Cuộc xung đột tại Ukraine đã tái định hình sâu sắc tư duy quân sự toàn cầu, mang lại những bài học đắt giá về chiến tranh phi đối xứng hiện đại. Nhìn từ những diễn biến thực tế tại Đông Âu, giới hoạch định chính sách tại Đài Bắc nhận ra rằng họ không thể đối đầu trực diện bằng các vũ khí truyền thống đắt đỏ với một đối thủ có quy mô vượt trội về cả ngân sách lẫn số lượng khí tài. Thay vào đó, một chiến lược quốc phòng mới đang được định hình nhanh chóng nhằm biến eo biển Đài Loan thành một khu vực bất khả xâm phạm. Trọng tâm của kế hoạch đầy tham vọng này là triển khai một lực lượng khổng lồ gồm hơn 200.000 phương tiện bay không người lái (drone), sẵn sàng thiết lập một phòng tuyến công nghệ dày đặc để bẻ gãy mọi nỗ lực đổ bộ quy mô lớn từ phía bên kia eo biển.
Khái niệm "Địa ngục không người lái" (Hellscape) vốn được khởi xướng và ủng hộ bởi các chỉ huy quân sự cấp cao của Mỹ tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Ý tưởng cốt lõi của chiến thuật này là biến vùng nước và bầu trời ngăn cách giữa Đài Loan và đại lục thành một không gian cực kỳ nguy hiểm đối với lực lượng tấn công. Ngay khi phát hiện dấu hiệu xâm nhập đầu tiên, hàng nghìn thiết bị không người lái trên không, trên mặt nước và dưới lòng đại dương sẽ đồng loạt được kích hoạt. Chúng tạo ra một mạng lưới cảm biến dày đặc thu thập thông tin tình báo thời gian thực và trực tiếp tung ra các đòn tấn công tự sát vào tàu chiến, tàu hộ tống cũng như tàu vận tải của đối phương. Mục tiêu tối thượng của chiến thuật này không chỉ là tiêu diệt sinh lực địch mà còn làm chậm tốc độ hành quân, tạo khoảng thời gian quý báu để Đài Loan huy động lực lượng dự bị và phối hợp hành động với các đồng minh quốc tế.
Để hiện thực hóa kế hoạch này, Đài Loan đang dồn hàng tỷ USD vào các chương trình nghiên cứu, phát triển và mua sắm drone trong nước lẫn quốc tế. Lực lượng 200.000 drone không chỉ đơn thuần là việc tích trữ số lượng lớn, mà đòi hỏi một quy trình đồng bộ hóa công nghệ vô cùng phức tạp. Lực lượng này bao gồm nhiều chủng loại khác nhau, từ những chiếc UAV trinh sát siêu nhỏ có khả năng len lỏi vào từng ngóc ngách địa hình, cho đến dòng drone cảm tử tầm trung và tầm xa có thể tự động nhận diện, khóa mục tiêu mà không cần sự can thiệp liên tục của con người. Sự chuyển dịch này đánh dấu một bước đi táo bạo, chuyển đổi từ phòng thủ bằng các hệ thống tên lửa đắt đỏ sang sử dụng các bầy đàn drone giá rẻ nhưng có hiệu quả tàn phá cực kỳ cao đối với các phương tiện chiến đấu bọc thép và tàu chiến lớn.
Thực tế chiến trường từ Ukraine đã chứng minh tính khả thi vượt trội của phương pháp tác chiến phi đối xứng này. Trên Biển Đen, quân đội Ukraine dù không sở hữu một hạm đội tàu chiến truyền thống mạnh mẽ vẫn có thể đẩy lùi và vô hiệu hóa một phần Hạm đội Biển Đen của Nga nhờ vào việc sử dụng sáng tạo các xuồng không người lái tự sát. Trên đất liền, những chiếc drone góc nhìn thứ nhất (FPV) giá rẻ liên tục vô hiệu hóa các xe tăng chiến đấu chủ lực trị giá hàng triệu USD. Đối với Đài Loan, việc băng qua eo biển rộng khoảng 160 km là thử thách hậu cần và kỹ thuật cực lớn đối với bất kỳ lực lượng đổ bộ nào. Một khi eo biển bị bủa vây bởi hàng vạn thiết bị không người lái hoạt động liên tục, việc duy trì tuyến tiếp vận và bảo vệ các tàu đổ bộ cỡ lớn sẽ trở thành một nhiệm vụ vô cùng gian nan và đầy rủi ro đối với đối phương.
