Cục diện địa chính trị tại Trung Đông đang trải qua biến động dữ dội khi các hành động quân sự quy mô lớn liên tục được kích hoạt. Những diễn biến mới nhất cho thấy một chiến dịch toàn diện đang dần định hình, với việc quân đội Mỹ liên tiếp tiến hành các đợt không kích dồn dập trong nhiều đêm nhắm vào các mục tiêu chiến lược của phiến quân Houthi tại Yemen. Đồng thời, thông tin tình báo về việc các cơ sở hạt nhân sâu nhất dưới lòng đất của Iran lọt vào tầm ngắm của các vũ khí dẫn đường siêu chính xác đang khiến dư luận quốc tế đặc biệt quan ngại. Sự trở lại của các tuyên bố cứng rắn và quyết sách quân sự mạnh mẽ từ phía Tổng thống Donald Trump được xem là chất xúc tác mạnh mẽ, định hình lại toàn bộ chiến lược đối phó của Washington đối với các thế lực thù địch tại khu vực, đẩy cuộc đối đầu giữa liên minh phương Tây và trục kháng chiến do Tehran hậu thuẫn lên một nấc thang nguy hiểm mới.
Trong suốt ba đêm liên tiếp vừa qua, bầu trời Yemen đã bị rung chuyển bởi những đợt oanh tạc từ các chiến đấu cơ và tên lửa hành trình của quân đội Mỹ. Các báo cáo thực địa xác nhận rằng các đợt tấn công này tập trung hủy diệt kho chứa vũ khí tiên tiến, trạm radar cảnh báo sớm và hệ thống bệ phóng tên lửa chống hạm của lực lượng Houthi. Đây được coi là đòn giáng mạnh mẽ nhằm làm tê liệt khả năng tác chiến của nhóm phiến quân này, vốn liên tục gây nhiễu loạn và đe dọa an ninh hàng hải trên Biển Đỏ. Động thái quân sự quyết liệt này diễn ra ngay sau khi một loạt tàu chở hàng và tàu thương mại quốc tế bị tấn công đẫm máu trên các tuyến đường thủy huyết mạch, gây ra tổn thất nghiêm trọng về người và tài sản, đồng thời đẩy chi phí vận tải biển toàn cầu lên mức phi mã.
Không dừng lại ở các cuộc không kích của Mỹ, chiến sự tại bán đảo Ả Rập còn bùng nổ dữ dội hơn khi các cuộc giao tranh trực tiếp giữa lực lượng phòng vệ Saudi Arabia và phiến quân Houthi tái diễn với cường độ cao. Các nguồn tin ngoại giao cho biết, bất chấp các nỗ lực hòa giải trước đó, Houthi đã chủ động khơi mào các cuộc pháo kích và tấn công bằng máy bay không người lái xuyên biên giới, buộc Riyadh phải tung ra các đòn đáp trả quân sự mạnh mẽ. Đằng sau sự liều lĩnh của Houthi, các chuyên gia phân tích nhận định có sự tiếp tay và chỉ đạo trực tiếp từ Tehran. Iran được cho là đã thiết lập một cơ chế tài trợ tài chính tinh vi, thông qua việc cung cấp công nghệ tên lửa và thiết bị bay không người lái để đổi lấy việc duy trì tầm ảnh hưởng địa chính trị và tạo áp lực kinh tế tối đa lên các đối tác của Mỹ tại khu vực này.
