Trong hơn ba thập kỷ qua, eo biển Hormuz luôn được coi là một trong những điểm nóng địa chính trị nhạy cảm nhất thế giới, nơi Iran không ngừng củng cố vị thế quân sự nhằm kiểm soát tuyến đường hàng hải huyết mạch này. Trung tâm của chiến lược răn đe này là các thành phố tên lửa khổng lồ nằm sâu dưới lòng đất, được xây dựng kiên cố xuyên qua các dãy núi đá của đảo Qeshm và cảng Bandar Abbas. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran từng tin rằng mạng lưới hầm ngầm này sẽ giúp họ trở nên bất khả chiến bại trước sức mạnh hải quân Mỹ, đồng thời cho phép họ phong tỏa eo biển Hormuz bất cứ lúc nào. Tuy nhiên, một bước đi chiến thuật bất ngờ và đầy uy lực từ phía liên minh Mỹ và Israel gần đây đã thay đổi hoàn toàn cục diện, biến niềm tự hào quân sự của Tehran thành một cái bẫy khổng lồ.
Theo các nguồn tin tình báo quân sự quốc tế, thay vì cố gắng phá hủy toàn bộ cấu trúc núi đá kiên cố vốn đòi hỏi một nguồn lực khổng lồ và gần như bất khả thi, các nhà hoạch định chiến lược của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cùng các đối tác Israel đã áp dụng một phương án tiếp cận hoàn toàn khác. Thay vì san phẳng các ngọn núi, họ chỉ cần bịt kín các lối ra vào của hệ thống đường hầm. Bằng cách vô hiệu hóa các cửa hầm, hệ thống thông gió và các nút thắt chỉ huy quan trọng, lực lượng Mỹ đã cô lập hoàn toàn lực lượng bên trong, biến các căn cứ ngầm hiện đại thành những ngôi mộ kiên cố chứa đầy khí tài quân sự mà không thể sử dụng.
Cốt lõi của chiến dịch này là việc sử dụng bom xuyên phá boong-ke thế hệ mới GBU-72, một loại vũ khí có trọng lượng lên tới 5.000 pound cực kỳ tiên tiến. Được thiết kế đặc biệt để thâm nhập sâu vào các cấu trúc bê tông cốt thép và đá cứng trước khi kích nổ, GBU-72 đã chứng minh hiệu quả tàn khốc khi tấn công trực diện vào các lối ra vào của đường hầm. Sức ép khủng khiếp từ các vụ nổ không chỉ làm sập các cửa hầm kiên cố mà còn phá hủy hệ thống thông gió, khiến áp suất và nhiệt độ bên trong thay đổi đột ngột, vô hiệu hóa các thiết bị điều khiển điện tử và làm sụp đổ các cấu trúc đá muối vốn nhạy cảm xung quanh.
Địa chất của đảo Qeshm, nơi phần lớn cấu trúc hầm ngầm được xây dựng, đóng một vai trò quan trọng trong sự thất bại này. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã tận dụng các vòm đá muối tự nhiên để dễ dàng đào bới và xây dựng một mạng lưới đường hầm phức tạp theo học thuyết tiến ra, bắn và rút lui. Theo học thuyết này, các bệ phóng tên lửa di động sẽ nhanh chóng di chuyển ra ngoài cửa hầm, khai hỏa vào các mục tiêu trên biển hoặc đất liền, rồi ngay lập tức rút lui vào sâu trong lòng đất để tránh đòn phản công. Tuy nhiên, cấu trúc đá muối dù dễ thi công nhưng lại rất nhạy cảm trước các chấn động mạnh. Những vụ nổ từ bom GBU-72 ở vùng lân cận đã tạo ra các làn sóng địa chấn mạnh, làm sụt lở nghiêm trọng các đoạn hầm yếu và cô lập các phân khu chức năng bên trong.
