Khi Tổng thống Donald Trump siết chặt vòng vây kinh tế-quân sự quanh Tehran, buộc Iran phải quỳ gối trước sức ép tối đa, Paris đã chọn thời điểm này để tung ra chiêu cuối cùng đầy liều lĩnh: đẩy tàu sân bay hạt nhân Charles de Gaulle lao vào Eo biển Hormuz như một con bài chiến lược nhằm “chia phần” ảnh hưởng Trung Đông. Đây không phải là hành động hỗ trợ đồng minh NATO, mà là một nước đi opportunist cổ điển của Pháp – tận dụng khoảng trống quyền lực mà Washington đang tạo ra để Paris chen chân vào, cướp lấy miếng bánh dầu mỏ, tuyến hàng hải và vị thế địa chính trị mà châu Âu lo sợ sẽ bị Mỹ độc chiếm.
Hãy hình dung bức tranh: tháng 5 năm 2026, Hormuz – con ngõ huyết mạch vận chuyển gần 20% dầu thô toàn cầu – đang sôi sục. Các tàu chở dầu Mỹ và Israel tuần tra sát sao dưới lệnh trực tiếp từ Nhà Trắng. Iran, sau hai năm bị Trump áp đặt “maximum pressure 2.0”, đã phải cắt giảm xuất khẩu dầu xuống dưới 500.000 thùng/ngày, đồng thời các proxy của Tehran ở Yemen và Iraq bắt đầu co cụm. Washington không chỉ dùng cấm vận mà còn triển khai nhóm tàu sân bay USS Gerald R. Ford liên tục, kết hợp với các cuộc tập trận chung Israel-Mỹ nhằm siết chặt cổ họng kinh tế Iran. Kết quả: rial Iran lao dốc kỷ lục, lạm phát vượt 40%, và giới lãnh đạo Tòa Thánh Hồi giáo đang rục rịch đàm phán bí mật qua Oman.
Chính trong khoảnh khắc Iran lung lay ấy, Charles de Gaulle – biểu tượng quyền lực hải quân duy nhất của Pháp – được lệnh khẩn cấp rời cảng Toulon, băng qua Suez với đầy đủ phi đội Rafale và hệ thống radar hiện đại. Paris gọi đây là “sứ mệnh bảo vệ tự do hàng hải”, nhưng thực chất là một cuộc chơi “chia phần” tinh vi. Pháp đang tính toán: nếu Trump thành công ép Iran ký thỏa thuận mới, Tehran sẽ mở cửa thị trường tái thiết hậu cấm vận. Ai kiểm soát tuyến Hormuz lúc đó sẽ nắm giữ chìa khóa dầu mỏ và hợp đồng hàng tỷ euro. Pháp không muốn đứng ngoài như năm 2015, khi Obama để lại cho châu Âu cái bóng trong JCPOA. Giờ đây, với Trump “America First” trở lại, Macron (hoặc người kế nhiệm) chọn cách đánh cược: hiện diện quân sự để đòi phần thưởng kinh tế.
Chiêu thức này lộ rõ sự hoảng loạn chiến lược của Paris. Trong khi Mỹ dùng sức mạnh tuyệt đối để định hình cục diện, Pháp lại chơi trò “ngoại giao súng ống” kiểu De Gaulle cũ – khẳng định độc lập châu Âu bằng cách chen vào đúng lúc đồng minh đang thắng thế. Kết quả là nội bộ NATO rạn nứt công khai. Các nguồn tin từ Brussels cho biết, Tổng thư ký NATO đã gọi điện khẩn cho Paris yêu cầu “giải thích lập trường”, vì động thái Charles de Gaulle có nguy cơ gửi tín hiệu hỗn loạn đến Tehran: Mỹ thì siết, Pháp thì “mềm hóa”. Iran, vốn khéo léo khai thác chia rẽ phương Tây, có thể lợi dụng để kéo dài thời gian, đồng thời tăng cường hoạt động hybrid ở Vịnh Ba Tư – những cuộc tấn công tàu ngầm không rõ nguồn gốc mà Pháp giờ đây phải trực tiếp đối mặt.
