Tiếng nổ vang vọng giữa lòng Matxcơva không chỉ là một vụ tấn công đơn lẻ. Đó là lời tuyên bố thách thức trực tiếp vào trái tim của chế độ Putin, khi những chiếc drone FPV của Ukraine lướt qua hàng tầng phòng không dày đặc mà Moscow vừa gấp rút triển khai chỉ trong vài ngày qua. Không còn là những cuộc tập kích xa xôi ở biên giới, mà là cuộc diễn tập pháo hoa đẫm máu ngay trước thềm “Ngày Chiến thắng” 9 tháng 5 – ngày mà Kremlin từng dùng để khoe cơ bắp quân sự. Lần này, không một xe tăng, không một tên lửa chiến lược nào sẽ lăn bánh trên Quảng trường Đỏ. Lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, Nga buộc phải tổ chức diễu binh không vũ khí – một sự thừa nhận ngầm rằng họ đang mất kiểm soát bầu trời ngay trên đầu mình.
Những tiếng “Holy crap” từ cư dân Matxcơva không phải ngẫu nhiên. Một drone đã đâm trúng tòa tháp cao tầng thuộc tầng lớp tinh hoa, cách Bộ Quốc phòng Nga chỉ ba kilômét. Hệ thống phòng không hiện đại nhất – thứ mà Moscow tự hào là “không thể xuyên thủng” – đã thất bại thảm hại. Đây không phải tai nạn kỹ thuật. Đây là minh chứng sống động cho sự suy yếu chiến lược của quân đội Nga sau hơn ba năm chiến tranh tiêu hao. Theo báo cáo của Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), tháng 4 vừa qua, thay vì những “tiến bộ chiến lược” mà Kremlin hứa hẹn, Moscow đã mất kiểm soát 116 km² lãnh thổ mà họ từng chiếm giữ. Lần đầu tiên kể từ ngày 24 tháng 8 năm 2022, quân Nga không chỉ đình trệ mà thực sự rút lui. Hàng chục nghìn lính Nga đã chết trong những cuộc “tấn công thịt băm” vô nghĩa, chỉ để đổi lấy vài mét đất bùn lầy. Giờ đây, ngay cả tuyến phòng thủ hiện tại cũng lung lay.
Putin, trong nỗ lực che đậy thất bại, đang mở thêm mặt trận mới – lần này qua “con tàu Belarus” của mình. Lukashenko, nhà độc tài khoai tây, đột nhiên tăng cường hoạt động dọc biên giới Ukraine. Zelensky đã công khai cảnh báo về những vật thể bay bất thường trên khu vực Chernobyl, và tình báo Ukraine ghi nhận việc xây dựng vị trí pháo binh, mở rộng đường sá hướng về phía Ukraine. Đây không phải ngẫu nhiên. Kremlin đang cố gắng kéo Minsk vào vòng xoáy chiến tranh, biến Belarus thành bàn đạp phía Bắc. Nhưng quân đội Belarus – với nguồn lực mỏng manh và động lực gần như không tồn tại – khó có khả năng thực hiện một cuộc tấn công quy mô lớn. Những gì họ làm được chỉ là các hành động khiêu khích nhỏ lẻ, đủ để buộc Ukraine phải phân tán lực lượng khỏi các hướng Đông và Nam then chốt.
Lukashenko liên tục lặp lại cụm từ “chuẩn bị cho chiến tranh”. Ông ta huy động dự bị sĩ quan, ký sắc lệnh, diễu võ dương oai qua rừng Belarus. Nhưng tất cả chỉ là kịch bản tuyên truyền. Tình báo Ukraine đã cảnh báo rõ: bất kỳ khiêu khích nào từ phía Belarus cũng sẽ khiến Minsk trả giá đắt hơn nhiều so với lợi ích thu được. Ukraine đã áp đặt trừng phạt lên các doanh nghiệp quân sự Belarus sản xuất linh kiện đạn pháo 122 mm và 152 mm, cũng như các quan chức cấp cao trong Hội đồng An ninh. Moscow đang cung cấp hệ thống phòng không cho Minsk để tạo “lá chắn trên không”, đồng thời sử dụng lãnh thổ Belarus làm căn cứ hướng dẫn drone cảm tử tấn công miền Tây Ukraine. Đây là mô hình “cầu nối quân sự” mà Nga đang xây dựng – không phải để tấn công Kiev, Lutsk hay Zhytomyr, mà để tạo áp lực liên tục, buộc Ukraine phải giữ lực lượng dự phòng ở phía Bắc.
Trong khi đó, ở Yerevan, một lưỡi dao khác đã đâm thẳng vào lưng Putin. Hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng Chính trị Châu Âu diễn ra ngay trên lãnh thổ Armenia – quốc gia từng là đồng minh thân cận nhất của Nga trong khu vực Caucasus. Tổng thống Pashinyan tổ chức cuộc họp phối hợp cấp cao về Ukraine, với sự tham gia của Tổng thư ký NATO, Tổng thống Zelensky, các thủ tướng Na Uy, Phần Lan, Anh, Cộng hòa Séc, cùng Ursula von der Leyen và Antonio Costa. Ngay cạnh các căn cứ quân sự Nga vẫn còn đóng quân trên đất Armenia, các nhà lãnh đạo châu Âu bàn cách hỗ trợ Ukraine mạnh mẽ hơn. Đây là thất bại địa chính trị thảm hại nhất của Kremlin kể từ khi chiến tranh bắt đầu. Armenia, thành viên danh nghĩa của CSTO, đã chính thức quay lưng. Putin mất một đồng minh quan trọng ở Nam Caucasus, trong khi châu Âu siết chặt vòng vây ngoại giao và quân sự quanh Nga.
