Thủ đô Kiev của Ukraine vừa trải qua một đêm không ngủ khi những tiếng nổ lớn rung chuyển khắp thành phố, đánh dấu một trong những bước leo thang quân sự đáng lo ngại nhất kể từ khi cuộc xung đột Nga-Ukraine bùng nổ. Các báo cáo thực địa cho biết chính quyền Moscow đã quyết định tung ra loại vũ khí tối tân và có sức hủy diệt khủng khiếp nhất của mình: tên lửa đạn đạo tầm trung siêu vượt âm mang tên Oreshnik. Vụ tấn công bất ngờ này không chỉ kích hoạt hệ thống còi báo động khẩn cấp trên toàn thành phố mà còn tạo ra làn sóng hoảng loạn sâu sắc trong lòng người dân thủ đô, đồng thời đặt các nước đồng minh phương Tây và liên minh quân sự NATO vào trạng thái báo động đỏ trước một giai đoạn đối đầu mới đầy hiểm họa và khó lường.
Những nhân chứng tại hiện trường mô tả bầu trời đêm Kiev đột ngột bị xé toạc bởi những vệt sáng chói lòa, kéo theo sau đó là chuỗi tiếng nổ cực lớn làm rung chuyển các tòa nhà cao tầng và các cơ sở hạ tầng quan trọng. Hệ thống phòng không của Ukraine đã hoạt động hết công suất trong đêm, nhưng sức mạnh và tốc độ kinh hoàng của loại vũ khí mới từ phía Nga dường như đã vượt qua các giới hạn phòng thủ thông thường của thành phố. Các lực lượng cứu hộ và phản ứng nhanh đã lập tức được triển khai đến các khu vực bị ảnh hưởng trong bối cảnh khói đen bốc cao nghi ngút từ những điểm đổ nát. Sự xuất hiện của tên lửa Oreshnik trên bầu trời Kiev không chỉ là một đòn tấn công vật lý thông thường mà còn là một đòn tấn công tâm lý cực mạnh, gửi đi thông điệp răn đe mạnh mẽ từ Điện Kremlin.
Để hiểu rõ tại sao sự kiện này lại gây chấn động dư luận quốc tế đến vậy, cần phải phân tích sâu về bản chất và sức mạnh của dòng tên lửa Oreshnik. Đây là loại tên lửa đạn đạo tầm trung thế hệ mới của Nga, được trang bị công nghệ siêu vượt âm tiên tiến với khả năng đạt tốc độ tối đa lên tới Mach 10, tương đương gấp mười lần tốc độ âm thanh. Với vận tốc khủng khiếp này, Oreshnik có thể tiếp cận mục tiêu trong khoảng thời gian cực ngắn, khiến cho các hệ thống radar cảnh báo sớm và các tổ hợp phòng không hiện đại nhất của phương Tây như Patriot hay NASAMS gần như không có đủ thời gian để phản ứng hoặc đánh chặn hiệu quả. Bên cạnh đó, khả năng thay đổi quỹ đạo linh hoạt trong quá trình bay của Oreshnik biến nó trở thành một mục tiêu cực kỳ khó lường trên bản đồ tác chiến phòng không.
Tên lửa đạn đạo tầm trung như Oreshnik sở hữu tầm bắn ước tính từ 3.000 đến 5.500 km, một khoảng cách đủ để bao trùm hầu hết các mục tiêu chiến lược tại châu Âu từ các bệ phóng nằm sâu bên trong lãnh thổ Nga. Điểm đặc biệt của loại vũ khí này nằm ở pha cuối của hành trình bay, khi đầu đạn phân tách thành nhiều đầu đạn độc lập tự dẫn đường, lao xuống mục tiêu với tốc độ chóng mặt và góc tiếp cận cực dốc. Sự kết hợp giữa công nghệ siêu vượt âm và cơ chế đa đầu đạn phân dẫn khiến cho bất kỳ nỗ lực đánh chặn nào từ mặt đất cũng trở thành nhiệm vụ bất khả thi đối với các hệ thống phòng thủ hiện tại. Đây chính là lý do tại sao các chuyên gia quân sự hàng đầu thế giới coi Oreshnik là một vũ khí thay đổi cuộc chơi trên chiến trường, mang lại lợi thế chiến thuật vượt trội cho quân đội Nga.
Trước khi cuộc tấn công này diễn ra, quân đội Nga mới chỉ sử dụng siêu tên lửa Oreshnik đúng hai lần trong suốt chiều dài cuộc chiến, chủ yếu mang tính chất thử nghiệm thực chiến và răn đe chiến lược ở quy mô hạn chế. Việc Tổng thống Vladimir Putin quyết định sử dụng loại vũ khí chiến lược này lần thứ ba, và trực tiếp nhắm vào trung tâm đầu não Kiev, cho thấy Moscow đã sẵn sàng phá bỏ những ranh giới tự kiềm chế trước đó. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh Ukraine liên tục nhận được thêm các nguồn viện trợ vũ khí tầm xa từ Mỹ và các quốc gia châu Âu, đồng thời tìm cách tấn công sâu vào lãnh thổ Nga, tạo ra một vòng lặp trả đũa không hồi kết giữa hai bên.
