TRUMP RA LỆNH DOJ VÀO ALASKA: Kiện yêu cầu hoãn chứng nhận nếu Sullivan thua vì trùng tên!

Tổng thống Donald Trump đã tự mình xác nhận: chính ông là người đã ra lệnh cho Bộ Tư pháp vào cuộc ở Alaska. Vụ kiện mà Bộ Tư pháp nộp ngày 22/10 tại tòa án liên bang ở Alaska đang trở thành một trong những vụ kiện bầu cử gây tranh cãi nhất trước cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11, và nó xoay quanh một chi tiết nghe như trong phim: hai ứng viên có tên gần như giống hệt nhau trên cùng một lá phiếu.

Ứng viên đương nhiệm là Thượng nghị sĩ Cộng hòa Dan Sullivan, người đang tranh cử để giữ ghế Thượng viện Alaska. Đối thủ Dân chủ của ông là cựu Hạ nghị sĩ Mary Peltola. Nhưng trên lá phiếu còn có một người thứ ba: Daniel J. Sullivan Jr., một giáo viên đã nghỉ hưu ở Petersburg, người cũng ra tranh cử và có tên gần như trùng hoàn toàn với Thượng nghị sĩ đương nhiệm.

Theo đơn kiện của Bộ Tư pháp, sự trùng tên này không phải là ngẫu nhiên. Đơn kiện cáo buộc rằng Daniel J. Sullivan Jr. đã cố tình tận dụng tên giống nhau để gây nhầm lẫn cho cử tri, qua đó lấy đi phiếu bầu của Thượng nghị sĩ Sullivan và có lợi cho chiến dịch của Peltola. Đơn kiện cũng nói rằng ông Sullivan Jr. đã tìm cách xuất hiện trên lá phiếu với tên Dan Sullivan, tên mà Thượng nghị sĩ đương nhiệm thường dùng, và đã theo đuổi một chiến dịch có thể làm lệch phiếu Cộng hòa.

Điều mà Bộ Tư pháp yêu cầu tòa án làm cũng rất cụ thể, và độc giả cần hiểu đúng để không bị hiểu lầm. Bộ Tư pháp không yêu cầu tòa án tuyên bố ai thắng ngay lập tức, cũng không tự mình chuyển phiếu từ người này sang người khác. Thay vào đó, đơn kiện yêu cầu tòa án hoãn việc chứng nhận kết quả nếu Thượng nghị sĩ Sullivan thua cuộc, trong khi chờ điều tra xem liệu phiếu bầu cho Daniel J. Sullivan Jr. có phải là phiếu mà cử tri thực sự định bầu cho Thượng nghị sĩ Sullivan hay không. Nói cách khác, đây là một yêu cầu hoãn chứng nhận để điều tra, chứ không phải là một lệnh đã chặn chứng nhận vĩnh viễn.

Tổng thống Trump đã xác nhận vai trò của mình một cách trực tiếp. Khi được hỏi về vụ kiện, ông nói rằng chính ông là người đã ra lệnh thực hiện vụ kiện này. Phát biểu này đã đặt chính quyền của ông vào trung tâm của một tranh chấp pháp lý về bầu cử, chỉ chưa đầy hai tuần trước ngày bầu cử. Đối với những người ủng hộ ông, đây là hành động cần thiết để bảo vệ tính toàn vẹn của bầu cử trước một ứng viên mà họ cho là được dựng lên để gây nhầm lẫn.

Lịch sử của ứng viên trùng tên này cũng rất phức tạp. Ban đầu, các quan chức bầu cử Alaska đã loại Daniel J. Sullivan Jr. khỏi lá phiếu, với lý do cho rằng ứng viên này được đưa ra để gây nhầm lẫn cho cử tri. Nhưng các tòa án của bang đã đảo ngược quyết định đó, và vào tháng 6, Tòa án Tối cao Alaska đã giữ nguyên quyết định cho phép ông tiếp tục tranh cử. Ông Sullivan Jr. khẳng định rằng ông tự mình quyết định ra tranh cử, không phải là người được ai đó dựng lên.

