Không khí chính trị tại thủ đô nước Mỹ những ngày qua nóng lên từng giờ sau khi cựu Tổng thống Donald Trump đồng loạt phát đi những tín hiệu gây chấn động trên nhiều mặt trận. Hai sự kiện tưởng chừng rời rạc là một vụ tấn công bằng máy bay không người lái bị ngăn chặn ngay sát Nhà Trắng và những phát ngôn úp mở về một thỏa thuận tài chính khủng đang được dư luận kết nối lại với nhau một cách đầy kịch tính. Trong khi Nhà Trắng và Cục Điều tra Liên bang (FBI) họp báo khẩn về nguy cơ an ninh chưa từng có, ông Trump lại bất ngờ đề cập đến việc sẽ thay thế người đứng đầu Lầu Năm Góc và gọi con số 300 tỷ USD trong một thỏa thuận quốc tế là hoàn toàn bịa đặt. Bí ẩn lớn nhất được ông tuyên bố sẽ chính thức được giải đáp vào thứ Sáu tuần này.
Căng thẳng bắt đầu leo thang từ một sự cố hy hữu diễn ra ngay bên ngoài hàng rào Nhà Trắng. Vào đêm diễn ra sự kiện UFC thu hút sự chú ý của giới thượng lưu, trong đó có cả sự hiện diện của cựu tổng thống, một âm mưu sử dụng máy bay không người lái mang theo chất nổ đã bị chặn đứng chỉ trong gang tấc. Các nguồn tin an ninh giấu tên tiết lộ, chiếc drone tối tân này được lập trình để xâm nhập không phận hạn chế, mang theo đầu đạn thử nghiệm có khả năng xuyên phá lớp giáp mỏng của các phương tiện hộ tống. Đội phản ứng nhanh của Sở Mật vụ Mỹ phối hợp cùng FBI đã kịp thời vô hiệu hóa thiết bị bay bằng sóng gây nhiễu cường độ cao trước khi nó kịp tiếp cận mục tiêu. Sau khi thu giữ, lực lượng chức năng đã tiến hành tháo dỡ hệ thống kích nổ ngay tại một địa điểm an toàn trong sự giám sát nghiêm ngặt. Vụ việc khiến dư luận một lần nữa đặt câu hỏi lớn về khả năng bảo vệ các nguyên thủ quốc gia trước những mối đe dọa công nghệ thấp nhưng lại cực kỳ nguy hiểm.
Giữa bối cảnh đó, cựu Tổng thống Trump đã có những tuyên bố được coi là xát muối vào vết thương hở của chính quyền đương nhiệm. Trên nền tảng mạng xã hội của mình, ông viết: “Một Bộ trưởng Quốc phòng thực thụ sẽ không để xảy ra thảm họa như vậy. Chúng ta có một bộ trưởng chiến tranh không biết mình đang làm gì. Khi tôi trở lại, những kẻ bất tài sẽ ra đi trong ngày đầu tiên.” Cách dùng từ “Bộ trưởng Chiến tranh” (Secretary of War) thay vì “Bộ trưởng Quốc phòng” (Secretary of Defense) ngay lập tức gây chú ý, bởi đây là thuật ngữ cổ chỉ còn tồn tại trong lịch sử nước Mỹ trước năm 1947. Các nhà phân tích cho rằng đây là dụng ý tu từ nhằm hạ thấp vai trò của lãnh đạo Lầu Năm Góc hiện tại, biến họ thành hình ảnh của những kẻ hiếu chiến lỗi thời. Nhiều nghị sĩ Cộng hòa thân cận tiết lộ rằng ông Trump đã có trong tay một danh sách rút gọn những gương mặt tiềm năng để lèo lái quân đội Mỹ, điểm chung là họ đều cam kết theo đuổi học thuyết “hòa bình thông qua sức mạnh” và cắt giảm triệt để sự can dự quân sự ở nước ngoài.
Nhưng động trời hơn cả là những tiết lộ liên quan đến con số 300 tỷ USD. Song song với tuyên bố về nhân sự, ông Trump viết: “Các bạn sẽ không tin được đâu, 300 tỷ đô la chỉ là một trò bịp bợm. Thỏa thuận mà mọi người đang nói đến không hề có số tiền đó. Tôi biết sự thật, và tôi sẽ công bố vào thứ Sáu.” Lời tuyên bố này lập tức khuấy động các sàn giao dịch và thị trường năng lượng toàn cầu. Giới truyền thông lập tức soi chiếu vào hai khả năng: đó có thể là thỏa thuận hạt nhân Iran đang được hâm nóng bên lề Hội nghị Thượng đỉnh G7, hoặc gói viện trợ an ninh khổng lồ dành cho Ukraine. Trong đó, giả thuyết về Iran nổi lên mạnh mẽ nhất khi các nhà lãnh đạo G7 đang vật lộn với bài toán ngăn Tehran làm giàu uranium. Một số nguồn tin châu Âu khẳng định đã có một thỏa thuận tạm thời, theo đó phương Tây sẽ giải ngân 300 tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran để đổi lấy việc dừng hoàn toàn chương trình phát triển vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, ông Trump khẳng định con số 300 tỷ đó là sản phẩm của tuyên truyền hoặc là cái cớ để biện minh cho một chính sách mà ông cho là đầu hàng.
