SỐC: Nga bán vàng dự trữ tháng thứ 10 liên tiếp — 62 tấn "của để dành" bay hơi, thâm hụt gấp đôi kế hoạch!

Một đế chế từng tự hào là "pháo đài tài chính" giờ đây phải moi vàng dự trữ ra bán tháng thứ 10 liên tiếp để trả hóa đơn chiến tranh. Những con số vừa hé lộ cho thấy ngân sách Nga đang bị bóp nghẹt từ mọi phía: dầu khó bán, thâm hụt phình to gấp đôi kế hoạch, và "của để dành" quốc gia đang cạn dần từng tấn một.

10 tháng bán vàng không ngừng nghỉ

Ngân hàng Trung ương Nga vừa xác nhận điều mà nhiều nhà quan sát đã dự đoán: Moscow tiếp tục bán vàng dự trữ trong tháng thứ 10 liên tiếp. Đây không còn là động thái kỹ thuật hay tái cơ cấu danh mục — đây là dấu hiệu của một ngân sách đang khát tiền mặt trầm trọng.

Sau chuỗi 10 tháng xả hàng, dự trữ vàng của Nga chỉ còn 72,8 triệu ounce — mức thấp nhất kể từ cuối năm 2019. Tính từ tháng 12 đến nay, kho vàng quốc gia đã vơi đi tới 62 tấn. Để hình dung quy mô: 62 tấn vàng tương đương hàng chục tỷ USD "của để dành" mà nhiều thế hệ tích lũy, giờ tan biến trong chưa đầy một năm.

Giới phân tích nhấn mạnh một chi tiết đáng sợ: tốc độ bán vàng hiện tại của Nga là nhanh nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính 1998 — thời điểm Moscow rơi vào vỡ nợ và đồng rúp sụp đổ. So sánh ấy không hề ngẫu nhiên. Khi một quốc gia bán vàng với nhịp độ của thời khủng hoảng, thông điệp gửi tới thị trường rất rõ ràng: các nguồn tiền thông thường đã khô cạn.

Thâm hụt 7,3 nghìn tỷ rúp — gấp đôi kế hoạch

Vì sao Nga phải bán vàng? Câu trả lời nằm trong con số ngân sách lạnh gáy: thâm hụt ngân sách năm 2026 của Nga có thể lên tới 7,3 nghìn tỷ rúp — gấp đôi con số trong kế hoạch ban đầu của Điện Kremlin.

Kế hoạch ban đầu được xây dựng trên kỳ vọng giá dầu ổn định, xuất khẩu năng lượng thông suốt và chi phí chiến tranh trong tầm kiểm soát. Nhưng cả ba giả định ấy đều đã sụp đổ. Chi quân sự tăng không ngừng nghỉ khi chiến tranh kéo dài sang năm thứ tư, trong khi nguồn thu — xương sống là dầu khí — đang bị cắt xén từ nhiều hướng.

Mỗi tháng trôi qua, Moscow phải tìm tiền để trả lương binh sĩ, mua đạn dược, duy trì bộ máy chiến tranh khổng lồ. Quỹ phúc lợi quốc gia từng là tấm đệm dày, nay cũng mỏng dần. Và thế là vàng — tài sản dự trữ cuối cùng, thứ mà mọi ngân hàng trung ương chỉ đụng vào khi không còn lựa chọn — bị đưa lên bàn cân.

Dầu Nga: sản lượng rơi tự do, xuất khẩu teo tóp

Nếu vàng là "máu dự trữ" thì dầu khí là "huyết mạch" của ngân sách Nga — và huyết mạch ấy đang bị thắt lại. Sản lượng dầu tháng 9 của Nga chỉ đạt 8,64 triệu thùng/ngày, mức thấp nhất kể từ giữa năm 2020 — thời kỳ đại dịch làm nhu cầu năng lượng toàn cầu đóng băng.

Nguyên nhân không chỉ nằm ở nhu cầu thị trường. Hàng loạt đợt tấn công bằng drone tầm xa của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu sâu trong lãnh thổ Nga đã làm tê liệt một phần đáng kể năng lực lọc hóa dầu. Các nhà máy cháy, sửa chữa kéo dài, và dầu thô khai thác ra không có nơi chế biến — buộc Moscow phải cắt giảm sản lượng.

Xuất khẩu dầu đường biển — kênh mang ngoại tệ về cho Nga — cũng lao dốc: doanh thu chỉ còn khoảng 2,33 tỷ USD mỗi tuần. So với thời hoàng kim khi dầu Nga bán chạy khắp châu Âu, đây là cú rơi đau đớn. Các lệnh trừng phạt của phương Tây, trần giá dầu và đội tàu "bóng ma" ngày càng bị săn lùng khiến mỗi thùng dầu Nga xuất đi đều phải chiết khấu sâu, lợi nhuận bốc hơi.

Chiến tranh kinh tế: mặt trận không tiếng súng

Đây chính là bản chất của cuộc chiến tranh kinh tế mà phương Tây và Ukraine đang phối hợp thực hiện. Mỹ và đồng minh không cần đưa một binh sĩ nào ra chiến trường — họ siết chặt vòng vây tài chính quanh Moscow: trừng phạt ngân hàng, đóng băng tài sản, chặn công nghệ, ép giá dầu. Còn Ukraine, bằng những chiếc drone giá rẻ, lại đánh thẳng vào hạ tầng năng lượng — nguồn thu nuôi sống cỗ máy chiến tranh Nga.

Kết quả là một vòng xoáy chết chóc cho ngân sách Nga: càng đánh lâu, chi phí càng lớn; chi phí càng lớn, càng phải bán tài sản dự trữ; tài sản dự trữ càng cạn, khả năng cầm cự càng ngắn. Bán vàng không tạo ra tiền mới — nó chỉ chuyển đổi tài sản tích lũy của quốc gia thành chi tiêu hiện tại. Nói cách khác, Moscow đang "ăn vào vốn" để nuôi một cuộc chiến không thấy hồi kết.

Tín hiệu từ kho vàng: đồng hồ đang đếm ngược

Lịch sử tài chính cho thấy vàng dự trữ là phòng tuyến cuối cùng của mọi quốc gia. Liên Xô từng bán vàng ồ ạt trong những năm cuối trước khi sụp đổ. Dĩ nhiên, Nga hôm nay chưa ở vào tình thế đó — nhưng quỹ đạo hiện tại là không thể chối cãi: 10 tháng bán liên tiếp, 62 tấn đã mất, tốc độ nhanh nhất trong gần ba thập kỷ.

Câu hỏi đặt ra không còn là "Nga có đủ tiền đánh tiếp không" mà là "Nga còn cầm cự được bao lâu nữa trước khi phải chọn giữa chiến tranh và ổn định tài chính". Mỗi tấn vàng bán ra là một lời thú nhận thầm lặng rằng các lệnh trừng phạt đang phát huy tác dụng, rằng drone Ukraine đang đánh trúng điểm yếu, và rằng túi tiền của Điện Kremlin không phải là vô đáy.

Trong khi Washington và Kyiv kiên nhẫn với chiến lược siết chặt từng vòng, Moscow đang phải trả giá bằng thứ tài sản quý giá nhất của quốc gia. Và đồng hồ — đo bằng từng tấn vàng rời khỏi kho dự trữ — đang tích tắc đếm ngược.