Căng thẳng toàn cầu gia tăng trước quyết định quân sự của Mỹ với Iran và bước đi chiến lược mới của Nga - Trung

Căng thẳng toàn cầu gia tăng trước quyết định quân sự của Mỹ với Iran và bước đi chiến lược mới của Nga - Trung

Trước nguy cơ xung đột vũ trang tại Trung Đông, Mỹ và Iran bước vào đàm phán gián tiếp trong khi liên minh Nga - Trung có động thái mới.


Tình hình địa chính trị toàn cầu đang trải qua những biến động sâu sắc khi các điểm nóng xung đột liên tục ghi nhận những diễn biến phức tạp mới. Tâm điểm của sự chú ý hiện đang đổ dồn vào mối quan hệ căng thẳng giữa Hoa Kỳ và Iran. Trong một động thái đáng chú ý, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đang nghiêm túc cân nhắc khả năng tiến hành một chiến dịch quân sự toàn diện chống lại Tehran. Quyết định này được xem xét trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao trực tiếp giữa hai quốc gia liên tục rơi vào bế tắc do phía Iran kiên quyết từ chối ngồi vào bàn đàm phán trực tiếp với đại diện Mỹ. Sự bác bỏ thẳng thừng từ phía Tehran đã đẩy Washington vào thế phải tính đến các phương án cứng rắn hơn nhằm bảo vệ lợi ích chiến lược tại Trung Đông. Mặc dù vậy, các kênh ngoại giao gián tiếp vẫn đang được duy trì thận trọng. Tại Doha, thủ đô của Qatar, một cuộc đàm phán kỹ thuật gián tiếp giữa Mỹ và Iran đã chính thức khởi động dưới sự trung gian của các bên thứ ba. Đây được xem là nỗ lực ngoại giao cuối cùng nhằm hạ nhiệt căng thẳng trước khi các kịch bản tồi tệ hơn xảy ra trên thực địa. Các bên hy vọng tìm kiếm giải pháp tháo gỡ các nút thắt hạt nhân và trừng phạt kinh tế.

Sự cứng rắn của Iran không chỉ thể hiện trên bàn ngoại giao mà còn phản ánh qua tình hình an ninh vùng biên giới của nước này. Mới đây, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố đã tiêu diệt sáu đối tượng vũ trang trong một cuộc đụng độ dữ dội tại khu vực biên giới nhạy cảm. Những bất ổn an ninh này diễn ra song song với áp lực kinh tế ngày càng đè nặng lên Tehran do các lệnh trừng phạt khắc nghiệt từ phương Tây. Bộ trưởng Tài chính Mỹ mới đây đã đưa ra một tuyên bố đanh thép rằng, ở thời điểm hiện tại, ngoại trừ Trung Quốc, hầu như không còn quốc gia nào trên thế giới dám mạo hiểm mua dầu mỏ của Iran. Việc Bắc Kinh tiếp tục duy trì vị thế là khách hàng tiêu thụ dầu lớn duy nhất của Tehran không chỉ giúp nền kinh tế Iran duy trì sự tồn tại mong manh, mà còn phản ánh sự phân cực rõ rệt trong trật tự thương mại toàn cầu. Điều này phản ánh các lệnh trừng phạt từ Mỹ đang định hình lại dòng chảy năng lượng quốc tế.

