Israel tuyên bố chỉ cần 24 giờ để đốt cháy toàn bộ ngành dầu khí Iran, Ukraine vẫn bám trụ Kursk giữa lúc Putin duyệt binh cô độc, Nga bắn tên lửa ngay ngày ngừng bắn Trump công bố. Cuộc chơi kép Trung Đông – Đông Âu đang đẩy thế giới đến bờ vực – ai sẽ nhượng bộ trước?
Trong những giờ khắc căng thẳng nhất của tháng 5 năm 2026, khi Tổng thống Donald Trump vẫn ngồi vững tại Nhà Trắng và thế giới đang chờ đợi một lệnh ngừng bắn mong manh giữa Nga-Ukraine, một lời cảnh báo từ Jerusalem đã làm rung chuyển cả hai chiến trường. Israel không chỉ nói suông. Họ khẳng định: nếu đàm phán với Tehran đổ vỡ, chỉ trong vòng 24 giờ đồng hồ, toàn bộ hạ tầng năng lượng của Iran – từ mỏ dầu South Pars khổng lồ đến các cảng xuất khẩu dầu thô – sẽ bị xóa sổ khỏi bản đồ. Không phải bằng bom hạt nhân, mà bằng một chiến dịch không kích chính xác, phối hợp chặt chẽ với Washington. Logic đằng sau cực kỳ lạnh lùng: phá hủy nguồn thu dầu khí đồng nghĩa với việc siết cổ nền kinh tế Iran, buộc giới lãnh đạo Hồi giáo phải quỳ gối trước bàn đàm phán trong thế yếu tuyệt đối.
Lời đe dọa này không phải là tiếng sấm giữa trời quang. Nó là đỉnh điểm của chuỗi sự kiện đã bắt đầu từ tháng Ba, khi Israel và Mỹ đã từng phối hợp tấn công mỏ khí South Pars – mỏ khí lớn nhất thế giới – như một thông điệp cảnh báo trực tiếp. Giờ đây, với eo biển Hormuz vẫn tiếp tục dậy sóng, khi Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) bị cáo buộc cản trở mọi nỗ lực hòa đàm từ bên trong, Tel Aviv đã quyết định chơi bài ngửa. Một quan chức Israel được dẫn lời thẳng thừng: dù chính quyền Tehran có sụp đổ hay không, ít nhất lãnh đạo Iran cũng phải bị “tàn phế”. Đó là ngôn ngữ của chiến tranh kinh tế thuần túy, nơi dầu mỏ không chỉ là nhiên liệu mà là máu của chế độ.
Nhưng sức mạnh thực sự nằm ở đâu? Không phải ở lực lượng không quân Israel, mà ở sự ủng hộ ngầm của Washington dưới thời Trump. Tổng thống Mỹ, với bản tính thực dụng và khẩu hiệu “America First” vẫn còn nguyên giá trị, đang đứng trước lựa chọn khó khăn: hoặc để Israel tự hành động và chấp nhận rủi ro giá dầu toàn cầu vọt lên 150 USD/thùng, hoặc trực tiếp tham gia để kiểm soát nhịp độ. Trump đã từng đe dọa Iran bằng cách đóng cửa Hormuz nếu cần, và giờ đây, khi các tàu chở dầu Iran bị máy bay F/A-18 Super Hornet của Mỹ bắn thủng ống khói chỉ vì cố tình phá phong tỏa, bức tranh đã rõ ràng. Mỹ không muốn chiến tranh toàn diện, nhưng cũng không cho phép Iran tiếp tục chơi trò “vừa đánh vừa đàm”.
