Trong nhiều tháng qua, truyền thông nhà nước Nga liên tục quảng bá về Oreshnik, một loại tên lửa siêu thanh được ca ngợi là siêu vũ khí mang tính cách mạng, có khả năng răn đe toàn bộ khối NATO và đè bẹp hệ thống phòng thủ của Ukraine chỉ trong nháy mắt. Moscow đã xây dựng một chiến dịch tuyên truyền rầm rộ xung quanh loại vũ khí này, biến nó thành biểu tượng cho sức mạnh quân sự tuyệt đối và không thể ngăn cản của Điện Kremlin. Tuy nhiên, khi Tổng thống Vladimir Putin quyết định khai hỏa loại vũ khí này trong thực tế vào tháng 5 năm 2026, kết quả thu về không phải là sự thống trị hay nỗi khiếp sợ từ đối thủ, mà là một sự thất vọng tràn trề. Sự kiện này nhanh chóng trở thành một đòn giáng mạnh vào uy tín quân sự của Nga, biến niềm hy vọng lớn nhất của Moscow thành một minh chứng rõ ràng cho thấy những rạn nứt sâu sắc bên trong cỗ máy chiến tranh của họ.
Trước khi đợt phóng diễn ra, tên lửa Oreshnik được mô tả như một kỳ quan công nghệ quốc phòng của Nga, sở hữu tốc độ siêu vượt âm vượt trội và quỹ đạo bay cực kỳ phức tạp giúp nó dễ dàng vượt qua bất kỳ hệ thống phòng không hiện đại nào của phương Tây. Các nhà hoạch định chiến lược tại Moscow hy vọng rằng sự xuất hiện của Oreshnik trên chiến trường không chỉ bẻ gãy ý chí kháng cự của Kyiv mà còn gửi đi một thông điệp răn đe mạnh mẽ tới Washington và các đồng minh châu Âu. Đây được xem là quân bài chiến lược nhằm xoay chuyển cục diện cuộc xung đột vốn đang rơi vào bế tắc kéo dài. Điện Kremlin đã chi những khoản ngân sách khổng lồ cho dự án này, bất chấp các lệnh trừng phạt kinh tế ngặt nghèo từ phương Tây đang bóp nghẹt ngành công nghiệp chế tạo của đất nước, với niềm tin sắt đá rằng Oreshnik sẽ là chìa khóa mở ra chiến thắng quyết định.
Thực tế chiến trường vào tháng 5 năm 2026 đã dội một gáo nước lạnh vào những tính toán của giới lãnh đạo Nga. Khi tên lửa được phóng đi, hệ thống giám sát của phương Tây và Ukraine đã theo dõi sát sao đường bay của nó. Thay vì tạo ra một vụ hủy diệt mang tính chiến lược làm rung chuyển phòng tuyến đối phương, đợt tấn công bằng tên lửa Oreshnik đã thất bại trong việc đánh trúng các mục tiêu quan trọng có giá trị cao. Nhiều báo cáo kỹ thuật chỉ ra rằng quả tên lửa đắt đỏ này đã gặp phải các lỗi định vị nghiêm trọng, hoặc bị vô hiệu hóa một phần bởi các biện pháp chế áp điện tử hiện đại. Việc tiêu tốn hàng chục triệu USD cho một lần phóng duy nhất nhưng chỉ đổi lại những thiệt hại không đáng kể về mặt quân sự đối với Ukraine đã phơi bày sự lãng phí khủng khiếp và hiệu quả thực chiến kém cỏi của siêu vũ khí này.
