Trong những giờ phút căng thẳng nhất của cuộc đối đầu Mỹ-Châu Âu về cuộc chiến Iran, Lầu Năm Góc đột ngột công bố rút khoảng 5.000 quân Mỹ khỏi Đức – một quyết định được đưa ra không qua bất kỳ đánh giá chiến lược toàn diện nào, mà chỉ là kết quả trực tiếp của cơn thịnh nộ cá nhân của Tổng thống Donald Trump sau cuộc điện đàm kéo dài 90 phút không có nhân chứng, không có Hội đồng An ninh Quốc gia, chỉ có ông và Vladimir Putin. Đây không phải là bước đi của một siêu cường đang tính toán lực lượng; đây là hành động của một nhà lãnh đạo đang để cảm xúc chi phối chiến lược quốc gia, biến một trong những trụ cột then chốt của thế trận Mỹ ở châu Âu thành món quà không thể chối cãi dành cho Kremlin.
Hãy nhìn rõ thực chất. Sự hiện diện của quân Mỹ tại Đức chưa bao giờ chỉ là để bảo vệ nước Đức. Đó là trung tâm động lực của toàn bộ thế trận toàn cầu của Hoa Kỳ. Ramstein và Landstuhl không chỉ là căn cứ; chúng là động mạch chính cho mọi chiến dịch từ Trung Đông đến Ấn Độ-Thái Bình Dương. Từ đây, các chuyến bay y tế khẩn cấp đã cứu sống hàng nghìn binh sĩ Mỹ từ Afghanistan, Iraq, và có thể là cả Iran ngày mai. Đây là nơi forward-deploy – lực lượng tiền tiêu – cho phép Washington phản ứng trong vòng vài giờ thay vì vài tuần nếu phải kéo quân từ lục địa Mỹ. Khi Trump ra lệnh rút, ông không chỉ làm suy yếu khả năng ứng phó của NATO trước bất kỳ mối đe dọa nào từ Nga; ông còn tự tay cắt đứt dây cứu sinh chiến lược mà Mỹ đã mất hàng thập kỷ xây dựng.
Cựu nghị sĩ Cộng hòa Adam Kinzinger, người từng bay KC-135 và hiểu rõ giá trị của hệ thống này, đã mô tả chính xác: đây là “dấu chân chiến lược” cho phép Mỹ triển khai nhanh chóng đến Estonia, Latvia hay bất kỳ điểm nóng nào dọc biên giới Nga. Không có nó, Mỹ sẽ rơi vào tình trạng mà ngay cả những chỉ trích về Benghazi năm xưa cũng đã chỉ ra – phản ứng chậm chạp, mất lợi thế thời gian, và cuối cùng là máu đổ thêm vô ích. Thế nhưng Trump không cần lý do chiến lược. Ông chỉ cần một cuộc điện thoại riêng tư với Putin. 90 phút không ghi âm, không có chuyên gia, không có cố vấn. Chỉ hai người đàn ông – một đang nắm quyền lực hạt nhân, người kia đang tìm cách trút giận lên Berlin vì Đức không chịu “cứu” ông trong cuộc chiến Iran mà ông tự tay khơi mào mà không bán cho đồng minh, thậm chí không bán cho chính nhân dân Mỹ.
Đây là khoảnh khắc nguy hiểm nhất. Putin đang ở thế yếu rõ rệt. Các blog quân sự Nga đang rỉ máu về tình hình suy sụp ở Ukraine: quân đội Nga kiệt quệ sau vòng thứ chín của cuộc chiến, Ukraine liên tục thực hiện đòn đánh sâu vào lãnh thổ Nga, và Putin phải tăng cường an ninh cá nhân vì lo ngại đảo chính. Chính lúc đó, Trump trao cho ông ta món quà lớn nhất kể từ khi chiến tranh Ukraine nổ ra: sự rút lui của Mỹ khỏi trái tim châu Âu. Các nước Baltic không còn ảo tưởng. Họ hiểu Nga hơn bất kỳ ai ở Washington. Họ thấy rõ “little green men”, chiến thuật vùng xám, và khả năng Putin mở mặt trận thứ hai chỉ để chuyển hướng chú ý khỏi thất bại ở Ukraine. Một cuộc tấn công vào Estonia hay Latvia không phải là kịch bản viễn vông; đó là lựa chọn logic của một nhà độc tài đang cần chiến thắng nhanh để cứu vãn uy tín nội bộ.
