Trong một diễn biến gây chấn động giới phân tích quân sự phương Tây, các nguồn tin từ Bộ Quốc phòng Nga lần đầu tiên xác nhận một cuộc rút lui có tổ chức nhưng đầy cay đắng khỏi khu vực sông Mokri Yaly. Những bản đồ tác chiến bị rò rỉ từ nội bộ Điện Kremlin cho thấy quân đội Nga đã phải từ bỏ hàng loạt vị trí phòng thủ then chốt sau khi hứng chịu làn sóng phản công dữ dội từ Lực lượng Vũ trang Ukraine. Sự sụp đổ này đánh dấu một bước ngoặt quan trọng, phơi bày những điểm yếu chết người trong chiến lược tấn công của Tổng thống Nga Vladimir Putin tại vùng Donetsk đông bắc.
Cuộc giao tranh khốc liệt nhất tập trung tại ngôi làng nhỏ Komar, một điểm chốt then chốt trong "Vành đai Pháo đài" mà Ukraine đã dày công xây dựng suốt nhiều năm qua. Theo các nhà phân tích tình báo nguồn mở (OSINT) độc lập, chính tại đây, các đơn vị tinh nhuệ của Ukraine đã thực hiện một đòn phản công chớp nhoáng, đánh thẳng vào sườn yếu của đội hình Nga. Thay vì tiếp tục lao vào "cối xay thịt" như các đợt tấn công trước đó, các chỉ huy Ukraine đã lựa chọn chiến thuật "vây hãm chủ động" bằng pháo binh và drone cảm tử. Kết quả là các đơn vị bộ binh cơ giới Nga, vốn đã kiệt quệ sau nhiều tháng chiến đấu, không còn đường tiếp tế và buộc phải vứt bỏ xe tăng, thiết giáp để tháo chạy bộ qua những cánh đồng bùn lầy.
Điều đáng nói, cuộc tháo chạy này không phải là một hành động chiến thuật đơn thuần. Nó báo hiệu sự phá sản hoàn toàn của mũi tiến công chiến lược nhằm vào thành phố Kostiantynivka. Trong suốt nhiều tháng trời, giới lãnh đạo quân sự Nga đã đặt cược toàn bộ hy vọng vào việc chọc thủng tuyến phòng thủ phía tây bắc Donetsk để tiến đến Kostiantynivka, một trung tâm hậu cần quan trọng bậc nhất của Ukraine. Tuy nhiên, "Vành đai Pháo đài" đã chứng minh sức mạnh đáng sợ của nó. Hệ thống chiến hào, bãi mìn dày đặc, và các điểm hỏa lực được bố trí xen kẽ đã biến mọi bước tiến của Nga thành một cuộc tắm máu. Tỷ lệ tổn thất khủng khiếp, lên tới hơn 1.000 binh sĩ cho mỗi km vuông giành được, đã đẩy các sư đoàn Nga vào tình trạng kiệt quệ về nhân lực nghiêm trọng.
Cùng lúc đó, một tin vui mang tính bước ngoặt đến từ trên bầu trời. Ukraine vừa chính thức ghi nhận chiến công đầu tiên của các tiêm kích F-16 Fighting Falcon do phương Tây viện trợ. Trong một cuộc không chiến diễn ra ở phía bắc khu vực chiến sự, một chiếc Su-35 Flanker-E, một trong những máy bay chiến đấu hiện đại nhất của Không quân Nga, đã bị bắn hạ. Đây không đơn thuần chỉ là một chiến thắng mang tính biểu tượng. Việc loại bỏ chiếc Su-35 đồng nghĩa với việc Nga mất đi một nền tảng tác chiến điện tử và không chiến tầm xa chủ lực, vốn được sử dụng để dẫn đường cho các đợt ném bom bằng bom lượn (glide bombs) xuống các vị trí phòng thủ của Ukraine.