Các chuyên gia phân tích quân sự quốc tế và tình báo phương Tây nhanh chóng vào cuộc để đánh giá đợt thực chiến của Oreshnik. Thay vì hoảng sợ trước viễn cảnh một siêu vũ khí không thể ngăn cản, các nước thành viên NATO lại tìm thấy cơ hội để giải mã công nghệ của Nga. Các hệ thống radar và cảm biến tiên tiến của liên minh đã thu thập được những dữ liệu vô giá về quỹ đạo, tốc độ và chữ ký nhiệt của tên lửa trong suốt quá trình bay. Kết quả phân tích cho thấy Oreshnik không thực sự vượt trội như những gì Điện Kremlin đã phóng đại trong các video mô phỏng trước đó. Nhiều chuyên gia nhận định rằng vũ khí này thực chất chỉ là một phiên bản cải tiến từ các thiết kế tên lửa cũ thời Liên Xô, được khoác lên mình lớp vỏ bọc công nghệ hiện đại nhưng thiếu đi sự ổn định và độ chính xác cần thiết trong môi trường tác chiến điện tử mật độ cao.
Sự thất bại này không chỉ gây tiếng vang ở nước ngoài mà còn châm ngòi cho một làn sóng giận dữ ngay trong lòng nước Nga. Cộng đồng các nhà phân tích quân sự và blogger quân đội Nga, những người vốn nổi tiếng với lập trường dân tộc chủ nghĩa cực đoan và thường xuyên ủng hộ chiến dịch quân sự, đã không ngần ngại bày tỏ sự phẫn nộ trên các kênh truyền thông xã hội. Họ chỉ trích gay gắt giới lãnh đạo quân đội và các nhà thầu quốc phòng vì đã thổi phồng năng lực của Oreshnik để trục lợi ngân sách, trong khi binh lính ngoài mặt trận vẫn thiếu thốn những trang thiết bị cơ bản nhất. Những lời phàn nàn về sự kém cỏi trong khâu lập kế hoạch chiến thuật, tham nhũng trong ngành công nghiệp quốc phòng và sự bất lực của bộ chỉ huy tối cao đã tràn ngập không gian mạng nước Nga, trực tiếp làm rạn nứt mặt trận thông tin vốn được Điện Kremlin kiểm soát rất chặt chẽ.
Thất bại của Oreshnik là một triệu chứng điển hình cho thấy những căn bệnh kinh niên đang gặm nhấm thực lực quân sự của nước Nga dưới thời Tổng thống Putin. Việc quá phụ thuộc vào các chiến dịch tuyên truyền tâm lý và những lời đe dọa rỗng tuếch đã khiến Moscow đánh mất cái nhìn thực tế về năng lực sản xuất của chính mình. Dưới tác động của các lệnh trừng phạt toàn diện, việc tiếp cận các linh kiện điện tử bán dẫn chất lượng cao từ phương Tây trở nên bất khả thi, buộc các kỹ sư Nga phải sử dụng những linh kiện thay thế kém chất lượng hoặc các giải pháp chắp vá từ thị trường chợ đen. Điều này trực tiếp ảnh hưởng đến độ tin cậy của các hệ thống vũ khí công nghệ cao, biến những dự án siêu vũ khí đắt đỏ thành những canh bạc đầy rủi ro và dễ dàng thất bại khi đối mặt với các hệ thống phòng thủ có chiều sâu của đối phương.
Hậu quả địa chính trị từ sự kiện này đối với Nga là vô cùng sâu sắc khi bức màn thần thoại xung quanh các loại vũ khí không có đối thủ của Điện Kremlin đã hoàn toàn bị vén lên. Các quốc gia láng giềng và đối thủ chiến lược của Nga giờ đây nhận ra rằng các mối đe dọa quân sự từ Moscow không còn đáng sợ như trước, giảm bớt áp lực tâm lý đối với các quyết định viện trợ quân sự quy mô lớn cho Ukraine. Việc phô diễn một vũ khí tối tân nhưng lại nhận về kết quả thảm hại đã tước đi của Nga một trong những công cụ răn đe phi hạt nhân quan trọng nhất, đẩy Điện Kremlin vào thế phòng thủ chiến lược về mặt ngoại giao lẫn quân sự trên trường quốc tế. Sự tự tin thái quá của giới lãnh đạo Nga cuối cùng đã để lại một bài học đắt giá về giới hạn của quyền lực quân sự khi nó chỉ được xây dựng trên những lời hứa hẹn và tuyên truyền thiếu cơ sở thực tiễn.