Bầu trời miền nam Lebanon lại một lần nữa nhuốm màu khói lửa khi Lực lượng Phòng vệ Israel tiến hành các đợt pháo kích dữ dội vào thị trấn Kfar Tebnit, nằm cách biên giới chỉ vài km về phía bắc, và mở rộng chiến dịch không kích vào sâu trong lãnh thổ Lebanon, bao gồm thành phố Nabatieh trọng yếu. Động thái quân sự leo thang này diễn ra chỉ ít giờ sau khi các nguồn tin ngoại giao xác nhận một bản ghi nhớ hòa bình mang tính bước ngoặt giữa Hoa Kỳ và Iran đã được ký kết, làm dấy lên làn sóng chỉ trích và hoài nghi về cam kết thực sự của các bên đối với việc hạ nhiệt căng thẳng tại một trong những điểm nóng địa chính trị phức tạp nhất thế giới.
Theo các nhân chứng và giới chức an ninh địa phương, cuộc pháo kích bắt đầu từ rạng sáng, với ít nhất hàng chục quả đạn pháo hạng nặng dội xuống các khu vực ngoại ô Kfar Tebnit, một thị trấn nhỏ thuộc quận Nabatieh nhưng mang vị trí chiến lược quan trọng do nằm ở giao lộ của nhiều tuyến đường huyết mạch dẫn về phía nam sông Litani. Các cột khói đen bốc cao, hòa lẫn với tiếng nổ chát chúa của đạn pháo và tiếng rít xé gió của máy bay chiến đấu không người lái tuần tra phía trên. Hệ thống cảnh báo sớm gần như tê liệt tại các vùng nông thôn, khiến người dân chỉ biết tìm nơi trú ẩn trong hoảng loạn tột độ. Các báo cáo ban đầu từ Bộ Y tế Lebanon cho biết có ít nhất bảy dân thường bị thương, trong đó có một trẻ em, khi một quả đạn pháo rơi trúng khu dân cư ven đồi ô liu phía đông thị trấn. Con số thương vong được dự báo có thể còn tăng lên khi công tác cứu hộ còn đang tiếp diễn dưới làn đạn.
Không dừng lại ở Kfar Tebnit, cánh quân phía bắc của Israel dường như đã mở rộng đáng kể phạm vi tác chiến khi nhắm vào các mục tiêu nằm trong và xung quanh thành phố Nabatieh, cách biên giới chừng 20 km. Nabatieh vốn là một trung tâm hành chính và thương mại quan trọng của miền nam Lebanon, đồng thời là nơi đặt nhiều cơ sở hạ tầng then chốt, bao gồm các nhà máy nước, trạm điện và bệnh viện đa khoa khu vực. Việc thành phố này bị đưa vào tầm ngắm đánh dấu sự mở rộng đáng kể về chiều sâu tấn công so với các đợt giao tranh trước đó, vốn chủ yếu diễn ra dọc theo tuyến biên giới và khu vực ngoại vi phía nam sông Litani. Bệnh viện Nabatieh Governmental Hospital đã phải kích hoạt kế hoạch khẩn cấp tối đa, tiếp nhận một lượng lớn bệnh nhân chấn thương trong tình trạng thiếu hụt trầm trọng vật tư y tế và nhiên liệu vận hành máy phát điện do cuộc khủng hoảng kinh tế kéo dài.
Điều khiến cộng đồng quốc tế đặc biệt bàng hoàng chính là bối cảnh địa chính trị mà các cuộc tấn công này diễn ra. Chỉ vài ngày trước đó, giới ngoại giao tại Washington và Tehran đã hoàn tất một bản ghi nhớ hòa bình lịch sử, theo đó Iran cam kết kiềm chế các lực lượng ủy nhiệm của mình trong khu vực, bao gồm Hezbollah ở Lebanon, đổi lấy việc Hoa Kỳ nới lỏng một phần các biện pháp trừng phạt và công nhận quyền làm giàu uranium ở mức độ dân sự có giới hạn. Thỏa thuận này, mặc dù chưa được Quốc hội Mỹ phê chuẩn đầy đủ, đã được các nhà trung gian châu Âu và Liên Hợp Quốc ca ngợi như một tia hy vọng mong manh cho việc ổn định vùng Cận Đông. Tuy nhiên, động thái quân sự ồ ạt của Israel ngay sau khi thỏa thuận được công bố rộng rãi trên truyền thông đã bị nhiều nhà phân tích xem là một sự phản đối trực tiếp, một tuyên bố chiến lược rằng Israel sẽ không để cho bất kỳ thỏa thuận nào giữa các cường quốc bên ngoài chi phối lợi ích an ninh quốc gia của mình.