Trong khi đó, tại Tehran, quyền lực thực sự không nằm ở Tổng thống hay Ngoại trưởng mà ở tay IRGC – lực lượng đã biến chiến tranh thành môi trường sống. Họ càng mạnh khi xung đột kéo dài, và chính họ đang cố tình thử thách giới hạn của Mỹ: tấn công đủ để gây áp lực, nhưng chưa đủ để châm ngòi nổ lớn. Kết quả là eo biển Hormuz – huyết mạch vận chuyển 20% dầu mỏ thế giới – tiếp tục là vùng nguy cơ cao, nơi mà bất kỳ vụ va chạm nào cũng có thể đẩy lạm phát toàn cầu lên mức mà ngay cả Trump cũng phải e ngại.
Cùng lúc ấy, cách xa Trung Đông hàng nghìn cây số, chiến trường Đông Âu đang chứng kiến một vở kịch bi tráng khác. Tổng tư lệnh Ukraine, Đại tướng Oleksandr Syrskyi, vừa xác nhận: lực lượng Ukraine vẫn duy trì sự hiện diện trên lãnh thổ Nga tại vùng Kursk, bất chấp mọi tuyên bố “chiến thắng” từ Moscow. Khi Putin bước ra Quảng trường Đỏ ngày 9 tháng 5 năm 2026 để kỷ niệm Ngày Chiến thắng, ông không còn là nhà lãnh đạo oai phong của một siêu cường. Bên cạnh ông chỉ có Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko. Không nguyên thủ quốc tế nào khác. Không xe tăng, không tên lửa, không pháo binh. Chỉ hơn 1.000 quân nhân từng tham chiến tại Ukraine diễu hành không vũ khí, bên cạnh những đơn vị học viên và cả lính Triều Tiên – lần đầu tiên xuất hiện công khai trên lễ duyệt binh Nga.
Bài phát biểu của Putin ngắn gọn, chưa đầy 10 phút, nhưng đậm chất chính trị: ông gọi binh sĩ Nga là “anh hùng bảo vệ an ninh Tổ quốc”, cáo buộc NATO hậu thuẫn toàn diện cho Ukraine, và khẳng định Moscow đang đối đầu không chỉ với Kyiv mà với cả khối phương Tây. Thế nhưng, hình ảnh ông đứng cô độc giữa khán đài, trong một lễ duyệt binh bị thu hẹp quy mô chưa từng có vì lo ngại drone Ukraine, đã nói lên tất cả. Chiến tranh đã làm Nga kiệt quệ đến mức phải rút cả thiết bị hạng nặng ra khỏi lễ hội quốc gia thiêng liêng nhất.
Và rồi, ngay trong đêm đầu tiên của lệnh ngừng bắn ba ngày mà Trump vừa công bố – từ 9 đến 11 tháng 5 – Nga đã vi phạm trắng trợn. Tên lửa Iskander từ Crimea cùng 43 drone tấn công Ukraine, trong khi Ukraine cũng đáp trả bằng các cuộc tập kích chính xác vào kho đạn và nhà máy thuốc nổ của Nga. Ảnh vệ tinh xác nhận thiệt hại nặng nề tại nhà máy Sverdlovsk và kho đạn chiến lược. Đó không phải ngẫu nhiên. Đó là thông điệp: Moscow sẽ không để bất kỳ lệnh ngừng bắn nào cản trở đà tiến công, dù là do Trump yêu cầu.
Tướng Syrskyi mô tả tình hình dọc toàn tuyến là “cực kỳ khó khăn”, với Nga dồn 106.000 quân vào Pokrovsk. Nhưng Ukraine không chỉ phòng thủ. Họ đã thực hiện hơn 64.000 nhiệm vụ hỏa lực chỉ trong tháng trước, phá hủy hàng loạt mục tiêu hậu phương Nga. Chiến lược rõ ràng: đánh sâu vào chuỗi cung ứng đạn dược, buộc Moscow phải phân tán lực lượng phòng không S-400/S-500 ra xa tiền tuyến. Và giờ đây, khi Bỉ xác nhận sẽ chuyển giao toàn bộ 53 chiếc F-16 còn lại trước cuối 2029 – với đợt đầu tiên 7 chiếc ngay năm 2026 – không quân Ukraine đang được tăng cường đáng kể.
