Trong những giây phút đầu tiên sau nửa đêm ngày 6 tháng 5 năm 2026, khi lệnh ngừng bắn do Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đề xuất vừa có hiệu lực, những tiếng nổ đầu tiên đã vang lên. Không phải từ một cuộc tấn công ngẫu nhiên, mà là một sự khinh miệt có chủ đích: hàng loạt drone cảm tử Lancet và bom lượn FAB lao vào các thành phố yên bình của Ukraine – Dnipro, Sumy, Kharkiv, Donetsk, Zaporizhzhia. Chỉ vài giờ trước đó, một drone đã giết chết nhân viên mẫu giáo tại trung tâm Sumy, khiến hai người khác bị thương. Đây không phải là “tai nạn chiến tranh”. Đây là thông điệp rõ ràng của Moscow: bất kỳ thỏa thuận nhân đạo nào cũng chỉ là giấy vụn, và Nga không bao giờ chịu ngồi yên khi kẻ thù còn thở.
Zelensky không mất thời gian để đáp trả. Ông tuyên bố Ukraine sẽ không tuân thủ “im lặng” vào ngày 9 tháng 5 – ngày Nga tổ chức diễu binh kỷ niệm Chiến thắng. “Chúng tôi không thấy lý do gì để giữ im lặng chỉ vì một cuộc diễu binh,” một quan chức cấp cao Ukraine nói với “Key of Independence”. Và ông Zelensky đã chỉ ra một kẽ hở chết người: Moscow đang vội vã chuyển toàn bộ hệ thống phòng không từ các vùng khác về thủ đô để bảo vệ cuộc diễu binh. Những vòng phòng không mới được dựng lên quanh Moscow trong vài tuần qua không phải để chuẩn bị cho hòa bình, mà để che chắn cho một buổi lễ hoành tráng. Ukraine đang mài sắc lưỡi dao. “Chúng tôi sẽ tận dụng cơ hội này,” Tổng thống Ukraine nhấn mạnh. Các lực lượng Ukraine không chỉ chuẩn bị, họ đang hành động ngay lập tức.
Họ hành động bằng một thứ vũ khí mới, được gọi là Flamingo – hay FP-5 – tên lửa hành trình tầm xa đã chính thức trở thành cơn ác mộng của Nga. Trong một cuộc tấn công phối hợp tinh vi, các đơn vị thuộc Trung tâm Tách biệt Đầu tiên phối hợp với Tổng cục Tình báo Bộ Quốc phòng Ukraine đã phóng Flamingo vào nhà máy VNII Progress tại Cheboksary, cách biên giới hơn 1.000 km. Nhà máy này không sản xuất chỉ vài linh kiện nhỏ. Nó chế tạo toàn bộ hệ thống GNSS, anten GLONASS, GPS, Galileo và đặc biệt là các mô-đun Kmeta – trái tim định vị cho Kalibr, Kh-69, Iskander, S-8000, bom dẫn đường và hàng loạt UAV Shahed, Orlan, Forpost. Một đòn đánh duy nhất đã cắt đứt nguồn cung quan trọng nhất cho toàn bộ kho vũ khí tên lửa của Nga. Chỉ vài giờ sau, drone Ukraine lại ập vào nhà máy lọc dầu Kirishi – một trong ba nhà máy lọc dầu lớn nhất Nga, công suất 20-21 triệu tấn/năm, nằm sâu trong Leningrad. Kirishi không chỉ cung cấp nhiên liệu cho quân đội mà còn là huyết mạch xuất khẩu qua Baltic. Toàn bộ hạ tầng dầu mỏ Nga, từ khai thác đến xuất khẩu, đang rung chuyển dưới đòn đánh trực tiếp.
Đây không còn là “chiến tranh biên giới”. Đây là cuộc chiến sâu trong hậu phương châu Âu của Liên bang Nga. Hơn 300 drone Ukraine đã bị bắn rơi trong 18 vùng lãnh thổ Nga chỉ trong một đêm. Từ Chuvashia đến Ural, người dân Nga lần đầu tiên nghe thấy tiếng còi báo động “nguy cơ tên lửa” ngay giữa thành phố hậu phương. Một blogger Z từng chiến đấu ở Ukraine giờ sống ở Ural viết: “Tôi chưa từng nghe âm thanh này trong đời.” Thậm chí các nghị sĩ địa phương ở Chuvashia cũng công khai chỉ trích Putin: “Đồng hương của chúng ta chết vì ‘chiến dịch quân sự đặc biệt’ – đó là chính trị. Giá cả tăng vọt – cũng là chính trị. Mọi thứ đều là chính trị. Hãy dùng não mà suy nghĩ.” Lời nói ấy, trước đây sẽ bị coi là phản quốc, giờ vang lên công khai. “Chiến dịch đặc biệt” đang mất dần sức hút ngay cả với những người từng ủng hộ.
Trong khi đó, sâu bên trong Điện Kremlin, một cuộc chiến khác đang bùng nổ – không phải với Ukraine, mà giữa các phe phái Nga. Theo Washington Post trích nguồn nội bộ, xung đột giữa Sergei Kiriyenko – Phó Trưởng ban Hành chính Tổng thống, người chủ trương dùng “công nghệ chính trị” để kiểm soát tình hình – và FSB, lực lượng đòi “xiết chặt ốc vít” bằng biện pháp cứng ranh, đang leo thang. Putin, người từng xây dựng sự nghiệp từ FSB, giờ bị kẹt giữa hai luồng. Khảo sát nội bộ của Rosstat cho thấy rating của ông liên tục sụt giảm. Ông hầu như không rời hầm ngầm, sợ ám sát ngay từ người thân cận. Báo cáo tình báo của một nước EU tiết lộ: từ tháng 3/2026, Kremlin lo ngại rò rỉ thông tin nhạy cảm và âm mưu đảo chính. Putin sợ drone từ chính giới tinh hoa Nga hơn là từ Ukraine. Dịch vụ Bảo vệ Liên bang (FSO) đã biến mọi di chuyển của ông thành “chiến dịch đặc biệt”. Điện thoại thông thường bị cấm, xe chỉ dùng xe FSO, nhà riêng lắp camera giám sát. Ngay cả thông tin công khai về Putin cũng phải được phê duyệt.
