việc, mức lương, trình độ đều có thể bị chất vấn lại.

Theo ước tính của DHS, quy định này ảnh hưởng tới khoảng 208.000 hồ sơ gia hạn mỗi năm, trong đó khoảng 75% là diện H-1B. Với cộng đồng lao động công nghệ — đặc biệt là người Ấn Độ chiếm tỷ lệ lớn trong diện H-1B — đây thực sự là tin chẳng lành.

Lý do của DHS: Chống gian lận và siết kiểm tra lý lịch

Phía DHS đưa ra lý do chính đáng cho động thái cứng rắn này: chống gian lận và tăng cường kiểm tra lý lịch người xin giấy phép lao động thường xuyên hơn.

Làn sóng kiện tụng và những tiếng kêu gào phản đối

Như thường lệ, mỗi động thái siết nhập cư của ông Trump đều vấp phải làn sóng phản đối từ các nhóm vận động. Hồi tháng 1, một nhóm người giữ visa H-4 đã kiện DHS, cho rằng việc thay đổi chính sách vi phạm Đạo luật Thủ tục Hành chính. Đến tháng 9, một thẩm phán liên bang ở California đã ra lệnh chặn áp dụng quy định tạm thời đối với nhóm nguyên đơn này, với lý do cơ quan đã không tuân thủ đúng thủ tục và không tính đến sự phụ thuộc của họ vào chính sách cũ.

Ông Stuart Anderson, giám đốc điều hành của Quỹ Quốc gia về Chính sách Mỹ, cảnh báo với Newsweek rằng việc xóa bỏ "ưu ái hồ sơ cũ" sẽ tái diễn những rắc rối của nhiệm kỳ đầu: "Đó từng là nguyên nhân hàng đầu gây ra các yêu cầu bổ sung chứng cứ tốn kém, mất thời gian và khiến nhiều hồ sơ gia hạn của nhân viên lâu năm bị từ chối."

Tuy nhiên, những tiếng kêu gào này khó lay chuyển được quyết tâm của Nhà Trắng. Cử tri Mỹ đã trao cho ông Trump nhiệm vụ siết chặt nhập cư, và ông đang thực hiện đúng cam kết tranh cử của mình — bất chấp sức ép từ các tập đoàn công nghệ vốn quen dùng lao động nước ngoài giá rẻ.

Việc làm cho người Mỹ: Triết lý xuyên suốt của Trump

Nhìn rộng ra, đòn siết H-1B lần này chỉ là một mắt xích trong chiến lược tổng thể "người Mỹ trên hết" của Tổng thống Trump. Từ việc áp thuế quan để kéo nhà máy về nước, siết biên giới phía nam, cho đến nay là siết chặt các chương trình visa lao động — mọi mũi tiến công đều hướng tới một mục tiêu duy nhất: bảo vệ việc làm và tiền lương của người dân Mỹ.

Các tập đoàn công nghệ lớn từ lâu đã bị cáo buộc lạm dụng visa H-1B để thuê lao động nước ngoài với mức lương thấp hơn, đè nén cơ hội của kỹ sư, lập trình viên bản địa. Bằng cách khiến mỗi lần gia hạn H-1B đều phải qua "lửa thử" lại từ đầu, chính quyền Trump đang buộc các doanh nghiệp phải cân nhắc kỹ: hoặc trả lương xứng đáng để giữ người tài thật sự, hoặc tuyển dụng người Mỹ.

Kết: Kỷ nguyên "dễ dãi" đã chấm dứt

Với hai quy định mới cùng có hiệu lực trong tháng 10 này, kỷ nguyên gia hạn giấy phép lao động "tự động, dễ dãi" thời Biden đã chính thức khép lại. Lao động nước ngoài tại Mỹ giờ đây phải sống trong tâm thế hoàn toàn khác: mọi giấy tờ đều có thể bị soi xét lại từ đầu, và không còn "vùng an toàn" nào cho những hồ sơ thiếu minh bạch.

Với người lao động Mỹ, đây là tin vui: chính phủ của họ cuối cùng đã hành động để bảo vệ miếng cơm manh áo của công dân mình. Với những ai tìm cách lách luật, thông điệp của Tổng thống Trump đã quá rõ ràng.