Trump gây bão với hai phát ngôn "sốc": "Putin muốn hòa bình hơn Zelensky" và từ chối gọi Putin là "độc tài" — Zelensky đáp trả đanh thép từ London

Trong hai ngày 13-14/10, Tổng thống Donald Trump liên tiếp tung ra những phát ngôn gây bão về chiến tranh Ukraine: khẳng định Putin muốn hòa bình hơn Zelensky và từ chối gọi nhà lãnh đạo Nga là "độc tài". Đáp lại, Tổng thống Zelensky đưa ra định nghĩa đanh thép về bảo đảm an ninh từ Mỹ rồi bay sang London, nơi Vua Charles III và Thủ tướng Andy Burnham dành cho ông sự đón tiếp trọng thể cùng cam kết ủng hộ "không thay đổi".

"Putin muốn hòa bình hơn Zelensky": phát ngôn gây bão tại Nhà Trắng

Chiều 13/10 theo giờ Washington, trước khi lên đường tới cuộc vận động ở bang Ohio, Tổng thống Donald Trump đã trả lời báo chí tại Nhà Trắng về lệnh ngừng bắn năng lượng mà ông tuyên bố hôm 11/10. Khi phóng viên chất vấn việc Nga vẫn tấn công cơ sở năng lượng Ukraine trong khi Putin chưa từng công khai cam kết ngừng bắn, ông Trump đáp thẳng: "Tôi nghĩ thực ra Putin muốn đạt thỏa thuận hơn Zelensky." Ông khẳng định cả hai bên đều ủng hộ sáng kiến ngừng bắn và Washington sẽ khiến họ đạt được thỏa thuận. Phát ngôn này đảo ngược hoàn toàn cách nhìn của giới tinh hoa Washington, vốn luôn coi Moscow là bên cản trở hòa bình.

"Họ đồng ý vì tôi nói họ đồng ý": phong cách Trump không lẫn vào đâu

Kịch tính hơn khi một phóng viên nhắc lại việc ông Trump từng tuyên bố hai bên đã đồng ý ngừng bắn năng lượng, trong khi thực tế chưa có thỏa thuận chính thức nào được cả Moscow lẫn Kyiv xác nhận. Ông Trump không né tránh: "Họ đồng ý, anh biết vì sao không? Vì tôi nói họ đồng ý, thế thôi. Họ đồng ý vì tôi nói họ đã đồng ý và chuyện này phải được giải quyết."

Từ chối gọi Putin là "độc tài": lý lẽ của nhà đàm phán

Sang ngày 14/10, ông Trump tiếp tục gây bão khi được hỏi vì sao từ chối gọi Tổng thống Putin là "độc tài". Câu trả lời của ông thẳng thắn: "Tôi phải đàm phán với mọi người, nên tôi không đi khắp nơi gọi tên người khác. Tôi là người đàm phán. Tôi luôn là người đàm phán rất giỏi. Tôi trở nên giàu có nhờ các thỏa thuận. Vì vậy tôi không đi khắp nơi chế nhạo người khác." Lý lẽ này nhất quán với triết lý ngoại giao của ông Trump: không bao giờ đóng sập cửa đàm phán bằng những lời lẽ xúc phạm cá nhân.

"Tiêu chuẩn kép": cơn bão phẫn nộ trên mạng xã hội

Phát ngôn này đã châm ngòi làn sóng phẫn nộ dữ dội trên mạng xã hội Bluesky, với hơn 580 bài đăng chỉ trong thời gian ngắn. Nhiều người chỉ ra "tiêu chuẩn kép" khi nhớ lại rằng năm ngoái ông Trump từng gọi Zelensky là "độc tài" với lý do Ukraine hoãn bầu cử dưới thiết quân luật. Cần nhìn nhận công bằng: Ukraine hoãn bầu cử vì luật pháp nước này cấm bỏ phiếu trong thời gian thiết quân luật, có hiệu lực chỉ vài giờ sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện tháng 2/2022.

Zelensky đáp trả: bảo đảm an ninh nghĩa là "Trump sẽ tấn công Putin"

Cũng trong ngày 14/10, Tổng thống Zelensky đã có màn đáp trả được nhiều báo mô tả là "đanh thép". Khi được hỏi thế nào là bảo đảm an ninh từ phía Mỹ, ông nói rõ: phải là văn bản ràng buộc rằng nếu Putin tấn công Ukraine thì Trump sẽ tấn công lại Putin. Theo ông, chỉ có cam kết cứng rắn như vậy mới xứng đáng gọi là "bảo đảm an ninh" thực sự, chứ không phải những lời hứa chung chung dễ bị quên lãng. Đây là đòi hỏi ở mức cao nhất, gần như tương đương điều khoản phòng thủ tập thể, điều mà bất kỳ tổng thống Mỹ nào cũng phải cân nhắc kỹ lưỡng.

Zelensky đến London: nghi thức trọng thể và cam kết "không thay đổi"

Giữa lúc quan hệ với Washington căng thẳng, ông Zelensky đã bay sang London ngày 14/10 và nhận được sự đón tiếp ở cấp cao nhất. Vua Charles III đã tiếp kiến ông tại Phòng ăn Trung Hoa trong Cung điện Buckingham, cuộc gặp kéo dài khoảng 25 phút trong bầu không khí ấm áp. Sau đó, ông Zelensky viết trên mạng xã hội X, cảm ơn Nhà vua vì sự ủng hộ "không lay chuyển" dành cho Ukraine. Tại số 10 Downing Street, Thủ tướng Andy Burnham dành cho vị khách Ukraine nghi thức đón tiếp trọng thể với đội danh dự của trung đoàn Irish Guards, khẳng định: "Chúng tôi đứng sau các bạn và điều đó sẽ không thay đổi."

Tên lửa chống drone tăng tốc: London hành động khi Washington chùn bước

Không chỉ dừng ở lời nói, Thủ tướng Burnham còn công bố hành động cụ thể: Anh sẽ đẩy nhanh chuyển giao tên lửa đa nhiệm hạng nhẹ cho Ukraine, loại vũ khí đã chứng tỏ hiệu quả trước drone phản lực của Nga. London trước đó đã cam kết gửi hơn 5.000 quả tên lửa loại này trị giá 1,6 tỷ bảng trong bốn năm tới. Ngoài ra, chính phủ Anh sẽ soạn thảo thêm các vòng trừng phạt mới nhằm vào Moscow, và Bộ trưởng Tài chính John Healey sẽ tận dụng các cuộc họp của Quỹ Tiền tệ Quốc tế để kêu gọi cấm hoàn toàn khí hóa lỏng của Nga.

Kết: khi "nghệ thuật đàm phán" gặp thực tế chiến trường

Hai ngày 13-14/10 đã phơi bày đầy đủ sự khác biệt trong cách tiếp cận của hai nhà lãnh đạo. Ông Trump tin rằng chỉ có đàm phán trực tiếp mới có thể chấm dứt cuộc chiến. Ông Zelensky tin rằng chỉ có sức mạnh quân sự và những bảo đảm an ninh thép mới ngăn được Putin. Dù bất đồng về phương pháp, cả hai đều hướng tới cùng một mục tiêu: chấm dứt cuộc chiến tranh đã kéo dài hơn bốn năm rưỡi và cướp đi sinh mạng của hàng trăm nghìn người.