Trong một đợt không kích được đánh giá là một trong những chiến dịch dồn dập và có quy mô lớn nhất kể từ khi xung đột bùng phát, lực lượng vũ trang Nga đã đồng loạt phóng tổng cộng 73 tên lửa các loại cùng 656 máy bay không người lái mang đầu đạn sát thương vào nhiều mục tiêu trải rộng khắp Ukraine. Đòn tập kích diễn ra trong đêm đã biến bầu trời tại các thành phố lớn như Kyiv, Dnipro, Kharkiv và Zaporizhzhia thành những vệt lửa đan xen giữa ánh sáng của hỏa lực phòng không và những vụ nổ chói lòa. Giới chức Ukraine mô tả đây là một cuộc tấn công hỗn hợp chưa từng có, kết hợp số lượng kỷ lục các phương tiện bay không người lái giá rẻ với các tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo có độ chính xác cao, nhằm gây quá tải tuyệt đối cho lưới phòng không vốn đã bị bào mòn sau gần ba năm giao tranh.
Theo báo cáo sơ bộ từ lực lượng cứu hộ và chính quyền các địa phương, ít nhất 17 thường dân đã thiệt mạng và gần 100 người khác bị thương với các mức độ khác nhau. Con số thương vong có thể còn tiếp tục tăng khi hoạt động tìm kiếm dưới các đống đổ nát vẫn đang được khẩn trương triển khai. Tại thủ đô Kyiv, hàng loạt tiếng nổ lớn vang lên xé toạc bầu không khí tĩnh lặng lúc rạng sáng, buộc người dân phải đổ xô xuống các hầm trú ẩn và ga tàu điện ngầm. Các mảnh vỡ từ tên lửa và UAV bị hệ thống phòng không bắn hạ đã rơi xuống nhiều khu dân cư, gây ra các đám cháy và làm hư hại nghiêm trọng cơ sở hạ tầng. Ở thành phố Dnipro thuộc miền trung, một cơ sở công nghiệp và một tòa chung cư cao tầng đã hứng chịu những cú đánh trực tiếp, khiến nhiều căn hộ bị phá hủy hoàn toàn. Tại Kharkiv, thành phố lớn thứ hai nằm ở phía đông bắc và thường xuyên nằm trong tầm ngắm của các đợt pháo kích, các đơn vị cứu hỏa đã phải vật lộn suốt nhiều giờ liền để khống chế những ngọn lửa bùng lên từ một kho cơ sở hạ tầng năng lượng sau khi nó bị tấn công chính xác.
Điểm đặc biệt trong chiến thuật lần này là tỉ lệ áp đảo của các máy bay không người lái tự sát, chủ yếu là dòng Shahed do Iran thiết kế và được Nga sản xuất hàng loạt trong nước với tên gọi Geran-2. Con số 656 UAV chỉ trong một đêm là một kỷ lục đáng báo động, vượt xa mọi đợt tấn công trước đó. Những chiếc UAV này có giá thành rẻ, độ khó phát hiện bằng radar cao khi bay ở tầm thấp, và được lập trình để bay theo từng đàn lớn nhằm bão hòa hệ thống phòng không của đối phương. Khi các đơn vị tên lửa đất đối không và pháo phòng không cơ động của Ukraine mải miết đối phó với hàng trăm mục tiêu bay chậm nhưng số lượng rất lớn, thì các tên lửa hành trình Kalibr, Kh-101, Kh-555 và đặc biệt là tên lửa đạn đạo Iskander và Kinzhal siêu vượt âm sẽ lao tới các mục tiêu chiến lược. Chiến thuật hai lớp này nhằm khai thác khoảng trống trong lưới phòng thủ nhiều lớp, vốn đã được Ukraine bảo vệ một cách kiên cường nhưng đang ngày càng bộc lộ những lỗ hổng trước sức ép liên tục và quy mô khổng lồ.
Không quân Ukraine xác nhận lực lượng phòng không đã đánh chặn được phần lớn số tên lửa và UAV, song cũng thừa nhận tỷ lệ bắn hạ thành công đối với tên lửa đạn đạo là cực kỳ thấp. Những quả tên lửa bay tới với tốc độ gấp nhiều lần âm thanh và quỹ đạo phức tạp đã vượt qua được các tổ hợp Patriot hay NASAMS tiên tiến do phương Tây viện trợ, giáng xuống các cơ sở năng lượng và hậu cần quân sự nằm sâu trong hậu phương. Mất điện khẩn cấp đã được áp dụng tại nhiều khu vực để bảo vệ lưới điện quốc gia trước nguy cơ sụp đổ dây chuyền. Công ty điều hành lưới điện Ukrenergo buộc phải cắt điện luân phiên trên diện rộng, nhấn chìm hàng triệu người dân vào cảnh không có ánh sáng và sưởi ấm trong thời điểm mùa đông đang trên đường chuyển sang giai đoạn khắc nghiệt nhất. Các đội kỹ thuật đã ngay lập tức được điều động để sửa chữa những đường dây bị đứt và trạm biến áp bị phá hủy, nhưng công việc gặp vô vàn khó khăn khi các cuộc tấn công có thể nối tiếp bất cứ lúc nào, không cho phép khoảng thời gian an toàn để khôi phục.