Hệ thống bầu cử của Alaska cũng làm cho vụ việc này thêm phức tạp. Alaska sử dụng hệ thống bầu cử xếp hạng, trong đó cử tri có thể xếp hạng các ứng viên theo thứ tự ưu tiên. Nếu không có ứng viên nào đạt trên 50% ở vòng đầu, các ứng viên yếu nhất sẽ bị loại dần và phiếu bầu sẽ được chuyển sang lựa chọn tiếp theo của cử tri. Bộ Tư pháp lập luận rằng sự nhầm lẫn về tên có thể làm rối loạn quá trình xếp hạng này, khiến một số cử tri không xếp hạng đúng cho Thượng nghị sĩ đương nhiệm, hoặc không xếp hạng ông chút nào.

Tổng chưởng lý Todd Blanche, trước khi đơn kiện được nộp, đã nói với báo chí rằng Bộ Tư pháp không có ý định can thiệp không đúng cách vào bầu cử hay quy trình chứng nhận của các bang. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận rằng có những tình huống giả định mà Bộ Tư pháp có thể hành động. Phát biểu này, kết hợp với đơn kiện ngay sau đó, đã khiến nhiều người đặt câu hỏi về ranh giới giữa bảo vệ tính toàn vẹn của bầu cử và can thiệp vào bầu cử.

Chiến dịch của Peltola đã gọi vụ kiện này là một mối đe dọa nhằm lật ngược kết quả bầu cử. Các chuyên gia pháp lý cũng chia rẽ về cơ sở pháp lý của vụ kiện, khi Bộ Tư pháp dựa vào Đạo luật Đăng ký Cử tri Quốc gia để lập luận rằng một kết quả có thể bị ảnh hưởng bởi nhầm lẫn cử tri sẽ vi phạm luật liên bang. Một số chuyên gia cho rằng lập luận này rất mới và chưa từng được áp dụng theo cách này trước đây.

Đối với Tổng thống Trump, vụ kiện ở Alaska không chỉ là về một ghế Thượng viện. Nó là về thông điệp mà ông muốn gửi tới cử tri Cộng hòa trên cả nước: chính quyền của ông sẽ không đứng yên nếu cho rằng có điều gì đó không đúng trong bầu cử. Và nó cũng là về Alaska, một bang mà đảng Cộng hòa không muốn mất trong bối cảnh cuộc đua giành quyền kiểm soát Thượng viện đang rất sít sao.

Còn chưa đầy hai tuần nữa là đến ngày 3/11. Vụ kiện ở Alaska có thể sẽ chưa có phán quyết cuối cùng trước ngày bầu cử, nhưng nó đã làm thay đổi cuộc tranh luận. Cử tri Alaska giờ đây không chỉ bầu cho một Thượng nghị sĩ, mà còn đang bầu trong bối cảnh một vụ kiện liên bang đang treo lơ lửng trên đầu cuộc đua của họ. Và cả nước Mỹ đang theo dõi xem tòa án sẽ xử lý yêu cầu hoãn chứng nhận này như thế nào, bởi phán quyết ở Alaska có thể trở thành tiền lệ cho các cuộc đua khác sau ngày 3/11.

Dù bạn ủng hộ hay phản đối vụ kiện này, có một điều không thể phủ nhận: cái tên trên lá phiếu, tưởng chừng chỉ là một chi tiết nhỏ, giờ đây đã trở thành trung tâm của một cuộc chiến pháp lý lớn nhất trong mùa bầu cử này. Và ở Alaska, nơi mà mỗi lá phiếu đều có thể quyết định quyền kiểm soát Thượng viện, chi tiết nhỏ đó có thể tạo ra khác biệt rất lớn.