Khi những chiếc xe tăng cuối cùng lăn bánh qua Red Square cách đây hai thập kỷ, Vladimir Putin vẫn còn là biểu tượng của sức mạnh không thể lay chuyển. Hôm nay, ngày 9 tháng 5 năm 2026, ông bước lên sân khấu chỉ mười phút rồi biến mất. Không một chiếc xe tăng, không tên lửa đạn đạo, không Xi Jinping, không pháo hoa. Thay vào đó là một video ghi sẵn dài bảy phút chiếu những vũ khí không tồn tại trên thực địa, cùng hàng binh lính Bắc Triều Tiên diễu hành trong bộ quân phục lạ lẫm. Lễ Duyệt binh Chiến thắng – biểu tượng thiêng liêng của dân tộc Nga – đã trở thành lời thú nhận thầm lặng nhất về một đế chế đang kiệt quệ.
Sân khấu quyền lực biến thành bãi tha ma của ảo tưởng
Hãy nhớ lại Kursk năm 1943. Sáu nghìn xe tăng Xô viết lao vào lưỡi hái tử thần, chịu hơn một triệu thương vong, nhưng mở ra bước ngoặt đánh bại Hitler. Hôm nay, những người thừa kế ấy lại chiến đấu ngay sát vùng đất thiêng liêng ấy, thế mà Red Square không thể đưa nổi một chiếc xe tăng duy nhất. Bộ Quốc phòng Nga viện cớ “xe tăng đang bận chiến đấu”. Thực tế phũ phàng hơn: những chiếc “xe rùa” được hàn thêm giáp thép theo kiểu Thế chiến I đang bị Ukraine tiêu diệt hàng loạt bằng drone. Đưa chúng lên Red Square chỉ càng phơi bày nỗi nhục nhã. Video bảy phút với hình ảnh tàu ngầm, máy bay ném bom tầm xa, lực lượng drone chỉ là lời thừa nhận cay đắng: chúng tôi không còn vũ khí thực để trưng bày.
Bắc Kinh im lặng, Bình Nhưỡng bước ra: liên minh của kẻ tuyệt vọng
Khán đài năm ngoái chật kín 27 nguyên thủ, Xi Jinping ngồi ngay bên cạnh. Năm nay chỉ còn Lukashenko, lãnh đạo Kazakhstan, Uzbekistan, vua Malaysia và Lào. Trung Quốc đã khéo léo rút lui, để lại khoảng trống mà Moscow không thể lấp. Thay vào đó là binh sĩ Bắc Triều Tiên – lần đầu tiên trong lịch sử một cường quốc hạt nhân phải nhờ quân đội nước ngoài diễu hành trên lễ hội quốc gia của mình. Đây không phải sức mạnh, mà là sự khát khao tuyệt vọng: Nga mua lính, mua đạn, mua cả sự sống còn từ một chế độ cô lập nhất hành tinh.
Trump – người nắm chìa khóa: Putin phải xin ngừng bắn để tổ chức lễ hội của chính mình
Điều đáng kinh ngạc nhất là Putin đã phải cầu viện Donald Trump – Tổng thống Mỹ đương nhiệm – để có được lệnh ngừng bắn ba ngày. Không có Trump, Red Square không thể an toàn. Zelenskyy đã ban hành sắc lệnh chính thức, nêu rõ tọa độ Red Square và cam kết không tấn công. Một tổng thống từng dọa nạt cả thế giới giờ phải xin phép kẻ thù để tổ chức ngày hội của dân tộc mình. Đó là khoảnh khắc lịch sử: siêu cường hạt nhân số một thế giới phải nhờ Mỹ và Ukraine bảo vệ sân khấu quyền lực.
Nỗi sợ hãi từ bên trong: bunker, FSB rạn nứt, và cuộc đào tẩu của phó bộ trưởng
Những biện pháp an ninh điên cuồng – cắt toàn bộ internet di động, cấm đồng hồ đeo tay, cấm điện thoại, lắp hơn một trăm hệ thống Pantsir-S1 – không phải để chống Ukraine, mà để chống lại chính nội bộ Kremlin. Tài liệu tình báo EU được CNN và Financial Times đồng thời công bố cho thấy Putin lo ngại âm mưu đảo chính từ giới tinh hoa, thậm chí ám sát bằng drone. Phó Bộ trưởng Tài nguyên Thiên nhiên Denis Butsaev đào tẩu sang Mỹ qua Belarus – Georgia chỉ vài ngày trước lễ hội. Người nắm giữ bí mật dầu mỏ, cách lách cấm vận, đã rời bỏ con tàu đang chìm. FSB – con mắt và bàn tay sắt của chế độ – đã thất bại trong việc ngăn chặn.