Chính phủ Israel từ chối bình luận trực tiếp về mối liên hệ giữa chiến dịch quân sự và bản ghi nhớ Mỹ-Iran, nhưng một phát ngôn viên quân đội giấu tên đã tuyên bố rằng "các hoạt động của chúng tôi nhắm vào cơ sở hạ tầng khủng bố đang đe dọa trực tiếp đến công dân Israel, và chúng tôi sẽ hành động ở bất cứ đâu và bất cứ khi nào cần thiết, bất kể những diễn biến ngoại giao song phương hay đa phương nào". Tuyên bố cứng rắn này phản ánh học thuyết an ninh nhất quán của Israel, vốn từ lâu coi sự hiện diện của Hezbollah ở miền nam Lebanon, đặc biệt là kho vũ khí tên lửa dẫn đường chính xác được cho là đặt tại khu vực Nabatieh và các thị trấn phụ cận, là mối đe dọa sống còn.
Về phía Lebanon, chính phủ tạm quyền đã ngay lập tức triệu tập một cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng Bộ trưởng và gửi đơn khiếu nại lên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, mô tả các cuộc tấn công là "vi phạm trắng trợn chủ quyền quốc gia và tất cả các nghị quyết quốc tế liên quan". Ngoại trưởng Lebanon Abdallah Bou Habib, trong một cuộc họp báo gấp rút tại Beirut, nhấn mạnh rằng mục tiêu bị tấn công không phải là các vị trí quân sự của Hezbollah mà là "những ngôi làng yên bình, nơi người dân chỉ mong muốn được sống và canh tác trên mảnh đất của tổ tiên". Ông cũng bày tỏ sự thất vọng sâu sắc khi một thỏa thuận hòa bình có sự tham gia của các cường quốc hàng đầu lại dường như không có bất kỳ cơ chế ràng buộc hay ảnh hưởng ngay lập tức nào đối với hành vi của một bên thứ ba.
Giới chuyên gia nhận định, khu vực Nabatieh và Kfar Tebnit nằm ở phía bắc sông Litani nhưng ở phần thượng nguồn, nơi mà theo Nghị quyết 1701 của Liên Hợp Quốc, các lực lượng vũ trang ngoài quân đội Lebanon phải rút đi. Việc Israel tiến hành không kích vào sâu phía bắc con sông này, đồng thời tập trung vào một thị trấn như Kfar Tebnit, cho thấy một sự tính toán quân sự mới. Kfar Tebnit nổi tiếng là một thành trì tư tưởng và hậu cần của phong trào Amal, đồng minh thân cận của Hezbollah, và là quê hương của một số chỉ huy chiến trường dày dạn kinh nghiệm. Các nhà phân tích tình báo nguồn mở đã ghi nhận mật độ di chuyển bất thường của các xe tải hạng nặng qua khu vực này trong những tuần gần đây, dấy lên nghi ngờ về việc tái bố trí các hệ thống vũ khí sau khi có tin đồn về thỏa thuận Mỹ-Iran.
Trên thực địa, tâm lý hoang mang và phẫn nộ bao trùm. Tại khu chợ trung tâm Nabatieh, nơi các tiểu thương vừa mở cửa hàng sau một đêm yên tĩnh hiếm hoi, những vụ nổ từ đợt không kích thứ hai vào giữa buổi sáng đã biến mọi thứ thành hỗn loạn. "Chúng tôi nghe về hòa bình trên đài phát thanh, về một thỏa thuận gì đó ở đâu xa lắm. Nhưng ở đây, thực tế là xe cứu thương, là khói lửa và là những ngôi nhà sụp đổ", một người bán rau quả lớn tuổi cho biết trong lúc dọn dẹp những mảnh kính vỡ vụn. Người dân ở Kfar Tebnit thậm chí còn bày tỏ sự giận dữ hơn khi cảm thấy mình bị bỏ rơi giữa những ván cờ chính trị quốc tế. Nhiều người đã bắt đầu sơ tán về phía thành phố Nabatieh với hy vọng tìm được nơi trú ẩn an toàn hơn, chỉ để nhận ra chiến tuyến đã dịch chuyển đến ngay trước cửa nhà họ. Một trường tiểu học ở ngoại ô Nabatieh đã phải cho học sinh nghỉ học khẩn cấp và trưng dụng làm nơi tạm cư cho hơn 200 gia đình vừa chạy nạn từ các làng giáp ranh.
