Trong một diễn biến địa chính trị đang làm rung chuyển toàn bộ khu vực Trung Đông, chính quyền của Tổng thống Donald Trump được cho là đã thực hiện một loạt các biện pháp đáp trả mang tính chiến lược, mà nhiều nhà phân tích quân sự mô tả là hành động "mở cánh cửa địa ngục", sau khi Cộng hòa Hồi giáo Iran bị cáo buộc đã vượt qua một lằn ranh đỏ nguy hiểm. Trọng tâm của cuộc khủng hoảng lần này không chỉ nằm ở những lời lẽ khoa trương trên bàn đàm phán hạt nhân, mà là các cuộc tấn công quân sự trực diện nhằm vào những tuyến hàng hải huyết mạch và cơ sở hạ tầng năng lượng ngay tại Eo biển Hormuz và khu vực Kuwait lân cận.
Thông tin tình báo ban đầu từ Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) cho thấy các lực lượng ủy nhiệm của Iran đã triển khai một chiến dịch phối hợp, sử dụng các phương tiện không người lái mang chất nổ và xuồng cao tốc tấn công chớp nhoáng nhằm vào các tàu chở dầu quốc tế. Mục tiêu của Tehran dường như là siết chặt chiếc thòng lọng kinh tế xung quanh dòng chảy năng lượng toàn cầu, một nỗ lực nhằm gây áp lực buộc phương Tây phải nới lỏng các lệnh trừng phạt hà khắc. Tuy nhiên, sự tính toán này đã phản tác dụng một cách ngoạn mục và gần như ngay lập tức. Các hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot cùng các khinh hạm tàng hình lớp Zumwalt của Hải quân Mỹ đã phản ứng với tốc độ hủy diệt, đánh chặn phần lớn các thiết bị tấn công trước khi chúng tiếp cận được mục tiêu trọng yếu.
Điểm mấu chốt khiến tình hình trở nên vượt tầm kiểm soát chính là việc một căn cứ hậu cần tạm thời của lực lượng liên quân tại Kuwait đã bị trúng hỏa lực, gây ra thương vong đáng kể cho các nhân viên quân sự hợp đồng. Đây chính là lằn ranh đỏ mà chính quyền Trump đã nhiều lần cảnh báo Tehran không được chạm tới. Không giống như những nhiệm kỳ trước đây thường chọn con đường đối thoại khủng hoảng hoặc leo thang có kiểm soát, phản ứng của Tổng thống Trump mang tính chất "bất đối xứng tuyệt đối". Mệnh lệnh được đưa ra không chỉ dừng lại ở việc đáp trả tương xứng mà còn là một chiến dịch "cắt cụt chiến lược", nhằm vào chính bộ não chỉ huy và mạng lưới hậu cần tinh vi mà Iran đã dày công xây dựng trong suốt hai thập kỷ qua.
Học thuyết quân sự được triển khai dựa trên nguyên tắc "khuếch đại hủy diệt". Thay vì giao tranh hải quân trực diện tại Hormuz, Bộ chỉ huy Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đã điều động oanh tạc cơ chiến lược tầm xa B-2 Spirit, kết hợp cùng các chiến đấu cơ tàng hình F-35 Lightning II cất cánh từ các căn cứ không quân tại Qatar và UAE. Những cuộc tập kích "khoan thủng" hệ thống phòng không tích hợp S-300 mà Nga cung cấp cho Iran đã diễn ra trong đêm tối. Các cơ sở sản xuất máy bay không người lái, trung tâm chỉ huy của Lực lượng Quds thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), và các kho tên lửa đạn đạo ngầm dưới lòng các dãy núi Zagros đã bị tấn công với độ chính xác gần như tuyệt đối. Đây không phải là một chiến dịch tiêu hao sinh mạng binh lính Iran một cách tràn lan, mà là một cuộc phẫu thuật loại bỏ nhằm vào hệ thần kinh trung ương trong năng lực phóng chiến sức mạnh bất đối xứng của Tehran.
Sự tính toán sai lầm của chế độ Iran bắt nguồn từ một niềm tin cố hữu rằng Hoa Kỳ đang suy yếu về mặt chính trị nội bộ và sẽ không dám khơi mào một cuộc chiến tranh quy mô lớn trong năm bầu cử. Tehran, dưới sự chỉ đạo của Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, đã đánh giá thấp quyết tâm của một tổng thống Mỹ vốn theo đuổi chủ nghĩa "hòa bình thông qua sức mạnh" một cách hà khắc. Họ đã nhầm lẫn sự kiềm chế chiến lược trước đây là sự do dự vĩnh viễn. Khi các tàu khu trục Iran cố gắng phong tỏa phần phía bắc của Eo biển Hormuz, một hành động leo thang tự sát về mặt kinh tế đối với chính đồng minh còn lại của họ là Trung Quốc, phản ứng của Hoa Kỳ đã vượt xa khuôn khổ của luật chiến tranh hàng hải truyền thống. Lực lượng Thủy quân Lục chiến Mỹ đã tiến hành các cuộc đổ bộ có giới hạn nhằm kiểm soát các giàn khoan dầu và đảo nhân tạo mà IRGC sử dụng làm trạm chuyển tiếp tình báo tín hiệu (SIGINT) và tiền đồn tên lửa chống hạm.
