Cục diện chiến trường Ukraine vào giữa năm 2026 đang chứng kiến một bước ngoặt mang tính lịch sử khi các lực lượng vũ trang nước này liên tiếp giành được những thắng lợi quyết định, làm đảo lộn hoàn toàn tham vọng quân sự của Moscow. Trong khi quân đội Nga tiếp tục hứng chịu những tổn thất chưa từng có về nhân lực và khí tài, đồng thời sa lầy trong các nỗ lực tấn công vô vọng vào các tuyến phòng thủ kiên cố của Ukraine, sáng kiến chiến thuật đang dần chuyển sang tay Kyiv một cách rõ rệt. Đỉnh điểm của sự chuyển dịch này là một chiến dịch tấn công chính xác táo bạo nhắm vào một kho dầu chiến lược ngay tại thành phố St. Petersburg, nơi được coi là hậu phương bất khả xâm phạm của Nga, khiến hệ thống phòng không được ca ngợi là hiện đại bậc nhất của Moscow trở nên bất lực hoàn toàn.
Theo các báo cáo tình báo và phân tích từ tuyến đầu, bộ máy chiến tranh khổng lồ của Nga đang lún sâu vào thế bế tắc chiến thuật mà giới chuyên gia quân sự gọi là “cơn hấp hối của một chiến lược thất bại”. Hàng loạt đợt xung phong bằng xương thịt và thiết giáp nhằm vào các cứ điểm của Ukraine ở phía Đông và phía Nam đã bị chặn đứng với cái giá khủng khiếp. Các đơn vị xung kích của Nga, vốn từng được kỳ vọng sẽ tạo ra đột phá, hiện đang bị ghim chặt tại những khu vực như ngoại ô Pokrovsk và hướng Kherson, nơi các bãi mìn dày đặc, hỏa lực pháo binh chính xác và sự cơ động của các nhóm tác chiến Ukraine biến mọi mét đất tiến lên thành một cỗ máy xay thịt thực sự. Những con số thương vong rò rỉ từ các kênh quân sự nội bộ của Nga cho thấy mức độ hao hụt đã vượt qua mọi ngưỡng có thể bù đắp trong ngắn hạn, làm xói mòn nghiêm trọng khả năng tác chiến của các sư đoàn tuyến đầu.
Trong bối cảnh đó, nghệ thuật tác chiến của Ukraine đã có một sự chuyển mình ngoạn mục từ phòng ngự cơ động sang chủ động tạo ra các “điểm nghẽn hủy diệt” trên toàn bộ chiều sâu lãnh thổ do Nga kiểm soát và ngay trên chính lãnh thổ Nga. Thay vì đối đầu trực diện với khối lượng hỏa lực áp đảo, Kyiv tập trung vào một học thuyết mà Tổng thống Volodymyr Zelensky mô tả là “sự tính toán chính xác của lưỡi dao vào trái tim hậu cần”. Học thuyết này đã được minh chứng một cách rực rỡ và đầy kịch tính qua vụ tập kích vào kho dầu quan trọng ở St. Petersburg. Đây không chỉ là một vụ nổ gây chấn động về mặt vật chất, mà còn là một đòn giáng tâm lý sâu sắc, xóa bỏ huyền thoại về một pháo đài bất khả xâm phạm với những lá chắn phòng không S-400 và S-500 tối tân.
Sự kiện này đặt ra câu hỏi nhức nhối về năng lực thực sự của hệ thống phòng không Nga. Làm thế nào một mục tiêu chiến lược, nằm sâu trong lãnh thổ và được bảo vệ bởi mạng lưới cảm biến và tên lửa dày đặc bậc nhất thế giới, lại có thể bị tấn công với độ chính xác cao đến vậy? Các nguồn tin từ cơ quan tình báo Ukraine tiết lộ rằng cuộc tấn công là sự kết hợp của một chiến dịch gây nhiễu điện tử quy mô lớn và việc sử dụng một loạt thiết bị bay không người lái cảm tử thế hệ mới, có khả năng bay ở độ cao cực thấp và thay đổi lộ trình liên tục để vô hiệu hóa radar. Hệ thống phòng không của Nga, vốn được thiết kế để đối phó với tên lửa đạn đạo và máy bay chiến đấu, đã bộc lộ lỗ hổng chết người trước các mối đe dọa bất đối xứng, cơ động và xuất hiện từ những góc chết về công nghệ. Ngọn lửa ngùn ngụt thiêu rụi hàng trăm nghìn tấn nhiên liệu dự trữ không chỉ làm gián đoạn nghiêm trọng khả năng tiếp tế cho các đơn vị thiết giáp và không quân Nga ở mặt trận phía Bắc Ukraine, mà còn gửi một thông điệp rõ ràng tới Điện Kremlin: không một mục tiêu nào nằm ngoài tầm với của sự trừng phạt.
