Thành phố St. Petersburg, trung tâm văn hóa và kinh tế quan trọng thứ hai của Nga, vừa trải qua một trong những đêm hỗn loạn nhất trong nhiều năm trở lại đây. Một cuộc tập kích bằng máy bay không người lái quy mô lớn đã nhắm thẳng vào các mục tiêu chiến lược trong khu vực, gây ra những vụ nổ lớn, hỏa hoạn nghiêm trọng và làm tê liệt hệ thống thông tin liên lạc cũng như giao thông cục bộ. Sự kiện chấn động này diễn ra ngay trong bối cảnh nước Nga đang phải gồng mình đối phó với một cuộc khủng hoảng nhiên liệu sâu rộng, vốn đang nhanh chóng lan từ các vùng biên giới và bán đảo Crimea vào sâu trong các tỉnh nội địa của quốc gia này. Sự kết hợp giữa bất ổn an ninh và tê liệt hậu cần đang vẽ nên một bức tranh đầy thách thức đối với chính quyền Moscow trong việc duy trì sự ổn định kinh tế và xã hội.
Các báo cáo thực địa cho thấy khu vực Kronstadt, Lomonosov và nhiều quận huyện khác thuộc vùng Leningrad đã trở thành tâm điểm của đợt tấn công vừa qua. Tiếng nổ lớn xé toạc bầu trời đêm, kéo theo những cột khói đen kịt bốc cao từ các cơ sở công nghiệp và cảng biển chiến lược. Hệ thống phòng không đã được kích hoạt liên tục, nhưng quy mô và mật độ của đợt tấn công đã khiến hệ thống phòng thủ bị quá tải ở một số thời điểm. Ngay sau vụ việc, các biện pháp hạn chế giao thông nghiêm ngặt đã được ban bố, nhiều chuyến bay bị hoãn hoặc hủy, và các cơ sở hạ tầng quan trọng buộc phải tạm thời đóng cửa để đảm bảo an toàn. Tình trạng mất kết nối thông tin liên lạc diện rộng tại các khu vực bị ảnh hưởng càng làm gia tăng sự hoang mang trong lòng người dân địa phương, khi họ phải đối mặt với một thực tế rằng cuộc xung đột không còn ở xa mà đã hiện hữu ngay tại cửa ngõ phía Bắc.
Tác động chiến lược của cuộc tập kích vào St. Petersburg là cực kỳ to lớn. Đây không chỉ là một đô thị lớn mà còn là cửa ngõ giao thương hàng hải huyết mạch của Nga ra biển Baltic, nơi đặt nhiều nhà máy lọc dầu, kho chứa nhiên liệu và cảng xuất khẩu quan trọng. Việc các thiết bị bay không người lái có thể vượt qua hàng nghìn km để tiếp cận và gây thiệt hại tại khu vực này cho thấy những lỗ hổng đáng lo ngại trong hệ thống phòng không nội địa của Nga. Cuộc tấn công không chỉ gây thiệt hại về vật chất mà còn giáng một đòn mạnh vào tâm lý xã hội, chứng minh rằng không một trung tâm kinh tế lớn nào của Nga có thể hoàn toàn an toàn trước các mối đe dọa từ trên không.
Song song với những ngọn lửa đang bùng cháy ở phương Bắc, một cuộc khủng hoảng âm thầm nhưng có sức tàn phá không kém đang diễn ra tại các cây xăng trên khắp đất nước. Những gì bắt đầu như một sự thiếu hụt cục bộ tại bán đảo Crimea hiện đã lan rộng với tốc độ chóng mặt sang các khu vực miền Nam và miền Tây nước Nga. Các dòng xe rồng rắn xếp hàng dài hàng cây số đã được ghi nhận tại các thành phố lớn như Voronezh, Rostov-on-Don, Krasnodar, Sochi và Novorossiysk. Người dân phải chờ đợi mệt mỏi hàng giờ đồng hồ dưới cái nắng gay gắt chỉ để hy vọng đổ được vài lít xăng. Nỗi sợ hãi về một sự đổ vỡ hoàn toàn của chuỗi cung ứng nhiên liệu đang đẩy người tiêu dùng vào trạng thái hoảng loạn mua sắm tích trữ.
