CHẤN ĐỘNG: Alaska "đất đỏ" bất ngờ đổi màu — Peltola dẫn Sullivan, Trump bay tận Wasilla cứu ghế!

Không ai ngờ được điều này: Alaska — bang đỏ kiên cố bậc nhất nước Mỹ, nơi Tổng thống Donald Trump từng thắng tới 14 điểm năm 2024 — nay đang nghiêng hẳn về phía đảng Dân chủ trong cuộc đua Thượng viện 2026. Cựu dân biểu Mary Peltola dẫn trước Thượng nghị sĩ Cộng hòa đương nhiệm Dan Sullivan trong mọi thước đo, buộc ông Trump phải đích thân bay lên tận Wasilla để cứu một chiếc ghế tưởng như không bao giờ phải lo.

Con số không biết nói dối: Peltola dẫn trước ngay trên "sân nhà" của Trump

Hãy nhìn vào những con số lạnh lùng. Trung bình các thăm dò mới nhất cho thấy Mary Peltola đạt 47,7% so với 44,7% của Dan Sullivan — khoảng cách 3 điểm ngay tại một bang mà đảng Cộng hòa thống trị suốt nhiều thập kỷ. Các hãng xếp hạng bầu cử đã phải gắn nhãn cuộc đua này là "Lean D" — nghiêng về Dân chủ — một điều gần như không tưởng ở Alaska cách đây chỉ hai năm.

RealClearPolling, thước đo được giới phân tích tin cậy nhất, cũng ghi nhận Peltola dẫn trước 1,2 điểm. Còn trên các thị trường dự đoán — nơi người ta đặt tiền thật vào kết quả — nhà đầu tư đang cho Peltola tới 75% cơ hội chiến thắng. Nói cách khác, cứ bốn người đặt cược thì ba người tin rằng chiếc ghế Thượng viện của Alaska sắp đổi chủ.

Vì sao Alaska dao động? Giá năng lượng đang đè nặng xứ sở Bắc Cực

Câu trả lời nằm ở túi tiền của người dân Alaska. Đây là bang lạnh nhất, xa xôi nhất nước Mỹ, nơi mùa đông kéo dài tưởng như vô tận và chi phí dầu sưởi, xăng dầu, vận chuyển hàng hóa luôn cao hơn hẳn phần còn lại của đất nước. Khi giá năng lượng leo thang, không nơi nào cảm nhận nỗi đau rõ như Alaska.

Nhiều cộng đồng nông thôn ở Alaska phụ thuộc hoàn toàn vào nhiên liệu vận chuyển bằng đường thủy và đường hàng không. Một thùng dầu sưởi tăng giá ở Texas có thể chỉ là chuyện nhỏ, nhưng ở một ngôi làng Bắc Cực, đó là tiền ăn, tiền học, tiền thuốc của cả gia đình. Cử tri Alaska đang tức giận, và cơn giận ấy tạm thời đổ lên đầu đảng cầm quyền.

Peltola — dân biểu gốc bản địa Alaska đầu tiên tại Quốc hội — đang khai thác triệt để nỗi bất mãn này. Bà xây dựng hình ảnh "người của Alaska", nói thứ ngôn ngữ của ngư dân, thợ săn và các cộng đồng ven biển, đồng thời tránh xa những khẩu hiệu cực tả khiến cử tri bảo thủ e ngại. Đó là công thức từng giúp bà thắng ở một bang đỏ — và nay đang phát huy tác dụng lần nữa.

Trump bay đến Wasilla: hồi chuông báo động vang khắp đảng Cộng hòa

Dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy tình hình nghiêm trọng đến mức nào: ngày 13/10, Tổng thống Trump đích thân bay đến Wasilla để vận động cho Sullivan. Wasilla — quê hương của cựu Thống đốc Sarah Palin — là trái tim của phong trào bảo thủ Alaska. Một tổng thống đương nhiệm không bay hàng nghìn dặm lên tận vùng cực Bắc chỉ để dự một buổi mít-tinh "cho vui". Ông đến vì chiếc ghế này đang thực sự gặp nguy.