“Chiến tranh đang kết thúc”: lời nói của kẻ từng thề sẽ thắng
Trong bài phát biểu ngắn ngủi, Putin không còn gọi Zelenskyy là “băng nhóm tân phát xít và nghiện ngập”. Ông gọi là “ông Zelenskyy”. Ông nói “vấn đề này đang đi đến kết thúc”. Ông kêu gọi binh sĩ Ukraine “nắm quyền” để dễ thỏa thuận hơn. Bốn năm trước, ông hứa chiến thắng sẽ thuộc về chúng ta. Bây giờ ông đang tìm cách thoát thân. Các nhà phân tích Chatham House cảnh báo không nên vội mừng, nhưng không thể phủ nhận: đây là lần đầu tiên Putin thừa nhận công khai mùi vị của thất bại.
Mặt trận thực sự: 1,34 triệu thương vong và khoảng trống công nghệ
Theo Bộ Quốc phòng Ukraine và các nguồn độc lập như Mediazona, Nga đã mất hơn 352.000 lính (chết hoặc mất tích), hơn 12.000 xe tăng, 24.000 xe bọc thép, 41.000 pháo, 279.000 drone. Ukraine – quốc gia không có hải quân – đã đánh chìm phần lớn Hạm đội Biển Đen. Khoảng cách công nghệ ngày càng rộng: Ukraine bắn hạ 90% drone Nga, trang bị hệ thống bảo vệ chủ động cho xe tăng; Nga vẫn hàn giáp thép kiểu Thế chiến I. Tiến công của Nga giờ chỉ còn vài trăm mét mỗi tháng, trong khi Ukraine đã có khả năng đánh sâu 1.500 km vào lãnh thổ Nga, bao gồm cả Moscow.
Kinh tế Nga đang cạn kiệt: dự trữ ngoại tệ, lạm phát, và thuốc chống trầm cảm
Ngân hàng Trung ương Nga cạn dự trữ USD và EUR. Lãi suất và lạm phát mất kiểm soát. Putin buộc các oligarch phải “bơm tiền vào nền kinh tế”. Doanh số thuốc chống trầm cảm tăng gấp đôi. Lần đầu tiên sau nhiều năm, truyền thông Nga bắt đầu xuất hiện tiếng nói bất đồng. Quân đội Nga đang cạn kiệt khả năng thay thế tổn thất. Kết thúc chiến tranh lúc này đồng nghĩa với việc chính thức hóa thất bại – điều Putin chưa thể chấp nhận. Nhưng ông đang mở ra vòng đàm phán mới để che đậy nỗi nhục nhã của Red Square.
Trump và trò chơi lớn: ngừng bắn ba ngày không phải ân huệ
Với Trump ngồi ở Nhà Trắng, Washington đang định hình lại bàn cờ. Lệnh ngừng bắn không chỉ cứu vãn lễ Duyệt binh mà còn gửi thông điệp rõ ràng: Mỹ kiểm soát nhịp độ. Putin nhận được “món quà” ngắn hạn, đổi lại phải nhượng bộ chiến lược. Zelenskyy thì dùng sắc lệnh để khẳng định Ukraine mới là bên nắm quyền chủ động. Cả hai đều đang chơi theo kịch bản Washington viết.
Tương lai: Nga không sụp đổ ngay, nhưng đang chảy máu đến chết
Nga vẫn kiểm soát khoảng một phần năm lãnh thổ Ukraine. Nhưng mỗi ngày trôi qua, khả năng chiến tranh của họ lại mòn mỏi thêm. Công nghệ 2026 của Ukraine đối đầu với logic Thế chiến I của Nga. Trung Quốc giữ khoảng cách, Bắc Triều Tiên trở thành gánh nặng, nội bộ Kremlin rạn nứt. Putin có thể vẫn ngồi trên ngai vàng, nhưng ngai vàng ấy đang lung lay. Lễ Duyệt binh 2026 không phải kết thúc chiến tranh, nhưng là khoảnh khắc lịch sử mà cả thế giới nhìn thấy: đế chế từng hùng mạnh nhất châu Âu đã mất khả năng trưng bày sức mạnh ngay trên sân khấu thiêng liêng nhất của mình.
Red Square im lặng. Xe tăng không còn. Putin đã chạy. Và lịch sử đang ghi nhận một chương mới: chương của sự suy tàn không thể che giấu nữa.