Trước khi thảm kịch xảy ra, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đưa ra những cảnh báo khẩn cấp tới người dân thủ đô về một cuộc tấn công bằng tên lửa Oreshnik đang cận kề. Các cơ quan tình báo Ukraine phối hợp cùng các đối tác phương Tây đã phát hiện những dịch chuyển bất thường tại các bệ phóng sâu trong nội địa Nga từ trước đó vài giờ. Tuy nhiên, dù đã có sự chuẩn bị và cảnh báo từ trước, sự tàn phá và áp lực khủng khiếp mà Oreshnik tạo ra khi trực tiếp đánh trúng mục tiêu vẫn vượt xa các kịch bản ứng phó thông thường. Điều này một lần nữa phơi bày lỗ hổng lớn trong hệ thống phòng thủ của Kiev khi đối mặt với các dòng vũ khí siêu vượt âm thế hệ mới của Nga.
Các nhà phân tích quân sự quốc tế nhận định rằng, cuộc tấn công bằng tên lửa Oreshnik vào Kiev không đơn thuần là một hành động quân sự cục bộ nhằm phá hủy cơ sở hạ tầng, mà là một thông điệp địa chính trị rõ ràng gửi tới Washington và liên minh NATO. Việc sử dụng một loại tên lửa có khả năng mang cả đầu đạn thông thường lẫn đầu đạn hạt nhân như Oreshnik cho thấy Nga sẵn sàng nâng cao mức độ răn đe chiến lược lên mức tối đa. Bước đi này nhằm cảnh báo phương Tây về hậu quả của việc tiếp tục can thiệp sâu vào cuộc xung đột, đặc biệt là việc cho phép quân đội Ukraine sử dụng tên lửa tầm xa do phương Tây cung cấp để tấn công vào các mục tiêu nằm sâu trong biên giới Nga.
Tại các ga tàu điện ngầm và các hầm trú ẩn sâu dưới lòng đất của thủ đô Kiev, hàng ngàn gia đình đã phải trải qua những giờ phút căng thẳng tột cùng dưới tiếng gầm rú của động cơ tên lửa và những chấn động dữ dội dội xuống từ mặt đất. Những sự kiện này đã để lại những tổn thương tâm lý sâu sắc cho người dân, đặc biệt là đối với trẻ em. Chính quyền Kiev đã ngay lập tức kích hoạt các biện pháp ứng phó khủng hoảng, cung cấp nhu yếu phẩm và hỗ trợ y tế cho những người bị ảnh hưởng. Dù vậy, bầu không khí bao trùm lên toàn thành phố vẫn là một sự im lặng đầy lo âu, khi người ta tự hỏi liệu đây có phải là màn khởi đầu cho một chiến dịch oanh tạc quy mô lớn hơn bằng vũ khí siêu vượt âm, hay chỉ là một đòn cảnh cáo đơn lẻ từ phía đối phương.
Phản ứng trước vụ việc, các quan chức NATO và lãnh đạo các nước phương Tây đã khẩn trương tiến hành các cuộc họp khẩn cấp để đánh giá tình hình thực địa và thảo luận về các biện pháp đối phó. Sự xuất hiện của Oreshnik đặt ra một bài toán hóc búa cho các nhà hoạch định chiến lược quân sự phương Tây, khi họ nhận ra rằng các lá chắn phòng thủ hiện tại của châu Âu có thể không đủ khả năng chống đỡ nếu một cuộc xung đột toàn diện nổ ra. Sự lo ngại về một cuộc đối đầu trực tiếp giữa các cường quốc hạt nhân đang ngày càng trở nên hiện hữu hơn bao giờ hết, khiến thị trường tài chính toàn cầu chao đảo và đẩy giá năng lượng thế giới tăng vọt trước những rủi ro địa chính trị mới.
Sự kiện này chắc chắn sẽ làm thay đổi căn bản diện mạo của cuộc chiến trong những tháng tới. Khi các kênh ngoại giao vẫn đang rơi vào thế bế tắc hoàn toàn, việc cả hai bên liên tục nâng cao mức độ sử dụng vũ khí công nghệ cao đang đẩy cuộc xung đột Nga-Ukraine vào một vòng xoáy bạo lực mới không có lối thoát dễ dàng. Thế giới đang nín thở theo dõi từng động thái tiếp theo từ Điện Kremlin cũng như những phản ứng đáp trả từ phía Ukraine và các đồng minh phương Tây, trong một chương mới đầy giông bão của lịch sử hiện đại, nơi ranh giới giữa xung đột cục bộ và chiến tranh diện rộng trở nên mong manh hơn bao giờ hết.