5.000 CƠ QUAN BÍ MẬT: Iran luồn 2,3 tỷ USD vũ khí qua phong tỏa Mỹ bằng mạng lưới ma!

Hơn 5.000 cơ quan bí mật, cùng một địa chỉ ở Tehran, cùng một ngày thành lập ghi trên giấy tờ, và một dòng tiền khổng lồ chảy qua hệ thống ngân hàng mà không ai để ý suốt nhiều năm. Ngày 29/10/2026, một cuộc điều tra lớn đã phanh phui mạng lưới quân sự bí mật của Iran, mạng lưới đã giúp Tehran nhập ít nhất 2 tỷ đô la thiết bị quân sự, thuốc nổ và xe tải hạng nặng kể từ tháng 1/2025, bất chấp phong tỏa hải quân của Mỹ và các lệnh trừng phạt của phương Tây. Đây không phải là vài công ty vỏ bọc lẻ tẻ, mà là cả một hệ sinh thái song song với nền kinh tế chính thức của thế giới.

Điểm khởi đầu của mạng lưới này nằm ở những cái tên bắt đầu bằng ba chữ cái MOD, viết tắt của Bộ Quốc phòng Iran. Đằng sau mỗi cái tên như vậy là một cơ quan có mã số riêng, tất cả đều ghi cùng một địa chỉ trụ sở với Bộ Quốc phòng và Hậu cần Lực lượng Vũ trang Iran ở Tehran, và cùng ghi ngày thành lập là 11/2/1979, ngày giáo sĩ Khomeini lên nắm quyền. Trên thực tế, hồ sơ cho thấy phần lớn các cơ quan này được lập ra vào năm 2013, khi Iran chìm trong trừng phạt khiến xuất khẩu dầu thô và đồng tiền sụt giảm mạnh.

Quy mô dòng tiền mới là điều gây choáng. Chỉ riêng 36 cơ quan trong mạng lưới đã có 1,2 tỷ đô la trong các tài khoản ngoại tệ vào cuối năm 2024, còn phần còn lại nắm khoảng 1,8 tỷ đô la quy đổi ra nội tệ. Một cơ quan nổi bật nhất, mang mã MOD 346428, đã nhập khẩu tới 2,3 tỷ đô la thiết bị quân sự trong 18 tháng từ tháng 1/2025 đến tháng 6/2026, theo dữ liệu nhập khẩu.

Hàng hóa mà mạng lưới này đưa vào Iran không phải là hàng dân sự thông thường. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, các lô hàng đã gồm kíp nổ trị giá 1,9 triệu đô la, hàng tấn thuốc nổ, phụ tùng động cơ máy bay, nguyên liệu nhiên liệu tên lửa và xe tải hạng nặng có thể dùng làm bệ phóng tên lửa. Tất cả đều có thể dùng làm linh kiện then chốt để chế tạo và phóng tên lửa đạn đạo cùng drone, trong đó có dòng Shahed khét tiếng. Nhưng một phần trong số đó cũng có thể dùng cho mục đích dân sự, song bức tranh tổng thể không thể nhầm lẫn: đây là nỗ lực ở quy mô công nghiệp để tái thiết hoặc mở rộng đội drone và tên lửa của Iran.

Con đường mà hàng hóa đi vào Iran cũng được vẽ ra rất rõ. Hàng đi bằng tàu qua biển Caspi từ Nga, bằng xe tải từ Trung Á, và bằng máy bay chở hàng từ Trung Quốc, với phần lớn lô hàng ghi xuất xứ từ Trung Quốc, Nga và Đức. Kể từ khi chiến tranh nổ ra, dữ liệu còn cho thấy 27 triệu đô la hàng hóa do quân đội Iran mua ghi xuất xứ từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, gần như toàn bộ đi bằng đường biển. Một chi tiết giúp mạng lưới qua mặt hệ thống cảnh báo: trong 97% số lô hàng, giao dịch được thanh toán mà không chuyển tiền qua biên giới.

Một mắt xích đáng chú ý khác là vụ nổ kinh hoàng ở cảng Bandar Abbas ngày 26/4/2025. Dữ liệu nhập khẩu cho thấy từ tháng 1 đến tháng 4/2025, cơ quan MOD 346428 đã nhập 886 tấn hóa chất vào cảng này, ghi xuất xứ từ Trung Quốc, thuộc nhóm mã gồm natri clorat và các perclorat khác, những tiền chất then chốt cho nhiên liệu tên lửa rắn. Ba ngày sau lô hàng cuối cùng, một vụ nổ khổng lồ rung chuyển cảng, giết chết ít nhất 70 người và làm hơn 1.200 người bị thương. Hai nguồn tin am hiểu vụ việc cho rằng vụ nổ xảy ra khi natri perclorat bốc cháy trong các container ở bến cảng.

Điều khiến cuộc điều tra này trở nên đặc biệt nghiêm trọng là: dù quân đội Iran đã bị trừng phạt hàng chục năm, các nhà điều tra không tìm thấy bằng chứng nào cho thấy bất kỳ cơ quan mang mã số nào trong mạng lưới đã bị phương Tây đưa vào danh sách trừng phạt. Nói cách khác, toàn bộ cỗ máy này đã hoạt động công khai trên giấy tờ, trong sổ đăng ký doanh nghiệp chính thức của Iran, mà không bị điểm mặt. Người dùng cuối của mạng lưới gồm đơn vị giám sát chương trình tên lửa đạn đạo của Iran và một thực thể đã bị Mỹ trừng phạt từ năm 2024 vì sản xuất và cung cấp drone cho Nga.

Phản ứng từ Washington cũng đã có ngay trong ngày công bố. Một phát ngôn viên Bộ Tài chính Mỹ tuyên bố nước Mỹ đã cắt đứt các mạch máu kinh tế của chế độ Iran, và dù Tehran có tiếp tục tìm cách lách trừng phạt hay tiếp cận ngoại tệ, thì Mỹ vẫn luôn đi trước 10 bước. Tuyên bố đó nghe rất mạnh mẽ, nhưng chính cuộc điều tra này đặt ra câu hỏi ngược lại: nếu Mỹ luôn đi trước 10 bước, vì sao một mạng lưới hơn 5.000 cơ quan vẫn chuyển được hàng tỷ đô la thiết bị quân sự suốt từ năm 2013 đến nay mà không bị trừng phạt? Khoảng cách giữa lời tuyên bố và thực tế trên mặt đất chính là điểm mà chính quyền Trump cần lấp lại bằng hành động, không phải bằng lời nói.

Với nước Mỹ dưới thời Tổng thống Trump, bài học từ mạng lưới MOD là rất rõ ràng: phong tỏa trên biển chỉ chặn được những gì đi bằng tàu qua các cảng, còn mạng lưới trên bộ, trên không và trong hệ thống ngân hàng ngầm thì cần một đòn đánh khác, đòn đánh vào danh sách trừng phạt, vào các trung gian, vào các ngân hàng giữ tiền cho mạng lưới. Việc đưa hơn 5.000 cơ quan này vào danh sách trừng phạt, phong tỏa tài khoản của chúng, và gây sức ép lên các nước trung chuyển, chính là bước tiếp theo không thể trì hoãn. Nếu không, mỗi tháng trôi qua, Iran lại có thêm tên lửa, thêm drone, và thêm thời gian để chuẩn bị cho vòng xung đột tiếp theo. Và lần này, ít nhất, thế giới đã biết tên của kẻ đứng sau bức màn: không phải một công ty ma vô danh, mà là cả một bộ máy mang tên MOD.