Trong một diễn biến được giới phân tích phương Tây mô tả là biểu hiện của một bộ máy chiến tranh đang “cạn ý tưởng”, Nga đã tiến hành một đợt oanh tạc tên lửa quy mô lớn mới nhất vào lãnh thổ Ukraine, khiến thêm nhiều dân thường thiệt mạng. Cuộc tấn công diễn ra trong bối cảnh các mũi tiến công trên bộ của Moscow liên tục chững lại và chịu tổn thất nặng nề, làm dấy lên những câu hỏi sâu sắc về chiến lược dài hơi của Tổng thống Vladimir Putin cũng như phản ứng từ Washington và Liên Hợp Quốc. Giữa làn khói và đổ nát, những tuyên bố ngoại giao mâu thuẫn cùng các tính toán chính trị phức tạp từ châu Mỹ đến vùng Caucasus đang định hình một tuần lễ mới đầy bất ổn cho cuộc xung đột đã kéo dài hơn hai năm.
Theo thông tin từ nhiều nguồn tin quân sự và ngoại giao, cuộc tập kích đường không mới nhất nhắm vào các cơ sở hạ tầng và khu dân cư Ukraine mang đậm dấu ấn của một sự leo thang mang tính biểu tượng. Điều đáng chú ý là chỉ một tuần trước đó, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã trao đổi với người đồng cấp Mỹ Marco Rubio rằng Moscow chỉ có kế hoạch tấn công các “trung tâm ra quyết định” của Ukraine. Thực tế trên chiến trường lại phơi bày một bức tranh hoàn toàn trái ngược: tên lửa hành trình và máy bay không người lái cảm tử tiếp tục nhằm vào các tòa nhà dân sự, gây thương vong cho những người vô tội. Khoảng cách giữa lời nói và hành động ấy không chỉ làm xói mòn nghiêm trọng uy tín ngoại giao của Điện Kremlin mà còn buộc giới lãnh đạo Mỹ phải đối mặt với câu hỏi về mức độ tin cậy của bất kỳ cam kết nào đến từ Moscow vào lúc này.
Các nhà phân tích tại London và Washington đang có chung một nhận định rằng chuỗi oanh tạc dữ dội gần đây là dấu hiệu cho thấy Nga đang thiếu vắng những đột phá chiến thuật có ý nghĩa trên bộ. Sau những nỗ lực tiến công hao người tốn của tại các điểm nóng như Avdiivka hay Bakhmut trước đây, lực lượng Nga dường như đã mất đi xung lực cần thiết để tạo ra những thay đổi mang tính bước ngoặt trên bản đồ. Việc phải dựa vào học thuyết “bão lửa” từ trên không, vốn nhắm thẳng vào cơ sở hạ tầng năng lượng và khu dân cư thay vì các mục tiêu quân sự then chốt, bị xem là một sự thừa nhận ngầm về sự bế tắc trên chiến trường. Việc dội tên lửa xuống các thành phố không chỉ là một nỗ lực nhằm bào mòn ý chí kháng cự của người dân Ukraine mà còn phục vụ mục đích chính trị nội bộ, cho phép Putin phô trương sức mạnh trước công chúng trong nước bất chấp thực tế quân sự ảm đạm.
Trong khi đó, phản ứng từ Liên Hợp Quốc tiếp tục là đề tài gây thất vọng sâu sắc cho Kyiv và các đồng minh. Những lời kêu gọi về một hành động có ý nghĩa từ Hội đồng Bảo an dường như vẫn bị tê liệt bởi quyền phủ quyết của chính Moscow. Giới quan sát nhấn mạnh rằng mỗi đợt tên lửa rơi xuống đất Ukraine là một lời nhắc nhở về sự bất lực của kiến trúc an ninh toàn cầu trong việc ngăn chặn một cường quốc thường trực vi phạm các nguyên tắc cơ bản nhất của luật pháp quốc tế. Câu hỏi “khi nào Liên Hợp Quốc thực sự quan tâm đến cuộc chiến này” không còn là lời than vãn đơn thuần mà đã trở thành một lời cáo buộc sâu cay về sự thờ ơ của cộng đồng quốc tế trước nỗi đau của dân thường.
Cùng lúc với bão lửa trên không, một trục căng thẳng ngoại giao âm ỉ khác đang nổi lên giữa Ukraine và Ba Lan, hai quốc gia vốn là đồng minh thân cận kể từ khi chiến sự nổ ra. Những bất đồng liên quan đến vận tải ngũ cốc và các biện pháp bảo hộ nông nghiệp tiếp tục phủ bóng đen lên mối quan hệ song phương, đe dọa làm suy yếu mặt trận đoàn kết của châu Âu vốn đã chịu nhiều sức ép. Dù cả Warsaw và Kyiv đều hiểu rõ giá trị chiến lược của liên minh này trong việc đối phó với Moscow, những lợi ích kinh tế trước mắt và áp lực chính trị nội bộ tại Ba Lan đang khiến cuộc đối thoại trở nên khó khăn hơn bao giờ hết. Một sự rạn nứt công khai giữa hai nước láng giềng sẽ là món quà địa chính trị to lớn cho Điện Kremlin, bởi nó làm xói mòn hình ảnh về một phương Tây thống nhất và kiên định.