Sự xuất hiện của Trump là vũ khí mạnh nhất mà đảng Cộng hòa có. Năm 2024, cử tri Alaska dành cho ông chiến thắng 14 điểm — minh chứng cho sức hút cá nhân khổng lồ của ông tại bang này. Câu hỏi lớn của năm 2026 là: liệu hào quang ấy có "sang tên" được cho Sullivan hay không, khi lá phiếu giữa kỳ vốn là nơi cử tri trút giận lên đảng cầm quyền.

Đội ngũ của Sullivan hiểu rõ điều đó. Họ đang gắn chặt thượng nghị sĩ với chương trình nghị sự của Trump: mở rộng khai thác dầu khí, cắt giảm thủ tục, bảo vệ việc làm cho người Alaska. Nhưng muốn thắng, họ cần cử tri của Trump bước ra khỏi nhà vào ngày bầu cử — điều chưa bao giờ dễ dàng khi tên ông không nằm trên lá phiếu.

Sullivan phản pháo: "Cuộc chiến thật sự là của đảng Dân chủ chống dầu khí Alaska"

Sullivan không ngồi yên chịu trận. Trong những phát biểu gần đây, ông tung đòn phản công nhắm thẳng vào điểm yếu cốt tử của đối thủ: "Xung đột Trung Đông chỉ là tạm thời; cuộc chiến thật sự là của đảng Dân chủ chống lại dầu khí Alaska."

Đó là một lập luận sắc bén. Ngành dầu khí là mạch máu kinh tế của Alaska — nguồn thu ngân sách, việc làm lương cao và niềm tự hào của bang. Suốt nhiều năm, các chính quyền Dân chủ ở Washington liên tục siết chặt quy định, chặn dự án khai thác, đóng băng đất liên bang — những quyết sách người Alaska cảm nhận trực tiếp qua từng hóa đơn và từng cơ hội việc làm bị mất. Sullivan muốn cử tri nhớ rằng: giá năng lượng cao hôm nay chỉ là cơn gió thoảng qua, còn kẻ thù lâu dài của ví tiền Alaska chính là tư tưởng chống dầu khí của đảng Dân chủ.

Thông điệp ấy, kết hợp với sức mạnh vận động của Trump, là con đường duy nhất để Cộng hòa lật ngược thế cờ. Nếu cử tri Alaska nhìn cuộc bầu cử này như một trận chiến sống còn vì ngành năng lượng của bang, thay vì một cuộc "bỏ phiếu trừng phạt" nhất thời, Sullivan hoàn toàn có thể ngược dòng.

Nếu Alaska đổi màu, bản đồ Thượng viện 2026 sẽ đảo lộn hoàn toàn

Hãy hình dung viễn cảnh giới phân tích đang phải tính đến: một chiếc ghế mà đảng Cộng hòa coi là "két sắt" bỗng trở thành chiến trường sinh tử. Khi đó, toàn bộ bản đồ Thượng viện 2026 sẽ phải vẽ lại. Đảng Dân chủ — vốn cần lật thêm vài ghế để giành quyền kiểm soát — sẽ thấy một con đường rộng mở hơn nhiều so với dự tính, và nguồn lực tranh cử của cả hai đảng sẽ bị hút về những nơi không ai ngờ tới.

Cuộc đua ở Alaska vì thế không chỉ là chuyện của một bang 700.000 dân. Nó là phong vũ biểu của cả kỳ bầu cử giữa kỳ 2026: nếu đến "đất đỏ" Alaska cũng dao động, thì không một chiếc ghế nào trên nước Mỹ còn được coi là an toàn — và đảng Cộng hòa sẽ phải chiến đấu đến hơi thở cuối cùng trên mọi mặt trận. Người Alaska sẽ lên tiếng vào tháng 11 tới, và cả nước Mỹ đang nín thở lắng nghe.