Để đối phó với tình trạng khan hiếm, chính quyền nhiều địa phương đã buộc phải áp dụng các biện pháp phân phối định lượng nghiêm ngặt. Tại một số vùng, việc đổ xăng vào các can, bình chứa di động hoàn toàn bị cấm, và các tài xế cũng không được phép đổ đầy bình xăng xe của mình. Những quy định này, thay vì làm dịu tình hình, lại càng làm tăng thêm sự lo ngại của công chúng. Trên mạng xã hội, các nhóm cộng đồng liên tục chia sẻ thông tin về các địa điểm còn xăng, tạo nên một phong trào tìm kiếm nhiên liệu quy mô lớn. Người dân chia sẻ cho nhau từng thông tin nhỏ nhất về việc cây xăng nào còn hoạt động, loại nhiên liệu nào còn hàng và thời gian chờ đợi là bao lâu, biến việc đổ xăng hàng ngày thành một cuộc chiến sinh tồn thực sự.
Nguyên nhân sâu xa của cuộc khủng hoảng nhiên liệu này bắt nguồn từ cả yếu tố kỹ thuật lẫn chiến lược. Trong nhiều tháng qua, các cơ sở lọc dầu và kho chứa dầu lớn của Nga liên tục bị nhắm mục tiêu bởi các cuộc tấn công chính xác bằng máy bay không người lái. Việc sửa chữa các tháp chưng cất và hệ thống lọc dầu công nghệ cao đòi hỏi thời gian và các linh kiện đặc chủng, vốn đang bị hạn chế nghiêm trọng bởi các lệnh trừng phạt kinh tế từ phương Tây. Bên cạnh đó, nhu cầu khổng lồ từ chiến trường buộc chính phủ Nga phải ưu tiên cung cấp nhiên liệu cho các lực lượng quân sự, vô hình trung bóp nghẹt nguồn cung dành cho thị trường dân sự trong nước.
Hậu quả kinh tế của tình trạng này đối với nước Nga là vô cùng nghiêm trọng. Các khu vực miền Nam bị ảnh hưởng nặng nề nhất như Krasnodar và Sochi lại chính là những vựa lúa mì lớn nhất đất nước và là trung tâm du lịch hàng đầu. Việc thiếu hụt xăng dầu đúng vào thời điểm chuẩn bị cho vụ thu hoạch mùa hè và mùa du lịch cao điểm có nguy cơ làm tê liệt các hoạt động kinh tế then chốt này. Novorossiysk, một trong những cảng thương mại lớn nhất trên Biển Đen, cũng đang đối mặt với nguy cơ gián đoạn hoạt động logistics do thiếu nhiên liệu cho các phương tiện vận tải đường bộ. Nếu tình trạng này kéo dài đến giữa mùa hè, nền kinh tế Nga có thể phải đối mặt với một làn sóng lạm phát mới do chi phí vận tải tăng vọt, kéo theo giá cả thực phẩm và hàng hóa tiêu dùng cơ bản tăng cao.
Những cuộc khủng hoảng đồng thời này đang đặt ra một bài toán hóc búa cho các nhà hoạch định chính sách tại Moscow. Việc phải phân chia nguồn lực an ninh để bảo vệ các mục tiêu công nghiệp trọng yếu ở sâu trong lãnh thổ, đồng thời phải tìm cách ổn định thị trường nhiên liệu nội địa mà không làm ảnh hưởng đến nguồn cung cho chiến dịch quân sự, đang đẩy hệ thống quản lý nhà nước của Nga vào tình trạng căng thẳng tột độ. Khi mùa hè đang cận kề, áp lực lên hệ thống hạ tầng năng lượng và an ninh của Nga dự báo sẽ còn gia tăng mạnh mẽ, thách thức nghiêm trọng khả năng phục hồi và tự chủ của quốc gia này trước những biến động dồn dập của thời cuộc.