Tuy nhiên, có lẽ diễn biến mang tính hệ quả sâu rộng nhất đối với cá nhân Tổng thống Putin trong ngắn hạn lại không nằm ở mặt trận Ukraine hay trong hành lang ngoại giao phương Tây, mà ở một điểm nóng bất ngờ: cuộc bầu cử tại Armenia vào cuối tuần này. Được đánh giá là sự kiện chính trị có tầm ảnh hưởng lớn nhất đến vị thế của Nga tại vùng Caucasus trong nhiều năm, cuộc bỏ phiếu diễn ra khi quan hệ giữa Moscow và Yerevan đang ở mức thấp lịch sử. Chính quyền Armenia đã công khai bày tỏ sự bất mãn sâu sắc về vai trò an ninh của Nga, đặc biệt sau khi lực lượng gìn giữ hòa bình của Moscow tỏ ra thụ động trong cuộc xung đột Nagorno-Karabakh. Sự xa cách chiến lược của Armenia khỏi quỹ đạo Nga bị phương Tây coi là một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm đối với sức mạnh bảo trợ của Điện Kremlin.
Trong bối cảnh ấy, sự can thiệp bất ngờ của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump vào tình hình đã tạo thêm một lớp sóng ngầm phức tạp. Theo các nguồn tin thân cận, Trump, người đang trong chiến dịch tranh cử tổng thống và thường xuyên chỉ trích cách tiếp cận của chính quyền Biden đối với Ukraine, đã có những phát biểu và động thái gián tiếp gây chú ý liên quan đến cuộc bầu cử Armenia cũng như lập trường của Mỹ với cuộc chiến. Dù chi tiết về sự can thiệp này vẫn còn mơ hồ, sự hiện diện bóng gió của một nhân vật gây chia rẽ như Trump trên bàn cờ quốc tế đủ sức làm đảo lộn các tính toán của cả đồng minh lẫn đối thủ. Với Putin, một sự xoay trục chính sách đối ngoại tiềm tàng dưới thời một chính quyền Mỹ mới luôn là biến số then chốt để Điện Kremlin bấu víu vào hy vọng về một tương lai dễ thở hơn.
Quay trở lại với thực tại khốc liệt tại Ukraine, những hình ảnh từ hiện trường các vụ tấn công mới nhất cho thấy một cuộc chiến tiêu hao không có hồi kết. Khi Nga tiếp tục lựa chọn chiến thuật khủng bố từ trên không để bù đắp cho sự thiếu hụt năng lực trên bộ, giới chức Kyiv lại càng củng cố luận điểm rằng chỉ có một dòng chảy vũ khí phòng không hiện đại và liên tục từ phương Tây mới có thể cứu vãn sinh mạng dân thường. Thế nhưng, sự chậm trễ trong các gói viện trợ và những tranh luận chính trị nội bộ tại các đồng minh chủ chốt đang biến Ukraine thành nạn nhân của một cuộc chiến mà thời gian không đứng về phía họ. Mỗi đòn tấn công tên lửa mới không chỉ là một tội ác chiến tranh đơn lẻ mà còn là một phép thử đối với sức chịu đựng của cả một liên minh quốc tế đang có dấu hiệu mệt mỏi.
Trong lúc người dân Ukraine tiếp tục hứng chịu những hậu quả thảm khốc, câu chuyện về cuộc chiến đang ngày càng trở nên phân mảnh. Từ một xưởng đóng tàu ở Đan Mạch vẫn lặng lẽ bảo dưỡng tàu chở khí hóa lỏng cho ngành năng lượng Nga, theo tiết lộ của Financial Times, cho đến câu chuyện gây phẫn nộ về một sĩ quan Nga bị cáo buộc gây ra vụ thảm sát Bucha nay nghiễm nhiên có suất ứng cử vào nghị viện, những mảnh ghép đen tối của cuộc chiến vẫn liên tục xuất hiện, thách thức lương tri nhân loại. Câu chuyện về nhà máy Alumina Aughinish ở Ireland, vốn có liên hệ tài chính với các thực thể Nga, cũng phơi bày mạng lưới lợi ích kinh tế phức tạp và âm ỉ đằng sau những lời tuyên bố chính trị cương quyết. Trong bức tranh hỗn loạn đó, cuộc oanh tạc mới nhất của Putin không chỉ là một hành động tuyệt vọng của một nhà lãnh đạo đang mất dần thế chủ động, mà còn là một lời cảnh tỉnh lạnh lẽo về khoảng cách ngày càng lớn giữa những giá trị được rao giảng và thực tế địa chính trị đầy tàn nhẫn.