Càng nguy hiểm hơn khi đặt trong bối cảnh cuộc chiến Iran đã bước sang ngày thứ 70. Trump đã đẩy Mỹ vào kịch bản tồi tệ nhất trong tất cả các kịch bản xấu. Ông không xây dựng liên minh, không thuyết phục châu Âu, không giải thích với quốc dân. Ông chỉ ra lệnh đánh, rồi ngạc nhiên khi eo Hormuz bị đóng cửa, khi dòng dầu bị tắc nghẽn, khi giá năng lượng toàn cầu vọt lên mức chưa từng thấy. Tanker di chuyển với tốc độ của xe đạp, theo lời Kinzinger – và ngay cả khi eo biển mở lại hôm nay, phải mất hàng tuần mới có giọt dầu đầu tiên đến cảng. Iran dưới sự kiểm soát toàn diện của IRGC không còn là nhà nước thần quyền cũ; đây là một cỗ máy quân sự thuần túy, nơi mọi thứ đều là “cái đinh” cần búa tạ. Họ chịu đau giỏi hơn bất kỳ ai Mỹ từng đối đầu. Họ đã trải qua cuộc chiến với Iraq – một địa ngục kéo dài tám năm – và giờ họ biết chính xác cách làm kiệt quệ một siêu cường chỉ bằng cách kiên trì.
Trump và các cố vấn của ông – những người mà Kinzinger gọi là “một đứa trẻ làm tổng tư lệnh” – đã thất bại thảm hại trên mọi mặt trận DIME: ngoại giao, thông tin, quân sự, kinh tế. Quân sự thì họ làm được những gì được giao, nhưng ngoại giao thì hỗn loạn, thông tin thì để IRGC thắng thế bằng những video Lego thô sơ trong khi Nhà Trắng bận công kích phe Dân chủ. Kinh tế thì thậm chí còn nới lỏng trừng phạt dầu mỏ Iran ngay đầu cuộc chiến. Kết quả là 20% dân Mỹ ủng hộ cuộc chiến, và châu Âu đang quay lưng. Đức không tham gia – và Trump nổi giận. Đó là lý do 5.000 quân phải ra đi. Không phải vì “đánh giá lại thế trận lực lượng”. Không phải vì chiến lược. Chỉ vì một cơn tamtrum.
Người ta không thể né tránh nữa. Có điều gì đó bất thường, không lành mạnh giữa Trump và Putin. Kinzinger nói thẳng: dù là Putin nắm thóp gì đó, hay chỉ là sự ngưỡng mộ tự nhiên của một nhà lãnh đạo Mỹ với một nhà độc tài phát xít, thì mối quan hệ này đang đẩy an ninh quốc gia Mỹ vào vòng xoáy nguy hiểm. Các nghị sĩ Cộng hòa có thể tweet bày tỏ “lo ngại”, nhưng chỉ cần hai người trong số họ dám dùng quyền lực thực sự – chặn quy trình Hạ viện, buộc một dự luật Ukraine phải ra sàn – thì mọi thứ sẽ thay đổi. Nhưng họ chọn con đường dễ: tweet và im lặng. Trong khi đó, quân Mỹ – những người từng ủng hộ Trump – đang lắc đầu. Họ thấy ông ta là một diễn viên cosplay, một nghệ sĩ biểu diễn, không phải Bộ trưởng Quốc phòng. Họ thấy sự bất an của ông ta đang được diễn ra trên lưng quân đội.
Ukraine, dù đang kiệt quệ, vẫn đang chứng minh một chân lý phũ phàng: họ sẽ nổi lên như một siêu cường khu vực nhờ bài học trả bằng máu. Công nghệ drone tấn công và phòng thủ, chiến thuật phản công sâu – tất cả những thứ mà Lầu Năm Góc vẫn chưa học được vì Tổng thống đang phá hoại mối quan hệ. Trong khi đó, Nga đang tuyệt vọng tìm cách kéo NATO vào cuộc. Và Trump, bằng quyết định rút quân, đang mở toang cánh cửa cho họ.
Đây không còn là chính sách đối ngoại. Đây là sự đánh cược cá nhân của một con người đang để cảm xúc và mối quan hệ cá nhân chi phối số phận của liên minh lớn nhất thế giới. Châu Âu đang run sợ. Các nước Baltic đang chuẩn bị cho kịch bản tồi tệ nhất. Iran đang cười trong bóng tối. Và nước Mỹ, lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, đang tự tay tháo dỡ chính hệ thống phòng thủ mà mình đã xây dựng để bảo vệ chính mình. Lịch sử sẽ ghi nhận ngày này không phải như một “điều chỉnh lực lượng”, mà là khoảnh khắc một siêu cường tự tay trao vũ khí cho kẻ thù chỉ vì một cuộc điện thoại riêng tư và một cơn giận với Berlin.
Sự thật phũ phàng là: khi Trump trở về Mar-a-Lago, hậu quả sẽ vẫn còn đó. Eo Hormuz vẫn đóng. Nga vẫn lăm le biên giới Baltic. NATO vẫn bị suy yếu. Và 5.000 quân Mỹ từng là biểu tượng của sức mạnh Mỹ ở châu Âu giờ chỉ còn là ký ức về một quyết định được sinh ra từ sự non nớt chiến lược và lòng trung thành cá nhân nguy hiểm. Đây không phải là “America First”. Đây là America Alone – và thế giới đang trả giá đắt cho cơn thịnh nộ của một Tổng thống.