Trước đây, những quả bom lượn được phóng từ khoảng cách xa là nỗi khiếp sợ của binh lính Ukraine, bởi chúng có thể phá hủy các boongke kiên cố nhất. Với sự xuất hiện của F-16, được trang bị radar mạnh mẽ và tên lửa không đối không tầm xa, Ukraina giờ đây có thể đẩy lùi các máy bay ném bom Nga, tạo ra một vùng cấm bay cục bộ. Sự thay đổi về cán cân không quân này đã tác động ngay lập tức đến chiến trường mặt đất. Khi những quả bom lượn không còn được thả xuống một cách tự do, áp lực lên các "Pháo đài" của Ukraine giảm đi đáng kể, cho phép họ giải phóng lực lượng phòng thủ để chuyển sang phản công.
Sự thất bại tại Donetsk và bầu trời đang dần mất kiểm soát đang đẩy nước Nga vào một cuộc khủng hoảng nhân lực chưa từng có. Các báo cáo tình báo phương Tây ước tính rằng Nga đang chịu tổn thất trung bình từ 30.000 đến 35.000 binh sĩ mỗi tháng, một con số đủ sức làm suy yếu bất kỳ đội quân chính quy nào. Để bù đắp sự thiếu hụt khủng khiếp này, Điện Kremlin đang áp dụng một chiến thuật gây tranh cãi và mới lạ: "động viên tiền điện tử" (crypto-mobilization). Thay vì các đợt tổng động viên gây bất ổn chính trị như năm 2022, Moscow đang nhắm đến các nhóm dân số nghèo khó và bị gạt ra ngoài lề xã hội thông qua các ưu đãi tài chính khổng lồ, được chi trả dưới dạng tiền điện tử hoặc các giao dịch ngoại tệ khó bị truy vết.
Các trung tâm tuyển mộ bí mật đã mọc lên ở Siberia và các nước cộng hòa thuộc vùng Caucasus, nơi người dân được hứa hẹn các khoản tiền thưởng lên tới hàng chục nghìn đô la nếu họ ký hợp đồng chiến đấu. Tuy nhiên, đây chỉ là một giải pháp tạm thời. Hầu hết những người được tuyển mộ theo cách này đều thiếu kinh nghiệm chiến đấu, thậm chí thiếu cả trang bị bảo hộ cơ bản, và tỷ lệ tử vong trong những tuần đầu tiên tại mặt trận là cực kỳ cao. Họ bị ném vào "cối xay thịt" ở Donetsk mà không có sự chuẩn bị đầy đủ, chỉ để làm chậm bước tiến của các lữ đoàn Ukraine vốn đang được tiếp thêm sinh lực bởi những chiến thắng gần đây.
Nước Nga đang rơi vào một vòng luẩn quẩn. Mỗi km vuông giành được đều phải trả giá bằng một lượng máu khổng lồ, và mỗi thất bại chiến thuật lại làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhân sự. Các nhà phân tích cho rằng chiến dịch công phá "Vành đai Pháo đài" của Ukraine đã trở thành một thảm họa chiến lược đối với Tổng thống Trump khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần nhấn mạnh về sự thất bại của chiến dịch quân sự này trong các cuộc họp kín với các cố vấn an ninh quốc gia. Quan điểm của Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng cuộc xung đột này đang tiêu hao sinh lực của cả hai bên một cách vô ích và cần một giải pháp ngoại giao khẩn cấp.
Trong bối cảnh đó, việc Nga buộc phải rút lui khỏi bờ đông sông Mokri Yaly không chỉ là một mất mát về mặt lãnh thổ. Nó là sự thừa nhận chính thức rằng "cỗ máy chiến tranh" của Điện Kremlin đã đi đến giới hạn của nó. Những bản đồ rò rỉ cho thấy các mũi tên đỏ tượng trưng cho các cuộc tấn công của Nga giờ đây đang dần biến thành những vòng tròn phòng thủ co cụm. Trong khi đó, quân đội Ukraine, được trang bị những vũ khí hiện đại hơn và có tinh thần chiến đấu cao hơn, đang chuẩn bị cho một cuộc phản công quy mô lớn nhằm tận dụng sự hỗn loạn và suy yếu này. Những ngày tới sẽ là thử thách cuối cùng cho tham vọng của Điện Kremlin tại vùng đất Donetsk đẫm máu.