"Bom tấn" NYT/Siena: Trump rớt 36%, 44% cử tri nói lá phiếu của họ là để "CHỐNG Trump"!

Thăm dò được giới phân tích coi là "chuẩn vàng" của chính trường Mỹ vừa tung ra con số lạnh gáy cho Nhà Trắng: tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Donald Trump chỉ còn 36%, mức thấp nhất trong lịch sử cuộc thăm dò này. Và đáng ngại hơn, 44% cử tri tuyên bố lá phiếu giữa kỳ của họ thực chất là một lá phiếu chống lại Trump.

"Chuẩn vàng" lên tiếng: 36% — mức thấp nhất lịch sử thăm dò NYT/Siena

Trong thế giới thăm dò Mỹ, không phải con số nào cũng có trọng lượng như nhau. Cuộc khảo sát của New York Times/Siena College từ lâu được coi là "chuẩn vàng" — phương pháp chặt chẽ, mẫu lớn, uy tín hàng đầu. Lần này, họ khảo sát khoảng 3.494 cử tri trên toàn quốc và kết quả là một cú đấm thẳng vào Nhà Trắng: tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Donald Trump chỉ còn 36%, trong khi 59% cử tri không tán thành cách ông điều hành đất nước.

36% không chỉ là con số thấp. Đó là mức thấp nhất mà Trump từng ghi nhận trong toàn bộ lịch sử cuộc thăm dò danh tiếng này — bao gồm cả nhiệm kỳ đầu đầy sóng gió. Khi "chuẩn vàng" lên tiếng, cả hai đảng đều phải lắng nghe, bởi đây không phải một poll trôi nổi trên mạng mà là thước đo được Phố Wall, giới truyền thông và các chiến dịch tranh cử coi như kim chỉ nam.

Nỗi đau túi tiền: 73% cử tri chê giá xăng

Điều khiến Nhà Trắng đau đầu nhất không nằm ở con số tổng thể, mà nằm ở chi tiết bên trong. Có tới 73% cử tri đánh giá tiêu cực cách chính quyền xử lý giá xăng — trong bối cảnh giá xăng tại Mỹ đã vượt mốc 4,25 USD/gallon. 69% cử tri chê chi phí sinh hoạt hằng ngày, 64% không hài lòng với cách điều hành kinh tế nói chung, và lạm phát vẫn neo ở mức 3,7% — cao hơn nhiều so với mục tiêu mà người dân kỳ vọng.

Đây chính là "vết thương" nguy hiểm nhất của đảng Cộng hòa trước thềm giữa kỳ. Cử tri Mỹ có thể tranh cãi về đối ngoại, về biên giới, về văn hóa — nhưng họ bỏ phiếu bằng chiếc ví của mình. Mỗi lần đổ xăng, mỗi hóa đơn siêu thị đều là một lời nhắc nhở trực tiếp. Đối thủ Dân chủ hiểu rõ điều đó và đang khoét sâu vào đúng điểm yếu này trong từng mẩu quảng cáo tranh cử.

Không chỉ kinh tế, 65% cử tri cũng đánh giá tiêu cực về cách chính quyền xử lý vấn đề chiến tranh với Iran — cho thấy sự bất mãn đang lan ra nhiều mặt trận cùng lúc, từ túi tiền đến đối ngoại.

Dân chủ dẫn 11 điểm: bản đồ quốc hội đang đổi màu

Ở câu hỏi lá phiếu quốc hội chung chung, đảng Dân chủ đang dẫn trước đảng Cộng hòa tới 11 điểm tại các khu vực bầu cử quốc hội. Trong chính trị Mỹ, cách biệt hai con số ở "generic ballot" thường là tín hiệu báo bão cho đảng cầm quyền: nếu cách biệt này giữ nguyên đến ngày bầu 3/11, làn sóng xanh hoàn toàn có thể cuốn phăng quyền kiểm soát Hạ viện, và đe dọa cả Thượng viện.