Phân tích sâu hơn về khía cạnh kinh tế và chiến lược của cuộc khủng hoảng này, ông Lý Hằng Thanh, chuyên gia kinh tế nổi tiếng từ Viện Nghiên cứu Chiến lược và Thông tin Hoa Kỳ, chỉ ra rằng các hành động leo thang quân sự hiện nay không thuần túy là xung đột tự phát. Theo ông, Iran đang sử dụng các lực lượng ủy nhiệm như Houthi làm con bài mặc cả trong các cuộc đàm phán quốc tế lớn. Việc Iran hậu thuẫn cho các cuộc tấn công vào tàu thương mại không chỉ nhằm mục đích gây rối loạn dòng chảy thương mại toàn cầu mà còn là cách để chính quyền Tehran tích lũy nguồn lực tài chính, lách qua các lệnh trừng phạt khắc nghiệt từ phương Tây. Chuyên gia này nhấn mạnh rằng, nếu Washington không áp dụng biện pháp trừng trị triệt để mang tính răn đe cao, chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ tiếp tục bị tổn thương nghiêm trọng và nền kinh tế thế giới sẽ phải gánh chịu những hệ lụy nặng nề từ việc giá dầu mỏ tăng cao.
Một trong những thông tin gây chấn động nhất trong chuỗi sự kiện lần này là việc các cơ sở hạt nhân nằm sâu nhất dưới lòng đất của Iran đã bị đưa vào danh sách mục tiêu tấn công ưu tiên của Mỹ và các đồng minh. Nằm sâu hàng chục mét dưới các lớp đá cứng của núi đá, những cơ sở này lâu nay vẫn được Tehran tin là bất khả xâm phạm trước các cuộc không kích thông thường. Tuy nhiên, việc quân đội Mỹ sở hữu các loại siêu bom xuyên đất thế hệ mới cùng với hệ thống dẫn đường định vị tối tân đã gửi đi một thông điệp răn đe rõ ràng. Việc khóa mục tiêu vào các vị trí nhạy cảm này cho thấy Washington sẵn sàng tiến hành biện pháp quân sự trực tiếp nếu Iran vượt qua giới hạn đỏ về làm giàu uranium cấp độ vũ khí, đánh dấu bước ngoặt quyết định trong nỗ lực ngăn chặn tham vọng hạt nhân của Tehran.
Sự gia tăng đột biến của hành động quân sự này phản ánh rõ nét tư duy chiến lược của Donald Trump, người luôn ủng hộ chính sách hòa bình thông qua sức mạnh. Giới quan sát nhận định rằng, việc tái khởi động các chiến dịch quân sự mạnh mẽ và trực diện chống lại tầm ảnh hưởng của Iran là một phần trong kế hoạch rộng lớn nhằm thiết lập lại trật tự tại Trung Đông. Bằng cách tiến hành các cuộc không kích dồn dập và đặt các cơ sở chiến lược của Iran vào tình trạng báo động đỏ, thông điệp gửi tới Tehran rất dứt khoát: mọi hành vi tài trợ cho lực lượng ủy nhiệm và đe dọa tự do hàng hải sẽ phải trả giá bằng tổn thất quân sự trực tiếp. Sự quyết đoán này đang tạo ra một cục diện mới, buộc các bên liên quan phải tính toán lại từng bước đi chiến lược của mình để tránh một cuộc đối đầu trực diện nguy hiểm.
Phản ứng từ cộng đồng quốc tế trước những diễn biến dồn dập này vô cùng phức tạp và chia rẽ sâu sắc. Trong khi các đồng minh thân cận của Mỹ tại khu vực như Israel bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với các biện pháp cứng rắn nhằm kiềm chế Iran, thì nhiều quốc gia khác lại lo ngại sâu sắc về nguy cơ bùng nổ một cuộc chiến tranh toàn diện. Một cuộc xung đột mở rộng không chỉ tàn phá an ninh khu vực mà còn có thể kéo theo sự can thiệp của các cường quốc lớn khác, làm đảo lộn cấu trúc an ninh toàn cầu. Các tuyến đường vận tải biển đi qua eo biển Bab el-Mandeb đang đặt trong tình trạng báo động cao nhất, buộc hải quân các nước phải tăng cường tuần tra liên tục nhằm bảo vệ các tàu dân sự trước nguy cơ bị tấn công bất ngờ, khi Trung Đông đang đứng trước một ngã rẽ lịch sử đầy định mệnh.