Bước ngoặt mang tính cách mạng trong chiến thuật hải quân vừa được chứng kiến khi Lầu Năm Góc chính thức xác nhận đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) một chiều, hay còn gọi là “drone cảm tử” trên biển, trong một chiến dịch tác chiến thực tế nhằm vào các mục tiêu của Iran tại khu vực eo biển Hormuz. Động thái này không chỉ thể hiện sự thích ứng nhanh chóng của quân đội Mỹ với các công nghệ chiến trường mới nổi, mà còn là sự thừa nhận rõ ràng về những đổi mới chiến thuật mà Ukraine đã tiên phong trên Biển Đen trong cuộc xung đột với Nga.
Các nguồn tin từ Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết, chiến dịch mang mật danh “Epic Fury” đã được thực thi trong bối cảnh căng thẳng leo thang chưa từng có tại tuyến đường biển chiến lược nhất thế giới. Tâm điểm của chiến dịch là việc triển khai một loại vũ khí mới có tên gọi “Corsair” – một hệ thống drone hải quân tự sát được thiết kế để mang tải trọng khủng lên tới 1.000 kg chất nổ. Đây là một bước nhảy vọt về sức mạnh hủy diệt so với các loại drone cảm tử cỡ nhỏ thường thấy trên chiến trường, đưa khái niệm “tàu chiến không người lái” lên một tầm cao mới.
Theo các chuyên gia phân tích quân sự, điều đặc biệt thú vị là nguồn cảm hứng kỹ thuật cho Corsair bắt nguồn trực tiếp từ những gì Ukraine đã làm trên Biển Đen. Trước khi xung đột Nga-Ukraine nổ ra, khái niệm về những chiếc thuyền nhỏ chở đầy thuốc nổ lao vào tàu chiến địch vốn bị coi là lỗi thời. Tuy nhiên, Ukraine đã hồi sinh và hiện đại hóa chiến thuật này bằng các thiết bị không người lái mặt nước (USV) với chi phí thấp nhưng hiệu quả cao, gây thiệt hại đáng kể cho Hạm đội Biển Đen của Nga. Thành công của Ukraine trong việc sử dụng các drone này đã thay đổi hoàn toàn tư duy của các học thuyết hải quân phương Tây.
Khác với những chiếc drone nông dân của Ukraine vốn được chế tạo từ các vật liệu dân sự, Corsair là một sản phẩm quân sự chuyên dụng với khả năng tàng hình, tốc độ cao và hệ thống dẫn đường chống nhiễu tiên tiến. Tải trọng 1.000 kg của nó tương đương với sức công phá của một quả bom cỡ lớn, đủ sức đánh chìm hoặc vô hiệu hóa hoàn toàn một tàu khu trục hay tàu hộ vệ tên lửa cỡ trung bình. Tại eo biển Hormuz, nơi lực lượng Hải quân Iran thường xuyên sử dụng các chiến thuật “đàn ong” với các xuồng cao tốc nhỏ để áp đảo đối phương, Corsair mang đến một ưu thế chiến thuật hoàn toàn mới, cho phép Mỹ tấn công các mục tiêu có giá trị cao trong vùng biển hẹp mà không gây nguy hiểm cho binh sĩ.
Mục tiêu được nhắm đến trong đợt tấn công đầu tiên được cho là một phần của căn cứ hải quân Bandar Abbas, một trong những căn cứ quan trọng nhất của Iran nằm ở cửa ngõ phía Bắc eo biển Hormuz. Các nguồn tin tình báo cho thấy, các drone Corsair đã được phóng từ các tàu mẹ hoặc từ các bệ phóng ven biển, bay lướt trên mặt nước ở độ cao cực thấp để tránh radar, trước khi lao thẳng vào các bến tàu và các cơ sở lưu trữ tên lửa chống hạm. Sức công phá khủng khiếp đã tạo ra những vụ nổ lớn, gây thiệt hại nặng nề cho cơ sở hạ tầng hải quân Iran. Đây là đòn đánh mang tính răn đe cao, gửi đi thông điệp rằng Washington sẵn sàng sử dụng những công nghệ mới nhất để bảo vệ các tuyến đường vận chuyển dầu mỏ.