Tổng thống Volodymyr Zelenskyy đã lập tức lên án cuộc tập kích, nhấn mạnh rằng đòn đánh không nhằm vào các mục tiêu quân sự mà chủ yếu nhắm vào khu dân cư và hạ tầng dân sự thiết yếu. Ông kêu gọi cộng đồng quốc tế khẩn trương cung cấp thêm các hệ thống phòng không tiên tiến, đặc biệt là tên lửa dành cho Patriot, và dỡ bỏ mọi hạn chế đối với việc sử dụng vũ khí tầm xa do phương Tây cung cấp để tấn công sâu vào lãnh thổ Nga, từ đó phá hủy các sân bay, kho đạn và cơ sở sản xuất UAV ngay từ nơi chúng xuất phát. Trong một thông điệp được truyền tải ngay sau khi các cuộc không kích lắng xuống, nhà lãnh đạo Ukraine tuyên bố rằng nỗi kinh hoàng mà người dân phải gánh chịu trong đêm vừa qua là minh chứng rõ ràng rằng Moscow không hề có ý định đàm phán hòa bình thực chất, mà chỉ tìm cách khuất phục ý chí kháng cự bằng sự tàn phá.
Trên tuyến đầu ngoại giao, các đồng minh phương Tây đã đồng loạt lên tiếng chỉ trích hành động leo thang của Nga, coi đây là một hành động leo thang chiến tranh trắng trợn và vi phạm nghiêm trọng luật nhân đạo quốc tế. Tuy nhiên, những lời lên án này vẫn chưa thể giải quyết được bài toán cấp bách trước mắt của Ukraine: kho dự trữ tên lửa phòng không đang cạn kiệt nghiêm trọng. Những con số thiệt hại về nhân mạng và vật chất trong đợt tập kích ồ ạt này càng làm dấy lên những câu hỏi hóc búa về năng lực sản xuất của phương Tây trong việc đáp ứng nhu cầu chiến trường tiêu hao khốc liệt. Chưa bao giờ trong lịch sử quân sự hiện đại, một quốc gia lại phải đối mặt với mật độ tấn công bằng máy bay không người lái tự sát dày đặc đến như vậy trong một đêm. Nếu Nga có thể duy trì nhịp độ sản xuất và tấn công với tần suất này, lá chắn phòng không của Ukraine sẽ đứng trước thử thách sinh tử, kéo theo nguy cơ các thành phố lớn trở thành những mục tiêu hoàn toàn không được bảo vệ.
Tại thực địa, các nhân viên cứu hộ làm việc trong điều kiện cực kỳ nguy hiểm, len lỏi qua những cấu trúc bê tông đổ nát, chằng chịt dây điện và nguy cơ sập lún bất cứ lúc nào, để tìm kiếm những người sống sót. Những hình ảnh từ hiện trường cho thấy những tòa nhà dân cư với mặt tiền bị xé toạc, xe hơi biến dạng thành những khối kim loại vặn xoắn và những ngọn lửa lớn nhuộm đỏ bầu trời đêm đông. Mỗi tiếng còi báo động không kích lại khiến người dân thót tim, và trong đêm vừa qua, hệ thống cảnh báo gần như vang lên không ngừng nghỉ trên khắp các ứng dụng di động và loa phóng thanh công cộng. Nhà chức trách kêu gọi người dân tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc “hai bức tường” – trú ẩn ở những không gian kín và tránh xa cửa sổ – nhưng với lực tấn công áp đảo, ngay cả những hầm trú ẩn được gia cố cũng không thể đảm bảo an toàn tuyệt đối trước sức công phá của những đầu đạn nặng hàng trăm kilogram.
Các chuyên gia quân sự nhận định rằng mục tiêu chiến lược của Nga trong giai đoạn này không chỉ đơn thuần là gây thương vong và tàn phá, mà còn là một cuộc chiến tiêu hao về mặt tâm lý và kinh tế. Bằng việc nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng giữa mùa đông, Moscow muốn đẩy đời sống thường nhật của hàng triệu người dân Ukraine vào tình cảnh cùng cực, làm suy yếu sức chịu đựng và khả năng phục hồi của xã hội. Việc sản xuất điện bị gián đoạn không chỉ khiến các hộ gia đình chịu rét, mà còn làm tê liệt hoạt động của các nhà máy, bệnh viện và hệ thống vận tải công cộng. Đây chính là chiến lược bào mòn từ bên trong mà điện Kremlin đã theo đuổi một cách nhất quán, và đợt tập kích khổng lồ vừa qua cho thấy họ sẵn sàng dốc những kho vũ khí dự trữ chiến lược và năng lực sản xuất mới để đạt được mục tiêu đó.
Trong khi đó, các đơn vị tác chiến điện tử và phòng không cơ động của Ukraine tiếp tục cuộc chiến không cân sức trên bầu trời. Những khẩu đội súng máy phòng không hạng nặng được gắn trên xe bán tải, những tổ hợp tên lửa vác vai Stinger và Igla, cùng các trung đoàn tên lửa từ thời Liên Xô được hiện đại hóa, đã phải hoạt động hết công suất để hạ gục từng chiếc Shahed một. Song với số lượng áp đảo lên tới hơn sáu trăm chiếc, bài toán trở nên hết sức nghiệt ngã: mỗi viên đạn bắn ra có giá thành đắt hơn nhiều lần so với một chiếc UAV tự chế, và cạn kiệt đạn dược đồng nghĩa với việc những con sóng tiếp theo sẽ không gặp phải trở ngại nào. Đây chính là cái bẫy chi phí mà chiến thuật chiến tranh phi đối xứng của Nga đã giăng ra, và cuộc tấn công vừa qua phơi bày tất cả những điểm yếu trong chuỗi cung ứng quốc phòng của phương Tây, khi tốc độ viện trợ không thể theo kịp tốc độ tiêu thụ đạn dược khủng khiếp trên thực địa. Khi bình minh lên trên những thành phố đầy thương tích, các đội dọn dẹp và kỹ sư bắt đầu công việc khôi phục trong im lặng, nhưng nỗi ám ảnh về một đợt tập kích quy mô còn lớn hơn vẫn treo lơ lửng trên bầu trời xám xịt của mùa đông thứ ba cuộc chiến.