Tuy nhiên, việc xây dựng một "địa ngục không người lái" cũng đối mặt với không ít rào cản lớn về mặt kỹ thuật và hậu cần. Thách thức hàng đầu đối với Đài Bắc chính là năng lực sản xuất công nghiệp quốc phòng nội địa. Dù là một cường quốc về công nghệ bán dẫn và linh kiện điện tử, Đài Loan vẫn phải vật lộn để xây dựng một chuỗi cung ứng quân sự độc lập hoàn toàn khỏi các linh kiện có xuất xứ từ Trung Quốc, quốc gia đang thống trị thị trường drone dân dụng toàn cầu. Việc loại bỏ hoàn toàn các thành phần từ đối thủ tiềm tàng ra khỏi chuỗi cung ứng của 200.000 chiếc drone đòi hỏi thời gian, nguồn lực khổng lồ và sự hợp tác chặt chẽ với các đối tác chiến lược như Mỹ. Bên cạnh đó, việc đào tạo hàng vạn người vận hành chuyên nghiệp và xây dựng các thuật toán điều khiển bầy đàn tự động bằng trí tuệ nhân tạo (AI) cũng là một bài toán hóc búa cần được giải quyết khẩn cấp.
Ở phía bên kia eo biển, Trung Quốc chắc chắn không đứng yên nhìn Đài Loan hoàn thiện chiến lược phòng thủ này. Bắc Kinh hiện là một trong những siêu cường hàng đầu thế giới về công nghệ không người lái, cả trong lĩnh vực quân sự lẫn dân sự. Quân đội Trung Quốc sở hữu các chương trình nghiên cứu drone cực kỳ tiên tiến, từ các thiết bị tàng hình siêu thanh cho đến công nghệ tác chiến bầy đàn sử dụng trí tuệ nhân tạo để tự động điều phối hàng nghìn drone cùng lúc. Cuộc đối đầu ở eo biển Đài Loan vì thế không chỉ đơn thuần là giữa lực lượng đổ bộ truyền thống với drone phòng thủ, mà sẽ là một cuộc chiến công nghệ cao nghẹt thở giữa các hệ thống không người lái của cả hai bên. Trung Quốc cũng đang tích cực phát triển các biện pháp áp chế điện tử mạnh mẽ, hệ thống phòng thủ laser và pháo phòng không tầm gần được tối ưu hóa để săn lùng và vô hiệu hóa bầy đàn drone của Đài Loan.
Để vượt qua phòng tuyến không người lái của Đài Loan, lực lượng tấn công có thể sẽ áp dụng chiến thuật chế áp điện tử toàn diện ngay từ những giờ đầu tiên của cuộc xung đột. Bằng cách gây nhiễu tín hiệu định vị vệ tinh, cắt đứt các kênh liên lạc và làm quá tải hệ thống chỉ huy chỉ đạo, đối phương hy vọng có thể biến hàng loạt drone phòng thủ thành những vật thể vô hại trên bầu trời. Đồng thời, các đòn tấn công bão hòa bằng chính drone của Trung Quốc cũng có thể được sử dụng để tiêu hao trước kho đạn dược và làm tê liệt các bệ phóng của Đài Loan trước khi các lực lượng đổ bộ chủ lực xuất kích. Điều này đòi hỏi Đài Bắc phải phát triển các dòng drone có khả năng kháng nhiễu vượt trội, có thể tự vận hành độc lập bằng AI ngay cả khi bị mất hoàn toàn liên lạc với trung tâm điều khiển.
Bản chất của răn đe quân sự không nằm ở chỗ bảo đảm một chiến thắng tuyệt đối, mà là làm tăng cái giá phải trả của đối phương đến mức họ không thể chấp nhận được. Chiến lược "Địa ngục không người lái" với hơn 200.000 drone chính là hiện thân rõ ràng nhất của tư duy quân sự hiện đại này. Bằng cách tạo ra một môi trường chiến đấu cực kỳ rủi ro, hỗn loạn và khó lường trên eo biển, Đài Loan hy vọng sẽ buộc đối phương phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi thực hiện bất kỳ hành động quân sự mạo hiểm nào. Sự thành bại của chiến lược này sẽ phụ thuộc lớn vào tốc độ chạy đua công nghệ, khả năng tự chủ chuỗi cung ứng quốc phòng và mức độ sẵn sàng chiến đấu của các lực lượng vũ trang Đài Loan trong những năm tới, khi eo biển này vẫn tiếp tục là một trong những điểm nóng địa chính trị dễ bùng phát nhất trên bản đồ thế giới.