Giới phân tích nhắc lại quy luật sắt của các kỳ giữa kỳ: đảng của tổng thống đương nhiệm gần như luôn mất ghế. Nhưng lần này, mức độ bất mãn đo được qua "chuẩn vàng" NYT/Siena cho thấy cơn sóng ngược có thể mạnh hơn mức trung bình lịch sử rất nhiều — nếu Cộng hòa không xoay chuyển được tình thế trong những ngày còn lại.

Con số đáng sợ nhất: 44% cử tri đi bầu để "chống Trump"

Nếu 36% là con số khiến Nhà Trắng lo lắng, thì dữ kiện từ Pew Research Center mới là điều khiến chiến lược gia Cộng hòa mất ngủ. Theo Pew, có tới 44% cử tri nói thẳng rằng lá phiếu giữa kỳ của họ là một lá phiếu "chống lại Donald Trump". Kỳ bầu cử vốn để chọn dân biểu, thượng nghị sĩ địa phương đang bị biến thành một cuộc trưng cầu dân ý toàn quốc về một con người duy nhất: Donald Trump.

Đi kèm với đó là khoảng cách nhiệt huyết đáng báo động: 78% cử tri Dân chủ nói rằng "rất quan trọng đảng nào giành chiến thắng" trong kỳ này, so với 69% phía Cộng hòa. Trong các kỳ giữa kỳ, tỷ lệ đi bầu thường thấp và bên nào huy động được cử tri của mình ra khỏi nhà, bên đó thắng. Phe Dân chủ đang bước vào trận đánh với động lực "lật đổ Trump", còn phe Cộng hòa buộc phải trả lời câu hỏi khó: làm sao kéo những cử tri hài lòng một cách thụ động đứng dậy đi bầu?

Vì sao Nhà Trắng chưa được phép hoảng loạn

Tuy vậy, những người từng trải qua các chu kỳ bầu cử gần đây đều biết một điều: thăm dò không phải lá phiếu. Chính NYT/Siena và hàng loạt hãng khảo sát uy tín từng đánh giá thấp sức mạnh cử tri của Trump trong nhiều kỳ bầu cử liên tiếp. Mẫu thăm dò, dù chuẩn đến đâu, vẫn thường bỏ sót nhóm cử tri ít xuất hiện, ít trả lời điện thoại — chính là nền tảng thầm lặng đã nhiều lần làm nên bất ngờ.

Hơn nữa, bản đồ bầu cử không phải một cuộc bỏ phiếu toàn quốc gộp chung. 11 điểm dẫn của Dân chủ tập trung nhiều ở các bang xanh đậm không quyết định cán cân quyền lực, trong khi từng ghế then chốt ở các bang dao động mới là nơi thắng thua được định đoạt — và ở đó, cuộc đua vẫn sát nút hơn nhiều so với con số toàn quốc.

12 ngày quyết định: trận chiến huy động cử tri

Còn đúng 12 ngày nữa là đến 3/11. Trong khoảng thời gian ngắn ngủi đó, điều quan trọng không còn là thuyết phục cử tri đổi ý — gần như không ai đổi ý ở giai đoạn này — mà là huy động: đảng nào đưa được nhiều người ủng hộ mình tới phòng bỏ phiếu hơn, đảng đó thắng.

Đó là lý do Tổng thống Trump đang lao vào lịch trình vận động dày đặc chưa từng có cho một kỳ giữa kỳ, và cũng là lý do mọi con số thăm dò, dù lạnh gáy đến đâu, vẫn chỉ là dự báo. "Chuẩn vàng" NYT/Siena đã gióng lên hồi chuông cảnh báo lớn nhất từ trước đến nay cho Nhà Trắng. Nhưng hồi chuông đó là điềm báo sụp đổ, hay là hồi kèn tập hợp cho cử tri Cộng hòa — câu trả lời nằm ở ngày 3/11, tại các phòng bỏ phiếu, chứ không nằm trong bất kỳ bảng khảo sát nào.