Nửa đầu năm 2026 đã chứng kiến một bước ngoặt chiến trường mà ngay cả những nhà phân tích quốc phòng lạc quan nhất cũng không dám hình dung. Trong khi Điện Kremlin tiếp tục phát đi những tuyên bố cứng rắn về việc “hoàn thành mục tiêu chiến dịch quân sự đặc biệt”, thực địa tại miền Đông và Nam Ukraine lại vẽ nên một bức tranh tương phản nghiệt ngã. Theo số liệu vừa được Tổng tư lệnh các Lực lượng Vũ trang Ukraine, Oleksandr Syrskyi công bố, kết hợp với báo cáo từ Reuters và Viện Nghiên cứu Chiến tranh, lực lượng Kyiv đã giải phóng tổng cộng 600 km² lãnh thổ chỉ trong sáu tháng đầu năm. Con số ấy không đơn thuần là một thước đo địa lý; nó là minh chứng cho sự sụp đổ của giấc mơ mang tên “nghiền nát Donbas” mà Tổng thống Vladimir Putin từng theo đuổi như một mệnh lệnh chiến lược bất di bất dịch.
Trọng tâm của cuộc phản công lịch sử này không phải là những đợt xung phong xe tăng ồ ạt kiểu Liên Xô cũ, mà là một chiến lược bất đối xứng đầy táo bạo, xoay quanh năng lực tác chiến của các hệ thống máy bay không người lái tầm trung. Ukraine đã chọn cách đánh trực diện vào mạch máu hậu cần của đối phương, thay vì tìm kiếm một cuộc đối đầu trực diện tiêu hao. Những phi đội drone với tầm hoạt động từ 100 đến 300 km liên tục nhào nặn chiến trường theo ý đồ của Bộ Tổng tham mưu Kyiv. Chúng không nhắm vào các chiến hào tiền tuyến mà lao sâu vào những kho đạn khổng lồ, các sở chỉ huy dã chiến được ngụy trang tinh vi và những tuyến đường sắt, cầu cống vốn được coi là huyết mạch tiếp tế cho toàn bộ chiến tuyến của Nga trải dài trên 1.200 km. Mỗi vụ nổ từ hậu phương quân Nga vang lên không chỉ xóa sổ hàng nghìn tấn đạn dược, mà còn gieo rắc sự hỗn loạn vào hệ thống chỉ huy và logistics vốn đã căng như dây đàn.
Những con số được công bố mang sức nặng của một đòn đánh hủy diệt. Trong vòng một tháng, các lực lượng Ukraine đã thực hiện tới 88.000 đòn tấn công bằng drone các loại, một cường độ chưa từng có tiền lệ. Mưa hỏa lực chính xác này đã góp phần gây ra thương vong cho khoảng 145.000 binh sĩ Nga chỉ trong nửa đầu năm 2026. Nghiêm trọng hơn, các cuộc tập kích có chủ đích vào các cơ sở công nghiệp quân sự và kho tàng chiến lược đã gây ra thiệt hại vật chất ước tính lên tới gần 1 tỷ USD cho ngành quân sự Nga. Khoản tổn thất khổng lồ này không chỉ là gánh nặng tài chính; nó làm suy giảm trực tiếp khả năng bù đắp khí tài cho các đơn vị chiến đấu ở tuyến đầu, đẩy binh lính Nga vào tình cảnh thiếu thốn đạn pháo và xe bọc thép trầm trọng ngay khi họ đang phải đối mặt với sức ép ngày càng tăng.
Hệ quả dễ thấy nhất của chiến lược này là sự thay đổi ngoạn mục trên bản đồ chiến sự, đặc biệt là trong tháng Năm. Lần đầu tiên sau nhiều năm, quân đội Nga không những không thể tiến lên mà còn bị đẩy lùi với tốc độ chóng mặt, để mất ròng 100 km² chỉ trong ba mươi ngày. Từ bán đảo Kinburn trải dài dọc Biển Đen cho đến tận vùng Donbas rực lửa, các mũi phản công của Ukraine đồng loạt xé toạc phòng tuyến của đối phương. Những thước phim từ thực địa cho thấy cảnh các đoàn xe quân sự Nga hỗn loạn rút lui, bỏ lại khí tài và phương tiện hạng nặng trên những con đường lầy lội. Cuộc rút lui không còn mang dáng dấp của một kế hoạch có tổ chức; nó giống như một cuộc tháo chạy để bảo toàn lực lượng trước nguy cơ bị bao vây. Cánh quân Nga ở Donbas, từng được kỳ vọng sẽ giáng đòn quyết định vào pháo đài của Ukraine, giờ đây lại chính là nơi gánh chịu những tổn thất nặng nề nhất, bị gọng kìm của các đơn vị cơ động Kyiv bào mòn từng ngày.
Trong một tuyên bố mang tính bước ngoặt trước báo giới, Tổng tư lệnh Syrskyi đã nhấn mạnh rằng “sự chủ động chiến lược đã chuyển giao hoàn toàn cho Ukraine”. Ông mô tả cách các đòn tấn công sâu vào hậu cứ Nga đã làm tê liệt khả năng chỉ huy và khiến các sĩ quan cao cấp của Moscow không thể điều phối nổi các đợt phản kích ứng phó. Tổng thống Volodymyr Zelensky, trong một cuộc họp báo tại Kyiv, đã xác nhận những thông tin này bằng một giọng điệu thận trọng nhưng đầy quyết đoán, cho biết đây mới chỉ là “giai đoạn mở đầu của một tiến trình giải phóng toàn bộ lãnh thổ bị tạm chiếm”. Những lời lẽ ấy lập tức được củng cố bởi các báo cáo độc lập từ Reuters và Viện Nghiên cứu Chiến tranh, những tổ chức đã xác minh chéo các dữ liệu tình báo nguồn mở và vệ tinh, khẳng định tốc độ sụp đổ của phòng tuyến Nga là có thật và đang gia tăng.
Đối với Điện Kremlin, tình thế hiện tại là một thảm họa truyền thông và chính trị không thể che giấu. Giấc mơ “nghiền nát Donbas”, biến toàn bộ khu vực này thành một vùng đệm do Nga kiểm soát hoàn toàn, đã chính thức tan vỡ. Những thiệt hại khổng lồ về nhân mạng và vật lực đang khoét sâu vào nền tảng sức mạnh quân sự mà Moscow dày công gây dựng. Các nhà phân tích nhận định rằng việc mất đi 600 km² lãnh thổ đã chiếm đóng, kèm theo đó là sự bào mòn khủng khiếp về hỏa lực pháo binh và năng lực hậu cần, báo hiệu một thất bại mang tính lịch sử đối với Điện Kremlin. Putin đang mất đi quyền chủ động từng ngày, khi các tướng lĩnh của ông dường như chỉ còn biết đối phó một cách bị động trước một đối thủ ngày càng tinh vi và chính xác. Cỗ máy chiến tranh khổng lồ của Nga giờ đây giống như một gã khổng lồ kiệt sức, đang loạng choạng dưới hàng nghìn vết đốt chí mạng từ những “bầy ong thép” vô hình của Ukraine trên khắp thảo nguyên rộng lớn.