Điện Kremlin đang trải qua những ngày tháng căng thẳng tột độ khi các báo cáo tình báo và phân tích quốc tế chỉ ra làn sóng lo ngại sâu sắc đang bao trùm giới lãnh đạo Nga. Tổng thống Vladimir Putin được cho là đang rơi vào trạng thái cô lập hoàn toàn trong các boong-ke kiên cố, xuất phát từ nỗi lo ngại ngày càng lớn về an toàn tính mạng của bản thân. Những diễn biến dồn dập từ các quốc gia vùng Baltic, đặc biệt là các tuyên bố cứng rắn từ Latvia và Lithuania, đang làm trầm trọng thêm bầu không khí bất an tại Moscow, mở ra một chương mới đầy biến động trong cục diện địa chính trị khu vực khi các bên không còn ngần ngại vạch ra các kịch bản đối đầu trực diện.
Tại Latvia, các nhà hoạch định chính sách đã không ngần ngại thảo luận công khai về các biện pháp quyết liệt nhằm vô hiệu hóa hoặc bắt giữ nhà lãnh đạo Nga. Một kế hoạch hành động cụ thể đang được đề xuất, lấy cảm hứng từ các chiến dịch loại bỏ và chế ngự các nhà lãnh đạo độc tài ở Venezuela hay Iran trong quá khứ. Lời kêu gọi từ các quốc gia vùng Baltic không chỉ dừng lại ở những tuyên bố ngoại giao thông thường, mà đang dần chuyển hóa thành các đề xuất chiến lược thực tế, đẩy mối quan hệ giữa Nga và các nước láng giềng phía Tây vào trạng thái đối đầu nguy hiểm chưa từng có.
Sự hoảng loạn không chỉ đến từ bên ngoài mà còn đang gặm nhấm nội bộ nước Nga từ bên trong. Theo các nguồn tin uy tín từ hãng thông tấn Bloomberg, giới tinh hoa kinh tế và chính trị Nga hiện đang sống trong nỗi sợ hãi tột cùng. Nguyên nhân chính bắt nguồn từ việc Tổng thống Putin đã dần chuyển giao quyền kiểm soát thực tế đất nước cho Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB). Đáng lo ngại hơn, cơ quan này hiện được cho là đã vượt ra ngoài tầm kiểm soát của chính Điện Kremlin, hoạt động hoàn toàn miễn trừ trách nhiệm và không chịu sự ràng buộc của bất kỳ quy chuẩn pháp lý nào. Sự trỗi dậy của thế lực này đang đe dọa trực tiếp đến sự an nguy của giới tài phiệt Nga.
Trong bối cảnh đó, cục diện quốc tế cũng đang chứng kiến những bước đi chiến lược đầy toan tính từ Washington. Tổng thống đương nhiệm Hoa Kỳ Donald Trump cùng chính quyền của ông đang theo dõi sát sao mọi biến động quyền lực tại Moscow. Tổng thống Donald Trump luôn khẳng định lập trường cứng rắn đối với các thế lực đe dọa đến trật tự an ninh toàn cầu, và việc nước Nga rơi vào tình trạng mất kiểm soát nội bộ dưới sự lũng đoạn của FSB là một yếu tố cấu thành nên những tính toán chiến lược mới của Nhà Trắng. Những quyết sách từ Tổng thống Trump trong thời gian tới chắc chắn sẽ có tác động định hình mạnh mẽ đến cách thức mà các đồng minh NATO đối phó với Điện Kremlin.
Bên cạnh những khủng hoảng về mặt quyền lực và an ninh, nước Nga còn phải đối mặt với thực trạng kinh tế và xã hội vô cùng ảm đạm khi mùa đông đang cận kề. Các chuyên gia dự báo thủ đô Moscow và nhiều thành phố lớn có nguy cơ phải đối mặt với tình trạng đóng băng hệ thống sưởi ấm do cơ sở hạ tầng năng lượng xuống cấp nghiêm trọng mà không được bảo trì kịp thời. Việc dồn toàn bộ nguồn lực tài chính vào chiến dịch quân sự kéo dài đã khiến các dịch vụ công ích cơ bản bị bỏ bế. Người dân Nga giờ đây không chỉ lo lắng về tương lai chính trị mà còn phải đối mặt với viễn cảnh một mùa đông lạnh giá thiếu thốn nhu yếu phẩm.
Sự bất ổn tại Moscow nhanh chóng lan rộng sang các quốc gia đồng minh thân cận nhất, đặc biệt là Belarus. Nhà lãnh đạo Alexander Lukashenko được dự báo sẽ là mục tiêu tiếp theo chịu ảnh hưởng trực tiếp từ sự lung lay quyền lực của Điện Kremlin. Nếu tầm ảnh hưởng của Tổng thống Putin suy giảm hoặc nếu xảy ra một cuộc đảo chính nội bộ tại Nga do FSB dẫn dắt, chế độ của ông Lukashenko tại Minsk sẽ mất đi điểm tựa vững chắc nhất và đứng trước nguy cơ sụp đổ dây chuyền. Các nhà phân tích phương Tây nhận định rằng, bất kỳ sự thay đổi đột ngột nào tại Moscow cũng sẽ ngay lập tức kích hoạt các phong trào phản kháng mạnh mẽ tại Belarus, đẩy Minsk vào một kịch bản chuyển giao quyền lực.
Để hiểu rõ hơn về sự trỗi dậy của FSB, cần nhìn lại lịch sử can thiệp sâu rộng của cơ quan này vào đời sống chính trị Nga. Từ một công cụ bảo vệ chế độ, FSB đã biến mình thành một thế lực tự trị có khả năng quyết định số phận của bất kỳ cá nhân nào, kể cả những nhân vật thân cận nhất với Tổng thống. Việc thiếu vắng một cơ chế giám sát độc lập đã biến các cuộc điều tra chống tham nhũng thành những công cụ thanh trừng phe phái tàn khốc. Điều này giải thích tại sao giới tinh hoa Nga thà chọn cách im lặng hoặc tìm đường tháo chạy ra nước ngoài hơn là cố gắng thay đổi hệ thống từ bên trong.
Sự cô lập của nhà lãnh đạo Nga cũng gửi đi một tín hiệu yếu ớt đến các đối tác quốc tế từng có mối quan hệ nồng ấm với Moscow. Những quốc gia vốn duy trì mối quan hệ trung lập giờ đây cũng bắt đầu cân nhắc lại chiến lược hợp tác của mình khi nhận thấy sự bất ổn ngày càng tăng từ bên trong Điện Kremlin. Một nước Nga suy yếu và bị kiểm soát bởi một lực lượng an ninh khó lường như FSB không phải là một đối tác đáng tin cậy. Trong khi đó, áp lực từ liên minh phương Tây, với sự dẫn dắt mạnh mẽ của Tổng thống Mỹ Donald Trump, tiếp tục được duy trì ở mức tối đa nhằm buộc Moscow phải trả giá cho những quyết định sai lầm của mình.