Ý tưởng về một thiết giáp hạm hiện đại không còn là sự lặp lại của những con tàu khổng lồ thời Thế chiến thứ hai với lớp giáp thép dày cộp và những khẩu đại pháo bắn đạn tầm ngắn. USS Defiant được định hình là một pháo đài nổi không thể đánh bại trên đại dương, kết hợp giữa khả năng phòng thủ kiên cố chịu đựng được các đòn tấn công hủy diệt và năng lực tấn công tầm xa vượt trội. Kể từ khi các thiết giáp hạm lớp Iowa cuối cùng bị rút biên chế sau Chiến tranh Vùng Vịnh, Hải quân Mỹ đã thiếu đi một nền tảng tác chiến mặt nước có khả năng sống sót cao trong các vùng biển tranh chấp quyết liệt, nơi các tàu khu trục lớp Arleigh Burke dù hiện đại nhưng lớp vỏ mỏng manh dễ dàng bị vô hiệu hóa chỉ bởi một đòn đánh chính xác.
Siêu chiến hạm USS Defiant được đề xuất sở hữu kích thước khổng lồ với lượng giãn nước vượt trội so với bất kỳ tàu tuần dương hay tàu khu trục nào hiện nay. Với mức kinh phí dự kiến 17 tỷ USD, con tàu này sẽ được trang bị hệ thống giáp bảo vệ bằng vật liệu composite tiên tiến kết hợp với các mô-đun giáp điện từ, cho phép hấp thụ và phân tán động năng từ các đầu đạn tên lửa hành trình hiện đại. Mục tiêu thiết kế của USS Defiant là khả năng tiếp tục chiến đấu ngay cả sau khi hứng chịu nhiều cú va chạm trực diện từ vũ khí đối phương, một đặc tính mà các tàu chiến hiện đại vốn ưu tiên tính năng tàng hình và tốc độ đã vô tình từ bỏ.
Sức mạnh tấn công của USS Defiant sẽ là sự tích hợp của những công nghệ vũ khí tương lai hàng đầu của nước Mỹ. Thay vì các tháp pháo truyền thống, con tàu sẽ đóng vai trò như một kho vũ khí khổng lồ trên biển với hệ thống phóng thẳng đứng (VLS) chứa hàng trăm ống phóng. Hệ thống này có khả năng khai hỏa các loại tên lửa hành trình siêu thanh, tên lửa đánh chặn tầm xa và cả các loại vũ khí chống ngầm tiên tiến. Đặc biệt, để giải quyết bài toán chi phí đắt đỏ của các loại tên lửa dẫn đường, USS Defiant dự kiến sẽ được tích hợp hệ thống pháo ray điện từ (railgun) công suất lớn, có thể phóng các đầu đạn động năng với vận tốc gấp nhiều lần tốc độ âm thanh đi xa hàng trăm hải lý, mang lại khả năng chi viện hỏa lực bờ biển liên tục và áp đảo.
Để vận hành một hệ thống vũ khí khổng lồ và tiêu tốn nhiều năng lượng như vậy, USS Defiant đòi hỏi một hệ thống động lực cực kỳ mạnh mẽ. Các chuyên gia quân sự cho rằng tàu sẽ được trang bị các lò phản ứng hạt nhân thế hệ mới tương tự như loại đang sử dụng trên các tàu sân bay lớp Gerald R. Ford. Nguồn năng lượng dồi dào này không chỉ giúp tàu có tầm hoạt động không giới hạn mà còn là điều kiện tiên quyết để vận hành các hệ thống vũ khí năng lượng định hướng, bao gồm các tổ hợp laser công suất cao chuyên dùng để tiêu diệt các bầy đàn máy bay không người lái và đánh chặn tên lửa hành trình của đối phương ở cự ly gần.
Về mặt chiến lược, sự xuất hiện của một pháo đài nổi như USS Defiant sẽ thay đổi hoàn toàn cục diện đối đầu tại các vùng biển nóng, đặc biệt là khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Trong kịch bản xung đột xảy ra tại các vùng biển có mật độ phòng thủ dày đặc của đối phương, nơi các tàu sân bay buộc phải lùi lại phía sau để bảo toàn lực lượng, USS Defiant có thể dũng cảm tiến vào sâu trong vùng chống tiếp cận/chống xâm nhập (A2/AD). Tại đây, với khả năng phòng thủ kiên cố và hỏa lực cực mạnh, siêu thiết giáp hạm này sẽ đóng vai trò là lá chắn tiền phương, thu hút hỏa lực và chế áp các hệ thống radar, bệ phóng tên lửa bờ biển của đối phương, dọn đường cho các lực lượng đổ bộ và không quân hải quân tiến vào áp đảo.
Mặc dù viễn cảnh về một siêu thiết giáp hạm mang lại nhiều hứa hẹn, dự án USS Defiant cũng đang đối mặt với những làn sóng hoài nghi và chỉ trích dữ dội từ cả giới lập pháp lẫn các chuyên gia tài chính quân sự. Mức giá 17 tỷ USD cho một con tàu duy nhất là một con số quá lớn, thậm chí vượt qua cả chi phí đóng mới một tàu sân bay hạt nhân hiện đại nhất hiện nay. Nhiều ý kiến cho rằng việc dồn quá nhiều ngân sách vào một phương tiện đơn lẻ là chiến lược cực kỳ rủi ro, đi ngược lại với học thuyết tác chiến phân tán mà Hải quân Mỹ đang theo đuổi, vốn nhấn mạnh việc chia nhỏ hỏa lực ra nhiều tàu chiến cỡ nhỏ và thiết bị không người lái để giảm thiểu tổn thất khi bị tấn công.
Bài học từ chương trình tàu khu trục tàng hình lớp Zumwalt vẫn còn nguyên giá trị thời sự đối với các nhà hoạch định chính sách Mỹ. Từng được kỳ vọng là bước đột phá công nghệ của thế kỷ 21, dự án Zumwalt đã bị cắt giảm số lượng từ 32 tàu xuống chỉ còn 3 tàu do chi phí leo thang chóng mặt và các lỗi công nghệ phát sinh liên tục, biến chúng thành những cột mốc đắt đỏ nhưng kém hiệu quả thực chiến. Những người phản đối lo ngại rằng USS Defiant có thể đi vào vết xe đổ đó, trở thành một dự án tiêu tốn ngân sách khổng lồ nhưng không mang lại hiệu quả tương xứng trong môi trường tác chiến hiện đại vốn thay đổi nhanh chóng từng ngày.
Bất chấp những tranh cãi nảy lửa về chi phí và tính khả thi, sự tồn tại của các cuộc thảo luận xung quanh siêu dự án USS Defiant cho thấy một thực tế rõ ràng rằng Hải quân Mỹ đang ráo riết tìm kiếm những giải pháp mang tính đột phá để duy trì vị thế thống trị đại dương. Cuộc chạy đua công nghệ quân sự toàn cầu đang đòi hỏi những tư duy vượt giới hạn, và việc kết hợp sức mạnh phòng thủ kiên cố của thiết giáp hạm cổ điển với những công nghệ hủy diệt của tương lai có thể chính là chìa khóa giúp quân đội Mỹ bảo vệ lợi ích chiến lược của mình trước những thách thức mới đầy cam go.