Đòn giáng mạnh nhất vào ảo tưởng quyền lực khu vực của Tehran chính là việc mạng lưới ủy nhiệm mà họ đổ hàng tỷ đô la để nuôi dưỡng bỗng chốc trở nên bất động tạm thời. Dòng dữ liệu tình báo thu thập được cho thấy các chiến dịch không kích đã phá hủy chính xác các trung tâm chuyển tiếp thông tin liên lạc mã hóa, khiến các lực lượng dân quân thân Iran ở Syria, Iraq và Yemen rơi vào tình trạng "mù thông tin". Không có sự chỉ đạo chiến thuật trực tiếp từ Tehran, các nhóm vũ trang này mất khả năng tiến hành các cuộc tấn công phức tạp vào căn cứ Mỹ. Đây là minh chứng rõ ràng cho thấy lý thuyết "con bạch tuộc" của sức mạnh Iran thực chất có một chiếc đầu rất dễ bị tổn thương, và chính quyền Trump đã không ngần ngại ra đòn chặt đầu.
Trên mặt trận ngoại giao, hiệu ứng domino bắt đầu lan nhanh. Các quốc gia vùng Vịnh, đặc biệt là Saudi Arabia, đã lập tức tăng cường cảnh báo phòng không và đưa ra tuyên bố ủng hộ ngầm cho hành động quyết liệt của Washington. Giá dầu Brent leo thang chóng mặt trong phiên giao dịch sáng sớm, chạm ngưỡng đỉnh điểm của khủng hoảng năng lượng, nhưng sau đó bất ngờ có dấu hiệu hạ nhiệt khi Hải quân Mỹ tuyên bố đã thiết lập lại tự do hàng hải hoàn toàn trên Eo biển Hormuz chỉ trong vòng 72 giờ sau khi chiến dịch bắt đầu.
Đối với chế độ Tehran, hậu quả sâu xa nhất nằm ở vết nứt nội bộ chưa từng có tiền lệ. Những hình ảnh về các cơ sở quân sự bị phá hủy ngay trong lòng đất Iran, thứ mà tuyên truyền nhà nước vẫn tô vẽ là "pháo đài bất khả xâm phạm", đã giáng một đòn nặng nề vào uy tín của Đại giáo chủ. Trong khi đó, chính quyền Trump vẫn duy trì một nhịp độ tấn công không ngừng nghỉ, kết hợp giữa sức mạnh cứng và chiến tranh nhận thức. Các máy bay tác chiến điện tử EC-130H đã thực hiện các chiến dịch xâm nhập sóng vô tuyến, phát đi thông điệp trực tiếp đến người dân Iran về sự vô ích của những cuộc phiêu lưu quân sự ở nước ngoài trong bối cảnh nền kinh tế trong nước đang kiệt quệ vì tham nhũng và trừng phạt.
Sự kiện lần này cũng định hình lại hoàn toàn bản đồ chiến lược của Trung Đông. Nó gửi một thông điệp cứng rắn tới Bắc Kinh và Moscow rằng hành lang vận chuyển năng lượng qua Hormuz sẽ không bao giờ bị sử dụng như một con cờ đàm phán. Hành động "mở cánh cửa địa ngục" không mang nghĩa đen của một cuộc chiến tranh thế giới thứ ba hủy diệt hạt nhân, mà là sự sụp đổ có kiểm soát của một mô hình bá quyền khu vực dựa trên khủng bố ủy nhiệm. Các nhà phân tích quân sự nhận định rằng Iran đã phạm phải sai lầm chí mạng của mọi cường quốc tầm trung: ảo tưởng rằng mình có thể kiểm soát được chu kỳ leo thang khi đối đầu với một siêu cường sở hữu ưu thế quân sự tuyệt đối.
Câu chuyện về những toan tính sai lầm chưa dừng lại ở đó. Khi những đám khói đen vẫn còn bốc lên từ các kho tên lửa bí mật và các cảng biển chiến lược của Iran, tương lai của Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA) coi như bị chôn vùi vĩnh viễn dưới lớp bê tông vỡ vụn. Cỗ máy quân sự Hoa Kỳ đã chứng minh một thực tế phũ phàng rằng khoảng cách về công nghệ, hỏa lực và khả năng chi phối không gian chiến trường là không thể san lấp, bất chấp những đe dọa về "cuộc chiến tranh chống hạm trên biển" mà truyền thông nhà nước Iran nhiều năm rêu rao. Cánh cửa địa ngục mà Trump được cho là đã mở ra thực chất là một tấm gương phản chiếu sự sụp đổ của tham vọng bành trướng, buộc Tehran phải đối diện với giới hạn sức mạnh thực sự của mình.