Các nhà quan sát quốc tế hiện đang chia rẽ sâu sắc về cách thức ứng phó. Một bộ phận cho rằng Israel đang cố tình phá hoại tiến trình ngoại giao vốn có thể làm suy yếu vị thế chiến lược của mình, cụ thể là duy trì thế răn đe đối với chương trình hạt nhân của Iran và mạng lưới ủy nhiệm của nước này. Các cuộc tấn công nhằm vào những mục tiêu sâu trong lãnh thổ Lebanon, ngay sát thành phố Nabatieh, có thể được thiết kế để kích động một phản ứng mạnh mẽ từ Hezbollah, từ đó cung cấp cái cớ cho một chiến dịch quân sự quy mô lớn hơn và làm đổ vỡ hoàn toàn thỏa thuận Mỹ-Iran, thứ mà Tel Aviv công khai phản đối vì cho rằng nó quá lỏng lẻo và không giải quyết được mối đe dọa tên lửa chính xác.
Ngược lại, các quan chức Tehran, thông qua những tuyên bố trên các kênh truyền thông nhà nước, lại tỏ ra kiềm chế một cách đáng ngạc nhiên. Họ lên án các cuộc tấn công, nhưng đồng thời nhấn mạnh rằng bản ghi nhớ với Washington vẫn còn hiệu lực và là con đường duy nhất để tránh một cuộc chiến tranh toàn diện. Sự kiềm chế này được diễn giải như một tín hiệu cho thấy Iran không muốn trao cho Israel chiến thắng về mặt chính trị mà Tel Aviv đang tìm kiếm. Tuy nhiên, khả năng này đặt Hezbollah vào một tình thế tiến thoái lưỡng nan: buộc phải đáp trả để bảo vệ uy tín trong nước và cơ sở ủng hộ tại miền nam, nhưng lại bị ràng buộc bởi những toan tính chiến lược của nhà tài trợ chính. Tính toán sai lầm tại điểm nóng Kfar Tebnit hay bất kỳ cuộc pháo kích trả đũa nào từ Lebanon cũng có thể nhanh chóng cuốn toàn bộ khu vực vào một vòng xoáy bạo lực không thể kiểm soát.
Trong khi đó, tại các hành lang ngoại giao ở New York, các nhà ngoại giao Mỹ và châu Âu đang chạy đua với thời gian để liên lạc với tất cả các bên, cố gắng tạo ra một cơ chế giám sát ngừng bắn khả thi. Những lời kêu gọi kiềm chế tuôn ra nhưng tính thực chất gần như bằng không. Sân bay quốc tế Beirut Rafic Hariri đã chứng kiến cảnh nhiều hãng hàng không hủy chuyến, trong khi đường cao tốc ven biển nối miền nam với thủ đô chứng kiến dòng người di tản ngược chiều đông đúc bất thường. Ở phía bên biên giới, thị trấn Metula của Israel cũng trong tình trạng báo động cao, với các hệ thống Vòm Sắt được triển khai dày đặc chuẩn bị đánh chặn bất kỳ loạt rocket trả đũa nào.
Những bức ảnh vệ tinh do một công ty tình báo tư nhân công bố cho thấy ít nhất bốn đám cháy lớn vẫn đang bùng phát ở vùng nông nghiệp phía đông Kfar Tebnit, nuốt chửng những vườn ô liu và thuốc lá, vốn là sinh kế duy nhất của hàng trăm hộ gia đình. Vết thương trên mảnh đất miền nam Lebanon lại hở miệng, và dòng máu mới đã đổ ra. Thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran, vốn được kỳ vọng sẽ mang lại một nhịp thở cho khu vực, giờ đây như một tờ giấy mỏng manh bị đặt giữa tâm bão lửa, chưa kịp khô mực đã nhuốm màu xám đen của khói đạn và sự ngờ vực. Khi màn đêm buông xuống Nabatieh, tiếng máy bay không người lái vẫn gầm rú trên bầu trời, một lời nhắc nhở lạnh lùng rằng ở mảnh đất này, chiến tranh luôn có những luật lệ riêng của nó, bất chấp mọi nỗ lực hòa bình được ký kết ở những phòng họp xa xôi. Dòng người tị nạn vẫn lặng lẽ bước đi dưới ánh đèn pha mờ nhạt, mang theo đứa trẻ và vài bọc đồ vội vã, tiến sâu hơn vào màn đêm bất định phía trước.