Sự thành công của chiến dịch Epic Fury diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra một quyết định mang tính bước ngoặt: chấm dứt lệnh ngừng bắn kéo dài 60 ngày vốn được thiết lập nhằm hạ nhiệt căng thẳng với Iran. Quyết định này được các nhà phân tích đánh giá là một sự thay đổi chiến lược rõ rệt trong chính sách đối ngoại của chính quyền Trump. Việc hủy bỏ thỏa thuận ngừng bắn đã mở đường cho các hành động quân sự cứng rắn hơn, và chiến dịch Epic Fury chính là minh chứng rõ ràng nhất cho lập trường cứng rắn đó.
Tổng thống Donald Trump, với tư cách là Tổng thống đương nhiệm Hoa Kỳ, đã nhiều lần nhấn mạnh cam kết bảo vệ lợi ích quốc gia tại Trung Đông, đặc biệt là đảm bảo an ninh cho các tuyến đường biển. Việc sử dụng vũ khí phi đối xứng như drone cảm tử cho thấy một cách tiếp cận mới, vừa tiết kiệm chi phí, vừa giảm thiểu rủi ro thương vong cho binh lính Mỹ, trong bối cảnh các cuộc đối đầu trực diện với Iran luôn tiềm ẩn nguy cơ bùng nổ thành một cuộc chiến tranh khu vực toàn diện.
Về mặt kỹ thuật, Corsair không chỉ là một vũ khí tấn công mà còn là một công cụ thay đổi cuộc chơi về mặt chiến lược. Sự hiện diện của nó tại eo biển Hormuz đặt ra câu hỏi về tương lai của các hạm đội tàu mặt nước truyền thống. Liệu các tàu khu trục hay tàu sân bay khổng lồ có còn là “ông chủ” của các đại dương khi mà một bầy drone nhỏ, rẻ tiền nhưng mang đầu đạn cực nặng có thể lao tới từ mọi hướng? Các đô đốc hải quân trên thế giới chắc chắn đang phải tính toán lại toàn bộ học thuyết phòng thủ của mình trước sự xuất hiện của loại vũ khí này.
Eo biển Hormuz, nơi chứng kiến màn ra mắt đầy ấn tượng của Corsair, là một trong những điểm nóng địa chính trị nhạy cảm nhất hành tinh. Khoảng 20% lượng dầu mỏ của thế giới đi qua eo biển hẹp này. Bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể gây ra một cú sốc kinh tế toàn cầu. Trong nhiều thập kỷ, Iran đã đe dọa sẽ phong tỏa eo biển này như một con bài mặc cả. Nay, với việc Mỹ triển khai các drone cảm tử có khả năng tấn công chính xác và liên tục, cán cân quyền lực tại đây đã thay đổi đáng kể. Tehran giờ đây phải đối mặt với một thách thức an ninh mới: làm thế nào để bảo vệ các căn cứ ven biển và các tàu chiến của mình trước một kẻ thù vô hình, có thể xuất hiện bất cứ lúc nào từ đường chân trời.
Không chỉ dừng lại ở Iran, sự phát triển của công nghệ này còn gây ra những tác động dây chuyền đến an ninh toàn cầu. Các quốc gia khác, từ Trung Quốc đến Nga, chắc chắn đang theo dõi sát sao kết quả của chiến dịch Epic Fury để học hỏi và phát triển các biện pháp đối phó. Cuộc chạy đua vũ trang trên biển giờ đây không chỉ còn là về kích thước tàu chiến hay số lượng tên lửa, mà còn là về khả năng chế tạo các bầy drone thông minh, có khả năng tác chiến phối hợp và gây sát thương lớn.
Các chuyên gia đặt ra câu hỏi liệu đây có phải là dấu chấm hết cho các cuộc đổ bộ đường biển truyền thống hay không, khi mà bờ biển của đối phương có thể được bảo vệ bởi hàng trăm drone cảm tử. Câu trả lời vẫn còn bỏ ngỏ, nhưng một điều chắc chắn là học thuyết hải quân của thế kỷ 21 đã được viết lại bắt đầu từ những vùng biển đầy sóng gió của Biển Đen và đang được áp dụng một cách tàn bạo tại eo biển Hormuz dưới thời Tổng thống Trump. Những ngày tháng mà các siêu cường có thể thống trị các đại dương chỉ bằng sức mạnh của những con tàu thép khổng lồ dường như đang dần qua đi, nhường chỗ cho một kỷ nguyên mới của chiến tranh tự động hóa, nơi những con rùa biển bằng công nghệ cao có thể hạ gục những chú thỏ khổng lồ một cách không thương tiếc.