Trái ngược hoàn toàn với những gam màu xám xịt của bức tranh địa chính trị và xung đột vũ trang tại Trung Đông, thị trường tài chính Hoa Kỳ lại ghi nhận những tín hiệu vô cùng tích cực. Chỉ số công nghiệp Dow Jones đã có màn bứt phá ngoạn mục khi liên tục xô đổ các kỷ lục cũ để thiết lập những đỉnh cao lịch sử mới, đánh dấu một nửa đầu năm tài chính thành công vượt mong đợi của giới đầu tư phố Wall. Sự hưng phấn diễn ra khi giới đầu tư tạm thời giữ thái độ thận trọng quan sát trước khi bước vào giai đoạn biến động tiếp theo. Sự chú ý của giới tài chính hiện đang đổ dồn vào bài phát biểu quan trọng sắp tới của nhà hoạch định chính sách kinh tế Walsh. Trước giờ phát biểu, tâm lý chờ đợi đã khiến giá dầu thô trên thị trường thế giới tiếp tục xu hướng sụt giảm, bất chấp những lo ngại về nguồn cung có thể bị gián đoạn do căng thẳng quân sự gia tăng tại Trung Đông. Điều này chứng minh rằng sức ảnh hưởng của chính sách tiền tệ và dự báo kinh tế vĩ mô từ Mỹ vẫn có trọng lượng rất lớn đối với tâm lý của dòng vốn đầu tư toàn cầu.

Trong một diễn biến khác gây lo ngại sâu sắc cho giới chức an ninh phương Tây, mối quan hệ hợp tác chiến lược giữa Moscow và Bắc Kinh vừa bước sang một giai đoạn mới đầy nhạy cảm. Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đích thân phê duyệt một chương trình huấn luyện quân sự chung mang tính bảo mật cao giữa quân đội Nga và Trung Quốc. Điều đáng chú ý là nội dung của chương trình tập trận này tập trung sâu vào công tác phòng hộ và tác chiến trong môi trường vũ khí hạt nhân, sinh học và hóa học. Động thái này không chỉ đơn thuần là hoạt động diễn tập kỹ thuật quân sự thông thường, mà còn gửi đi một thông điệp răn đe chiến lược mạnh mẽ tới liên minh NATO và các đồng minh của Mỹ tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Sự xích lại gần nhau này đặt ra những thách thức lớn đối với cấu trúc an ninh toàn cầu vốn đã rất mong manh sau nhiều cuộc khủng hoảng liên tiếp.

Bên cạnh các vấn đề đối ngoại và an ninh quốc tế, tình hình nội bộ nước Mỹ cũng đang nóng lên từng ngày với các cuộc tranh luận pháp lý và chính trị tầm cỡ quốc gia. Sau phán quyết mang tính bước ngoặt gần đây của Tòa án Tối cao Mỹ, Quốc hội nước này đã nhanh chóng tái khởi động các cuộc thảo luận gay gắt xung quanh vấn đề quyền công dân theo nơi sinh. Chủ đề này liên quan trực tiếp đến Hiến pháp và chính sách nhập cư dài hạn. Các nhà lập pháp thuộc cả hai đảng đang chuẩn bị cho một cuộc chiến pháp lý kéo dài nhằm định hình lại tương lai của quy chế công dân đối với con cái của những người nhập cư không có giấy tờ hợp pháp, một quyết định chắc chắn sẽ có tác động sâu rộng đến cơ cấu xã hội, lực lượng lao động và cử tri Mỹ trong nhiều thập kỷ tới.

Cuối cùng, một chủ đề mang tính khoa học nhưng không kém phần thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế chính là những tranh cãi xung quanh các phát hiện kỳ bí ngoài không gian vũ trụ. Các nhà nghiên cứu hiện tượng vật thể bay không xác định mới đây đã đưa ra một giả thuyết gây xôn xao dư luận khi tuyên bố có bằng chứng về sự tồn tại của vũ khí trên sao Hỏa. Theo các nhà nghiên cứu này, Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Hoa Kỳ đã biết đến sự tồn tại của các dấu vết này từ rất lâu nhưng lựa chọn giữ bí mật để tránh gây hoang mang hoặc vì các lý do an ninh quốc gia. Dù bị giới khoa học chính thống bác bỏ là ảo ảnh thị giác hoặc địa chất tự nhiên, các tuyên bố này vẫn kích thích trí tưởng tượng của công chúng về sự sống ngoài Trái Đất cũng như tính minh bạch của các cơ quan khoa học hàng đầu thế giới.