Hậu quả của chiến dịch phong tỏa này là vô cùng thảm khốc đối với năng lực quốc phòng của Iran. Các báo cáo tình báo ước tính có khoảng 800 tên lửa đạn đạo chiến lược hiện đang bị mắc kẹt hoàn toàn dưới lòng đất. Những vũ khí này, vốn trị giá hàng tỷ USD và là xương sống trong chiến lược răn đe của Iran đối với Hải quân Mỹ, giờ đây đã trở nên hoàn toàn vô dụng khi không thể đưa ra ngoài bệ phóng. Mạng lưới hầm ngầm từng được ca ngợi là pháo đài bất khả xâm phạm giờ đây đã biến thành một nghĩa địa tên lửa khổng lồ, nằm im lìm dưới hàng triệu tấn đất đá đổ nát.
Sự sụp đổ của chiến lược hầm ngầm này còn bắt nguồn từ một cuộc đụng độ quân sự quan trọng vào ngày 7 tháng 5. Trong một nỗ lực tuyệt vọng nhằm khẳng định sức mạnh và răn đe các tàu chiến Mỹ đang tuần tra trong khu vực, lực lượng Iran đã phát động một cuộc tấn công bằng bầy đàn quy mô lớn, sử dụng xuồng cao tốc và máy bay không người lái nhắm vào các tàu khu trục của Hải quân Mỹ. Tuy nhiên, cuộc tấn công này đã thất bại hoàn toàn khi không một loại vũ khí nào của Iran đánh trúng mục tiêu nhờ vào hệ thống phòng thủ vượt trội của Mỹ. Nghiêm trọng hơn đối với Iran, cuộc đụng độ này đã vô tình để lộ vị trí của những cửa hầm ngầm còn lại khi các bệ phóng cố gắng phối hợp tác chiến. Các vệ tinh giám sát quân sự và máy bay trinh sát của Mỹ đã ghi nhận chính xác từng tọa độ hoạt động, tạo điều kiện cho các đòn tấn công chính xác bằng bom GBU-72 diễn ra ngay sau đó.
Bên cạnh tổn thất trực tiếp về mặt quân sự, Iran hiện đang đối mặt với những thách thức kinh tế gần như không thể vượt qua để khắc phục hậu quả. Nền kinh tế thời chiến của quốc gia này đang chịu áp lực nặng nề từ các lệnh trừng phạt quốc tế kéo dài, lạm phát phi mã và sự sụt giảm doanh thu. Việc dọn dẹp hàng triệu tấn đất đá sụt lở, xây dựng lại các cửa hầm kiên cố và khôi phục hệ thống thông gió đòi hỏi những khoản chi phí khổng lồ cùng công nghệ kỹ thuật tiên tiến mà Iran khó lòng tự xoay xở trong bối cảnh hiện tại. Hơn nữa, bất kỳ hoạt động tái thiết quy mô lớn nào tại các khu vực này đều sẽ bị phát hiện ngay lập tức bởi mạng lưới vệ tinh giám sát tầm cao của Mỹ và đồng minh, khiến chúng trở thành mục tiêu dễ dàng cho các đòn tấn công phủ đầu tiếp theo.
Chiến thuật bịt cửa hầm của Mỹ và Israel đã đánh dấu một bước ngoặt lớn trong nghệ thuật quân sự hiện đại, chứng minh rằng không cần phải phá hủy toàn bộ một pháo đài kiên cố để giành chiến thắng. Bằng cách tư duy phi truyền thống và tận dụng triệt để công nghệ vũ khí chính xác cao, liên minh này đã vô hiệu hóa hoàn toàn một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz mà không cần phải khơi mào một cuộc chiến tranh tổng lực trên bộ. Điều này không chỉ làm suy yếu nghiêm trọng khả năng tác chiến của đối phương mà còn gửi đi một thông điệp răn đe mạnh mẽ tới các quốc gia khác về sức mạnh vượt trội của công nghệ quân sự hiện đại trong việc bẻ gãy mọi chiến lũy kiên cố nhất.