ESTONIA VẠCH TRẦN NGA: Thổi phồng chiến thắng, vệ tinh Nga gây hấn trên không gian!

Nga đang thắng lớn trên chiến trường, ít nhất là theo những gì Moscow muốn cả thế giới tin. Nhưng tình báo Estonia vừa lên tiếng và nói thẳng một điều hoàn toàn khác: Nga đang thổi phồng thành quả của mình một cách nghiêm trọng, trong khi vẫn tiếp tục tấn công quy mô lớn vào hạ tầng dân sự và năng lượng của Ukraine trong tuần qua. Cùng lúc đó, các báo cáo mới còn cho thấy hoạt động vệ tinh của Nga có thể mang tính thù địch trong không gian.

Đánh giá này đến từ Trung tâm Tình báo của Lực lượng Phòng vệ Estonia, được trang ERR của Estonia dẫn lại. Đây không phải là một tổ chức xa lạ với cuộc chiến ở Ukraine. Estonia là một trong những quốc gia vùng Baltic hiểu rõ nhất về Nga, không chỉ vì vị trí địa lý ngay sát Nga, mà còn vì họ đã sống chung với các chiến dịch gây ảnh hưởng, tấn công mạng và tuyên truyền của Moscow trong nhiều năm qua. Khi tình báo Estonia nói Nga đang phóng đại, đó không phải là một lời bình luận vu vơ.

Theo đánh giá, trong tuần qua, Nga vẫn tiếp tục phóng đại các bước tiến trên chiến trường, đồng thời vẫn tiến hành các cuộc tấn công lớn vào hạ tầng dân sự và năng lượng của Ukraine. Nói cách khác, Moscow vừa đánh mạnh, vừa nói quá lên về kết quả của những đòn đánh đó. Đây là một chiến thuật quen thuộc trong chiến tranh thông tin: tạo ra cảm giác rằng chiến thắng là không thể tránh khỏi, để làm suy yếu tinh thần của đối phương và khiến các đồng minh của Ukraine nản lòng.

Nhưng thực tế trên mặt đất lại phức tạp hơn nhiều. Các lực lượng Ukraine vẫn đang phòng thủ tích cực và phản công ở nhiều hướng, trong đó có Kupiansk, Novopavlivka, Oleksandrivka và Huliaipole, cũng như ở phía tây vùng Zaporizhzhia. Tình báo Estonia cũng lưu ý rằng cường độ giao tranh trong tuần đã giảm nhẹ, với trung bình khoảng 170 cuộc giao tranh mỗi ngày. Con số này vẫn rất cao, nhưng nó không khớp với hình ảnh một đội quân Nga đang tiến như vũ bão và không gì cản nổi mà Moscow muốn vẽ ra.

Điểm đáng chú ý thứ hai trong đánh giá của Estonia là hoạt động vệ tinh. Các báo cáo đã xuất hiện về hoạt động vệ tinh của Nga có thể mang tính thù địch trong không gian. Estonia không công bố chi tiết cụ thể về loại vệ tinh hay hành động cụ thể, nhưng việc nhắc đến không gian trong cùng một đánh giá với chiến trường Ukraine cho thấy cuộc chiến này đã vượt ra ngoài mặt đất. Không gian, từ lâu đã là lĩnh vực hỗ trợ cho liên lạc, định vị và trinh sát, nay đang trở thành một mặt trận mới mà các nước NATO phải theo dõi sát sao.

Đối với Mỹ và Tổng thống Trump, đánh giá của Estonia có ý nghĩa đặc biệt. Trong những tuần gần đây, Washington đã có những tranh cãi gay gắt về việc Ukraine tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga, về thỏa thuận dầu diesel với Moscow, và về việc có nên tiếp tục gây sức ép lên Nga hay không. Khi một đồng minh NATO như Estonia nói rằng Nga đang thổi phồng chiến thắng, đó là một lời nhắc nhở rằng không nên tin hoàn toàn vào những gì Moscow tuyên bố, và cũng không nên vội vàng nhượng bộ dựa trên một bức tranh chiến trường đã bị phóng đại.

Estonia cũng là một trong những quốc gia đã đi đầu trong việc cảnh báo về các chiến dịch phá hoại và gây ảnh hưởng của Nga ở châu Âu. Trong những tháng qua, các nước Baltic đã nhiều lần cáo buộc Moscow đứng sau các vụ phá hoại, các vụ tấn công mạng và các nỗ lực tuyển mộ người để thực hiện các hành động gây bất ổn. Việc tình báo Estonia tiếp tục lên tiếng trong tuần này cho thấy họ không hề giảm cảnh giác, ngay cả khi sự chú ý của thế giới đang dồn vào cuộc bầu cử giữa kỳ ở Mỹ.

Một điều cần nói rõ: đánh giá của Estonia không có nghĩa là Ukraine đang thắng lớn hay Nga đang thua. Nó có nghĩa là sự thật nằm ở giữa, và phức tạp hơn nhiều so với những tiêu đề mà cả hai phía đưa ra. Nga vẫn có lợi thế về quy mô, vẫn có thể gây ra thiệt hại lớn cho hạ tầng Ukraine, và vẫn là một mối đe dọa thực sự. Nhưng việc phóng đại thành quả cũng cho thấy Moscow cần chiến thắng về mặt tuyên truyền không kém gì chiến thắng trên chiến trường, có thể vì họ cần thuyết phục người dân trong nước và các đối tác rằng cuộc chiến này vẫn đang đi đúng hướng.

Đối với độc giả ở Mỹ, bài học ở đây rất rõ ràng. Trước mỗi tuyên bố lớn từ Moscow hay Kyiv, hãy nhìn vào những đánh giá độc lập từ các đồng minh như Estonia, từ các tổ chức phân tích quân sự, và từ những hình ảnh vệ tinh có thể kiểm chứng được. Chiến tranh thông tin là một phần của cuộc chiến này, và người chiến thắng trong cuộc chiến thông tin đôi khi lại là người quyết định được dư luận ở Washington sẽ ủng hộ ai, và ủng hộ đến mức nào.

Khi cuộc bầu cử giữa kỳ đang đến gần, và khi Tổng thống Trump đang phải cân bằng giữa việc chấm dứt chiến tranh và việc không để Nga hưởng lợi từ một thỏa thuận vội vàng, những đánh giá như của Estonia càng trở nên quan trọng. Chúng nhắc nhở rằng hòa bình thực sự không thể xây dựng trên những chiến thắng giả tạo, mà chỉ có thể xây dựng trên thực tế chiến trường và trên một thỏa thuận mà cả hai bên đều phải tôn trọng.

Nga có thể thổi phồng, nhưng sự thật trên chiến trường, trên bầu trời và trong không gian, cuối cùng vẫn sẽ tự nói lên. Và Estonia, một quốc gia nhỏ bé ngay sát Nga, vừa nhắc cả thế giới điều đó một lần nữa.