Nhưng câu chuyện không dừng lại ở đó. Một thỏa thuận địa chính trị mới đang được Pháp, Đức và Anh soạn thảo: họ sẽ tham gia chiến dịch hải quân do Mỹ dẫn dắt tại Hormuz để mở lại tuyến đường biển, đổi lấy việc Washington cung cấp tên lửa hành trình Tomahawk cho Ukraine. Tomahawk – vũ khí bay hơn 1.600 km, có thể tấn công sâu vào hậu phương Nga từ bệ phóng cơ động Typhoon trên xe tải – sẽ thay đổi cán cân. Nga sẽ buộc phải kéo hệ thống phòng không về sâu hơn, để lộ tiền tuyến cho Ukraine. Đây là canh bạc: châu Âu giúp Trump giải quyết Iran, Trump trao vũ khí chiến lược cho Kyiv.
Trump, với vị thế Tổng thống đương nhiệm, đang chơi ván cờ hai mặt. Ông muốn ép Iran nhượng bộ mà không rơi vào chiến tranh toàn diện, đồng thời dùng châu Âu làm lá chắn để giảm gánh nặng cho Mỹ tại Trung Đông, đổi lại là hỗ trợ Ukraine mà không phải trực tiếp can thiệp sâu. Nhưng rủi ro cao: kho Tomahawk Mỹ không vô hạn, và nếu xung đột Hormuz leo thang, Washington sẽ ưu tiên giữ đạn cho chính mình.
Trong bối cảnh ấy, phát hiện mỏ dầu khổng lồ 8,8 tỷ thùng của Iraq tại biên giới Saudi Arabia càng thêm phần kịch tính. Với công ty Trung Quốc CNPC làm nhà điều hành, Baghdad đang mơ nâng sản lượng lên 6 triệu thùng/ngày. Nhưng eo biển Hormuz bất ổn đã khiến xuất khẩu Iraq lao dốc. Mỏ dầu mới này không chỉ là tin kinh tế, mà là thông điệp chiến lược: Trung Đông vẫn có nguồn dự trữ, nhưng ai kiểm soát tuyến vận chuyển mới là kẻ thắng cuộc.
Và rồi, giữa dòng chảy hỗn loạn ấy, một chi tiết nhỏ nhưng đáng chú ý: lần đầu tiên Trung Quốc công khai thừa nhận cử kỹ sư sang Pakistan hỗ trợ vận hành J-10C trong xung đột với Ấn Độ năm ngoái. Bắc Kinh không còn đứng sau bóng tối. Họ đang bước ra ánh sáng, dùng Pakistan làm phòng thí nghiệm sống cho vũ khí. Tam giác Ấn Độ – Pakistan – Trung Quốc đang nóng lên, trong khi thế giới đang chia đôi giữa Trung Đông và Đông Âu.
Năm 2026 không còn là năm của những cuộc chiến cục bộ. Đây là năm của những cuộc chơi kép, nơi một phát súng tại Hormuz có thể làm rung chuyển Quảng trường Đỏ, và một drone Ukraine có thể khiến giá dầu toàn cầu vọt lên. Trump, với quyền lực Tổng thống, đang cố gắng giữ thăng bằng trên hai chiến trường. Nhưng lịch sử đã chứng minh: khi hai lò lửa cùng bùng cháy, không ai có thể dập tắt cả hai cùng lúc mà không phải trả giá đắt.
Israel đang rút dao găm hướng thẳng vào tim năng lượng Iran. Ukraine vẫn bám trụ Kursk như một cái gai trong mắt Putin. Nga vi phạm ngừng bắn ngay đêm đầu tiên. Châu Âu đang mặc cả Tomahawk bằng máu tại Hormuz. Và thế giới, trong bóng tối của những cuộc đàm phán bí mật, đang chờ xem ai sẽ chớp mắt trước. Lịch sử đang được viết bằng lửa và thép – và lần này, không ai dám chắc chắn ai sẽ là người thắng cuộc.