Chính chiến lược tấn công vào các tuyến hậu cần then chốt này đang dần bẻ gãy hoàn toàn các kế hoạch tác chiến dài hạn của Moscow. Mỗi kho đạn bị phá hủy, mỗi tuyến đường sắt bị cắt đứt, mỗi trung tâm nhiên liệu bị thiêu rụi đều trực tiếp bóp nghẹt dòng chảy vật chất nuôi sống cỗ máy chiến tranh Nga. Ở khu vực Zaporizhzhia, các mũi tiến công của Nga đã chững lại một cách rõ rệt không phải vì thiếu ý chí, mà vì thiếu đạn dược và nhiên liệu. Những đoàn xe vận tải quân sự từng di chuyển nhộn nhịp nay phải hoạt động cầm chừng, chịu sự săn lùng ráo riết của các đội trinh sát và pháo binh Ukraine. Sự gián đoạn hậu cần này tạo ra hiệu ứng domino nguy hiểm, khiến các đơn vị tuyến đầu của Nga dễ bị tổn thương hơn bao giờ hết trước các cuộc phản công chớp nhoáng của Ukraine.
Tổng thống Zelensky, trong một bài phát biểu đầy khí thế trước quốc dân và binh sĩ, đã không giấu nổi sự tự hào về những gì quân đội ông đã đạt được. Ông tuyên bố rằng “kỷ nguyên của sự trừng phạt không thể tránh khỏi đã bắt đầu,” và nhấn mạnh rằng những đòn tấn công như vào St. Petersburg chỉ là một phần trong một chiến dịch rộng lớn hơn nhằm buộc giới lãnh đạo Nga phải đối mặt với thực tế rằng chiến tranh đã quay trở lại lãnh thổ của họ. Giọng điệu của nhà lãnh đạo Ukraine cho thấy ông đang nắm trong tay không chỉ sự ủng hộ vững chắc từ các đồng minh phương Tây, mà còn cả một sáng kiến chiến thuật vượt trội. Cụm từ “đặt Putin vào thế quỳ gối” không chỉ là một ẩn dụ chính trị; trên thực tế chiến trường, nó phản ánh việc Tổng thống Nga Vladimir Putin đang bị dồn vào một thế trận mà ở đó, mọi lựa chọn đều dẫn đến những tổn thất không thể chấp nhận được. Việc tiếp tục chiến tranh đồng nghĩa với việc chứng kiến cơ sở hạ tầng năng lượng – huyết mạch của nền kinh tế Nga – bị xói mòn từng ngày. Việc rút lui hay nhượng bộ lại có thể làm sụp đổ hình ảnh quyền lực mà ông đã dày công xây dựng.
Giới phân tích quân sự phương Tây đánh giá rằng thất bại trong việc bảo vệ một trung tâm dầu mỏ trọng yếu ngay tại thành phố lớn thứ hai nước Nga là một sự sỉ nhục chiến lược chưa từng có đối với Điện Kremlin. Nó phơi bày sự sai lầm trong học thuyết “pháo đài Nga”, vốn cho rằng có thể tiến hành một cuộc chiến tranh tiêu hao bên ngoài biên giới mà vẫn giữ cho đất nước được an toàn tuyệt đối. Thực tế khắc nghiệt đã chứng minh điều ngược lại. Khi các kho dầu ở St. Petersburg bốc cháy, không chỉ hàng triệu thùng nhiên liệu bị mất, mà niềm tin của công chúng Nga vào khả năng bảo vệ đất nước của giới lãnh đạo cũng bị rạn nứt nghiêm trọng. Những thước phim lan truyền trên mạng xã hội cho thấy người dân địa phương hoảng loạn khi chứng kiến những cột khói đen khổng lồ bốc lên từ cơ sở hạ tầng quan trọng, một cảnh tượng mà họ chỉ quen nhìn thấy trong các bản tin từ những vùng chiến sự xa xôi.
Sự kiện này đánh dấu một cuộc tính toán không thể tin nổi, nơi những tổn thất chồng chất của Nga cuối cùng đã đạt đến một khối lượng tới hạn, buộc bộ máy quân sự của họ phải rơi vào trạng thái phản ứng bị động. Sự chuyển giao thế chủ động chiến thuật về tay Ukraine không chỉ được đo bằng những thước phim về các cuộc tập kích rực lửa, mà còn bằng những thay đổi tinh vi nhưng sâu sắc trên bản đồ chiến sự. Các lực lượng Nga đang chuyển từ thế “công kích ồ ạt” sang “co cụm phòng thủ” tại nhiều điểm nóng. Các cuộc phản công cục bộ của Ukraine đang dần gặm nhấm những vị trí chiến lược, tạo tiền đề cho những chiến dịch giải phóng lãnh thổ quy mô lớn hơn trong tương lai gần. Mỗi ngày trôi qua, thế trận của Putin lại thêm suy yếu, và lời khẳng định của Zelensky về một chiến thắng tất yếu càng trở nên có trọng lượng hơn bao giờ hết. Cuộc chiến, vào thời điểm giữa năm 2026, đã bước sang một chương hoàn toàn mới, nơi sự tính toán chiến lược của Ukraine đang tạo ra những cơn địa chấn chính trị và quân sự ngay tại trái tim của nước Nga. Những đòn tấn công vào hậu cần tiếp tục làm tê liệt các kế hoạch của Moscow, trong khi tinh thần chiến đấu của binh sĩ Ukraine ngày càng được tôi luyện bởi ý thức về một thế trận đang đảo chiều không thể đảo ngược.