Trong một diễn biến làm tăng thêm vẻ ly kỳ cho bức tranh chính trị, ông Trump còn nhắc đến khái niệm “bức tường chống hạt nhân” mà ông dự định thiết lập nếu tái đắc cử. Khái niệm này được mô tả không chỉ đơn thuần là một hàng rào vật lý mà còn là một hệ thống phòng thủ tích hợp bao gồm lá chắn tên lửa Iron Dome phiên bản Mỹ mở rộng, vệ tinh giám sát thế hệ mới và cơ chế cấm vận kinh tế tự động nhờ trí tuệ nhân tạo. Bức tường này sẽ được dựng lên không chỉ để bảo vệ lãnh thổ Mỹ mà còn để bảo đảm rằng không một quốc gia thù địch nào có thể khai gian các con số tài chính để phục vụ cho các chương trình vũ khí hủy diệt hàng loạt. Việc một chính khách tầm cỡ công khai gọi một thỏa thuận quốc tế trị giá hàng trăm tỷ đô la là giả mạo, đồng thời gắn nó với một âm mưu an ninh hàng không ngay trước cửa Tòa Bạch Ốc, đã khiến giới tình báo rơi vào thế bị động.
Nhiều chuyên gia về chính sách đối ngoại đánh giá, động thái của ông Trump là một cú đòn bẻ lái truyền thông tàn khốc. Bằng cách đặt ra hạn chót là thứ Sáu, cựu tổng thống buộc chính quyền hiện tại và các đồng minh quốc tế phải nín thở chờ đợi, đồng thời đặt nghi vấn về tất cả những con số đang được bàn luận trên bàn đàm phán. “Nếu con số 300 tỷ USD là thật, ông Trump sẽ bị phản bác ngay lập tức và mất uy tín. Nhưng nếu nó là giả hoặc bị thổi phồng, các nhà lãnh đạo hiện tại sẽ phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng niềm tin cực lớn,” giáo sư Michael Brenner, chuyên gia phân tích chiến lược tại Đại học Pittsburgh, nhận định. Sự kiện phải được đặt trong bối cảnh ông Trump cũng đang củng cố vị thế dẫn đầu trong cuộc đua giành đề cử của Đảng Cộng hòa, và mỗi tiết lộ gây sốc đều giúp ông chiếm lĩnh mặt báo, đẩy các đối thủ vào thế rượt đuổi.
Trong khi đó, từ trụ sở FBI vẫn tiếp tục những thông tin điều tra khiến công chúng rùng mình. Các kỳ thuật viên pháp y cho biết hệ thống mạch điện tử trên chiếc drone bị bắt giữ có dấu vết của một loại chip điều khiển từng bị phát hiện trong các cuộc tấn công của lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn tại Trung Đông. Dù chưa có kết luận cuối cùng, chi tiết này vô hình trung lại trở thành mảnh ghép ăn khớp một cách đáng sợ với những phát ngôn của ông Trump về mối liên hệ giữa thỏa thuận 300 tỷ USD, chương trình hạt nhân và nguy cơ khủng bố trên đất Mỹ. “Chúng tôi đã tháo kíp nổ thành công và không có nhân mạng nào bị đe dọa, nhưng rõ ràng đây là một kịch bản chiến tranh ủy nhiệm ở ngay trung tâm thủ đô,” một quan chức cấp cao giấu tên xác nhận. Sự việc buộc Hội đồng An ninh Quốc gia phải họp khẩn cấp để đánh giá lại mức độ rủi ro trước thềm các sự kiện chính trị lớn sắp tới.
Tại Ottawa, nơi Hội nghị G7 đang bước vào phiên thảo luận cuối cùng về vấn đề an ninh hạt nhân, các đoàn ngoại giao tỏ ra vô cùng lúng túng trước sức ép từ phát ngôn của cựu tổng thống Mỹ. Ngoại trưởng một nước thành viên G7 chia sẻ bên lề hội nghị rằng “không khí rất nặng nề, bởi chúng tôi không biết liệu thông tin nào sẽ bị bóc trần vào thứ Sáu.” Sự mơ hồ đó làm dấy lên lo ngại về sự sụp đổ của các kênh đàm phán bí mật vốn được xây dựng trong nhiều tháng qua.
Dư luận trong nước Mỹ lúc này đang hồi hộp hướng về ngày thứ Sáu, khi cựu tổng thống dự kiến sẽ có một buổi phát biểu quan trọng tại bang sớm bỏ phiếu then chốt. Ông Trump úp mở rằng mình sở hữu những tài liệu mật chưa từng được công bố, sẽ chứng minh số tiền 300 tỷ USD không hề tồn tại theo cách mà truyền thông đang loan tải, và sẽ vén bức màn sự thật về mối quan hệ giữa chính quyền đương nhiệm với các bên trong thỏa thuận đó. Những người ủng hộ ông hy vọng đây sẽ là đòn quyết định lật ngược thế cờ, còn phe chỉ trích thì cảnh báo về khả năng lộ lọt thông tin nhạy cảm gây tổn hại an ninh quốc gia.
Trong lúc thời gian đếm ngược tới thứ Sáu đang dần trôi, bầu không khí chính trị bao trùm nước Mỹ và các cường quốc là một sự hỗn độn kỳ lạ, nơi ranh giới giữa một vụ khủng bố bất thành, một cuộc thanh trừng nhân sự tiềm năng và một con số tài chính gây tranh cãi mờ dần. Chưa bao giờ một buổi sáng giữa tuần lại chất chứa nhiều ẩn số chờ được giải đáp đến vậy, khi mà lá bài cuối cùng vẫn đang nằm sấp trên bàn đàm phán toàn cầu.