Từ góc độ quân sự, nước đi của Pháp mang tính biểu tượng hơn thực tiễn. Charles de Gaulle chỉ chở được 40 máy bay chiến đấu, hoạt động trong bán kính hạn chế so với nhóm tàu sân bay Mỹ có khả năng duy trì 24/7 với hàng trăm sortie mỗi ngày. Tuy nhiên, sự hiện diện của nó ở Hormuz lại tạo ra “grey zone” mới: Pháp có thể cung cấp tình báo riêng, tổ chức các cuộc tuần tra chung với UAE hoặc Qatar – những quốc gia đang tìm cách đa dạng hóa đối tác ngoài Mỹ. Đây là chiến thuật cổ điển của Paris: dùng lực lượng nhỏ nhưng tinh nhuệ để tạo đòn bẩy ngoại giao, buộc Washington phải đếm xỉa đến “giọng nói châu Âu”. Nhưng Trump, với bản năng săn mồi chính trị, đã công khai chỉ trích trên Truth Social: “Pháp muốn chia phần sau khi chúng ta làm hết việc nặng? Không có cửa!” – một phát ngôn khiến giới hoạch định chính sách Pháp run sợ.
Tác động địa chính trị sâu xa hơn nhiều. Châu Âu, vốn phụ thuộc 30% nguồn dầu từ Vùng Vịnh, đang lo ngại kịch bản giá năng lượng tăng vọt nếu Hormuz bị tắc nghẽn. Đức và Italy im lặng, nhưng nội bộ EU bắt đầu xì xào: Pháp một lần nữa hành động đơn phương, giống như ở Libya 2011 hay Mali gần đây. Trong khi đó, Trung Quốc và Nga – hai đối tác chiến lược của Iran – đang quan sát với nụ cười kín. Bắc Kinh có thể đẩy mạnh “Vành đai Con đường” qua Iran để bù đắp rủi ro Hormuz, còn Moscow thì cung cấp thêm tên lửa cho Tehran nhằm kéo dài cuộc chơi. Paris, bằng cách tung Charles de Gaulle, vô tình trở thành yếu tố làm phức tạp hóa chiến lược “ép Iran quỳ gối” của Trump, thay vì hỗ trợ.
Hãy nhìn lại lịch sử: Pháp luôn tự coi mình là “người chơi lớn” ở Trung Đông, từ thời thuộc địa Syria-Lebanon đến quan hệ mật thiết với Iraq trước Saddam. Nhưng trong kỷ nguyên Trump 2.0, nơi quyền lực thô ráp và lợi ích quốc gia được đặt lên hàng đầu, chiêu “chia phần” của Paris dễ trở thành liều thuốc độc. Nếu Iran sụp đổ hoàn toàn, Pháp có thể giành được hợp đồng tái thiết; nhưng nếu Tehran cứng rắn và Hormuz bùng nổ, Charles de Gaulle sẽ trở thành mục tiêu đầu tiên của các drone cảm tử Iran – một thảm họa chính trị cho Paris. Hơn nữa, động thái này càng làm suy yếu tinh thần đoàn kết NATO, khi các nước Đông Âu vốn ủng hộ Mỹ mạnh tay với Iran giờ đây phải đặt câu hỏi: châu Âu còn một tiếng nói chung hay chỉ là những nước đi cá nhân?
Trump hiểu rõ điều này. Chiến lược của ông không chỉ là kiềm chế hạt nhân Iran mà còn là tái thiết trật tự Trung Đông dưới ngọn cờ Mỹ, loại bỏ dần ảnh hưởng của các cường quốc cũ như Pháp. Bằng cách để Paris “tung chiêu cuối”, Washington đang gián tiếp thử thách đồng minh: hoặc theo Mỹ đến cùng, hoặc tự chơi trò riêng và chịu hậu quả. Kết quả có thể là một cuộc tái sắp xếp liên minh mới, nơi Pháp mất dần vai trò dẫn dắt châu Âu, còn Mỹ củng cố vị thế siêu cường không thể thay thế.
Trong bối cảnh đó, Charles de Gaulle không chỉ là một con tàu. Nó là biểu tượng của nỗi sợ hãi châu Âu trước sự trở lại của “người khổng lồ Mỹ”. Paris hoảng loạn vì biết rõ: nếu Trump thắng ở Hormuz, tương lai năng lượng và an ninh châu Âu sẽ nằm trong tay Washington nhiều hơn bao giờ hết. Chiêu “chia phần” này có thể mang lại vài hợp đồng ngắn hạn, nhưng về dài hạn, nó chỉ làm lộ rõ sự suy yếu của một châu Âu đang cố gắng chen chân vào cuộc chơi mà Mỹ đã định đoạt trước. Và lịch sử sẽ ghi nhận: khi Trump ép Iran quỳ gối, Paris không phải là người hùng, mà chỉ là kẻ muộn màng chạy theo phần thưởng.