Không dừng lại ở đó, Ba Lan – quốc gia có biên giới chung với Belarus do Kremlin kiểm soát – đang đẩy mạnh hợp tác quân sự chưa từng có với Ukraine. Warsaw nhận ra rõ ràng rằng mối đe dọa lớn nhất không phải từ Moscow trực tiếp mà từ bàn đạp Belarus. Hai nước bắt đầu sản xuất drone chung, trao đổi công nghệ và kinh nghiệm chiến đấu thực tế. Ukraine, dù không phải thành viên NATO, đã trở thành cường quốc dẫn đầu thế giới về drone quân sự. Ba Lan đang học hỏi, thử nghiệm và chuẩn bị một “đội quân drone” hùng hậu để bảo vệ chính mình. Các cuộc tập trận chung cho thấy chỉ cần 10 phi công drone Ukraine có thể vô hiệu hóa hai tiểu đoàn bộ binh và 50 xe bọc thép của đối phương – một bài học lạnh lùng khiến NATO phải giật mình.
Trong bối cảnh hỗn loạn transatlantic, Donald Trump – Tổng thống đương nhiệm của Hoa Kỳ – lại chọn con đường riêng. Ông tuyên bố khởi động “chiến dịch nhân đạo” mới tại Eo biển Hormuz với hàng trăm máy bay, drone, tàu chiến và 15.000 quân. Mục tiêu: hộ tống tàu bè ra vào eo biển. Tehran lập tức phủ nhận bất kỳ thỏa thuận nào và gọi đây là vi phạm ngừng bắn. Đồng thời, Trump ra lệnh rút quân khỏi châu Âu – từ Đức, Ý, Tây Ban Nha – với lý do các nước này “không đóng góp đủ” trong cuộc chiến mà ông khởi xướng ở Trung Đông. Hàng nghìn binh sĩ Mỹ sẽ trở về nước. Nhiều nghị sĩ Cộng hòa đã lên tiếng phản đối, coi đây là món quà tặng Putin và là đòn đánh vào đồng minh châu Âu. Nhưng thực tế, quyết định này lại vô tình thúc đẩy châu Âu tự cường. Ba Lan, Đức và các nước Baltic đang tăng ngân sách quốc phòng, xây dựng năng lực riêng. Ukraine trở thành “bảo chứng an ninh” thực sự cho lục địa già nhờ công nghệ drone và kinh nghiệm chiến trường.
Giữa Matxcơva hỗn loạn, một chiếc xe tải KAMAZ đã mất phanh trên đường vành đai, đâm liên hoàn 14 xe, khiến ba người bị thương, trong đó có hai trẻ em. Hình ảnh tai nạn giao thông kinh hoàng này không chỉ là sự cố kỹ thuật. Nó là biểu tượng cho một nước Nga đang lung lay từ bên trong: cơ sở hạ tầng xuống cấp, tinh thần dân chúng kiệt quệ, và một chế độ chỉ biết dùng bạo lực để che đậy sự bất lực. Putin sợ chính lực lượng an ninh của mình. Ông ta lo ngại âm mưu đảo chính từ nội bộ Kremlin. Trong khi đó, rừng Siberia bị tàn phá quy mô lớn – một thảm họa môi trường mà ngay cả người Nga cũng phải kinh ngạc.
Tất cả những sự kiện này không phải ngẫu nhiên. Chúng là những mảnh ghép của một bức tranh lớn: đế chế Nga đang rạn nứt. Drones Ukraine thống trị bầu trời Matxcơva. Quân Nga rút lui trên chiến trường. Belarus bị ép làm bàn đạp nhưng bản thân cũng kiệt sức. Armenia quay lưng. Ba Lan siết chặt tay với Kiev. Và Trump, trong nỗ lực “America First”, vô tình đẩy châu Âu vào vòng tay tự vệ – một châu Âu mà Ukraine đang dẫn dắt bằng công nghệ và máu lửa.
Cuộc chiến không chỉ diễn ra trên chiến trường Đông Âu. Nó đang lan rộng thành cuộc đối đầu toàn cầu về ý chí, công nghệ và đồng minh. Và trong dòng chảy hỗn loạn ấy, Ukraine không còn là nạn nhân. Họ đã trở thành lực lượng thay đổi cục diện – với những chiếc drone lướt qua phòng không Nga, với những đồng minh mới ở Yerevan và Warsaw, và với một châu Âu đang thức tỉnh trước mối đe dọa chung. Matxcơva có thể vẫn cố tổ chức diễu binh ngày 9 tháng 5. Nhưng lần này, tiếng nổ không phải từ pháo hoa chiến thắng – mà từ những vết nứt ngày càng lớn trên bức tường thành của Putin.