Sergei Shoigu – cựu Bộ trưởng Quốc phòng, hiện là Thư ký Hội đồng An ninh – được tình báo châu Âu đánh giá là “yếu tố bất ổn tiềm tàng”. Việc bắt giữ Rouslan Salikov, người thân cận của ông, cùng cái chết của Trung tướng Afanasiy Serdyukov, đã khiến các lực lượng an ninh đổ lỗi lẫn nhau. Trong cuộc họp kín, Tham mưu trưởng Valery Gerasimov chỉ trích tình báo; FSB đổ lỗi cho quân đội; Vệ binh Quốc gia tuyên bố không chịu trách nhiệm bảo vệ Bộ Quốc phòng. Putin buộc phải can thiệp trực tiếp. Hệ thống từng dựa vào nỗi sợ giờ đang tự nuốt chửng chính nó. Và Dmitri Medvedev, Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh, đã lên tiếng bằng thứ ngôn ngữ của kẻ tuyệt vọng: “Chỉ có một cách để bảo vệ lợi ích Nga – khiến châu Âu phải khiếp sợ trước nguy cơ tắm máu quy mô lớn trên lục địa.” Ông cáo buộc Đức và châu Âu đang chuẩn bị “lặp lại cuộc xâm lược của Đế chế Thứ ba”. Lời lẽ ấy không phải ngẫu nhiên. Đó là tiếng kêu cứu của một chế độ đang cảm nhận rõ ràng sự sụp đổ từ bên trong.
Trong cơn tuyệt vọng ấy, Putin tìm đến Triều Tiên. Kim Jong-un đang huy động cả một đạo quân gồm thiếu niên 14-16 tuổi để bổ sung cho lực lượng Nga đang cạn kiệt nghiêm trọng. Hàng nghìn binh sĩ Triều Tiên đã chết trên đất Ukraine; giờ là lượt trẻ em. Tại Đại hội lần thứ 11 Liên đoàn Thanh niên Xã hội Chủ nghĩa ở Bình Nhưỡng, Kim tuyên bố thanh niên là “đội tiên phong” sẵn sàng “chiến đấu và hy sinh”. Ngày 26/4, ông cùng Bộ trưởng Quốc phòng Nga Andrei Belousov khánh thành đài tưởng niệm “các anh hùng” Triều Tiên hy sinh trong “chiến dịch quân sự đặc biệt”. Moscow và Bình Nhưỡng đã ký kế hoạch hợp tác quân sự dài hạn đến 2031, dựa trên hiệp ước phòng thủ lẫn nhau năm 2024. Đây không còn là viện trợ vũ khí. Đây là buôn bán máu tươi. Ukraine đã chuẩn bị: pháo binh, drone và tên lửa chính xác sẽ chờ sẵn những “liên minh thánh chiến” này.
Nhưng không phải tất cả đều tối tăm đối với Kyiv. Hungary – quốc gia từng bị coi là “con ngựa Trojan” của Nga trong EU – đã hoàn trả toàn bộ số tiền và vàng của Oshchadbank bị thu giữ trái pháp luật hồi tháng 3. Zelensky gọi đây là “bước đi xây dựng và văn minh”. Thủ tướng Slovakia Robert Fico, người từng là đồng minh thân thiết của Putin, cũng thay đổi thái độ. Ông vẫn sẽ đến Moscow ngày 9/5 nhưng chỉ đặt hoa tại Mộ Chiến sĩ Vô danh và gặp Putin ngắn gọn – không tham dự diễu binh. “Tôi không muốn ngồi trên hai ghế,” các nhà phân tích nhận định. Fico đang nhìn thấy số phận của Viktor Orbán và không muốn trở thành mục tiêu duy nhất. Áo thì thẳng tay trục xuất ba nhà ngoại giao Nga bị cáo buộc gián điệp, sử dụng “rừng anten” trên mái nhà để thu thập dữ liệu từ các tổ chức quốc tế. Moscow phản ứng giận dữ, nhưng danh sách gián điệp Nga bị trục xuất từ châu Âu tiếp tục dài thêm. Áo – nơi từng là “thiên đường an toàn” cho điệp viên Kremlin – đang đóng cửa.
Tất cả những sự kiện này không phải ngẫu nhiên. Chúng là những vết nứt sâu trên bức tường thành của một đế chế đang tự mổ xẻ. Nga có thể chuyển phòng không về Moscow, có thể huy động trẻ em Triều Tiên, có thể để Medvedev gào thét. Nhưng mỗi quả Flamingo bay qua bầu trời Cheboksary, mỗi nhà máy lọc dầu bốc cháy ở Kirishi, mỗi đồng minh cũ bắt đầu lùi bước, đều khẳng định một sự thật lạnh lùng: cuộc chiến mà Putin gọi là “đặc biệt” đang trở thành gánh nặng không thể chịu đựng. Và Ukraine, với những vũ khí mới, với tinh thần kiên cường và với cả những kẽ hở mà kẻ thù tự mở ra, đang nắm trong tay những quân bài chiến lược chưa từng có.