Những tiếng nổ vang vọng cách Điện Kremlin chỉ năm kilômét, trong khi drone Ukraine lướt qua bầu trời Moscow như những bóng ma báo thù. Đêm 4 tháng 5 năm 2026, thủ đô Nga không còn là pháo đài bất khả xâm phạm. Một drone FP-1 – loại vũ khí mà nhóm giám sát Excelova Plus xác nhận là sản phẩm của Ukraine – đã đâm thẳng vào khu vực dân cư, cách Bộ Quốc phòng Nga chỉ ba kilômét. Mảnh vụn vương vãi khắp nơi, đường phố bị phong tỏa, và không khí hoảng loạn lan tỏa nhanh hơn cả hệ thống phòng không S-400 mà Nga tự hào. Đây không phải tai nạn. Đây là thông điệp rõ ràng: Ukraine đang đưa chiến tranh trở về đúng nơi nó bắt đầu – trái tim của chế độ Putin.
Zelensky, với giọng đanh thép từ Yerevan, đã hứa hẹn thẳng thừng: drone Ukraine sẽ “làm phong phú” chương trình kỷ niệm Ngày Chiến thắng 9 tháng 5 trên Quảng trường Đỏ. Lời thách thức ấy không chỉ là tuyên truyền. Nó là chiến lược quân sự được tính toán lạnh lùng. Trong khi Moscow hối hả di dời hệ thống phòng không từ các vùng xa xôi về thủ đô, lắp đặt cả lưới chống drone trên các tòa nhà chính phủ, thì ở Samara, người dân đã bắt đầu tháo dỡ khán đài kỷ niệm. Lễ diễu binh truyền thống bị hủy, bay biểu diễn không có, thậm chí các nghị sĩ Duma Quốc gia cũng không được mời. Putin đang co rúm lại, thu hẹp không gian sống của chính mình vào một hầm ngầm ở Krasnodar, nơi ông ta sợ hãi cả cái bóng của mình.
Những báo cáo tình báo châu Âu mà Important Stories trích dẫn không phải tin đồn suông. Putin đang run sợ trước nguy cơ đảo chính từ nội bộ. Ông ta lo ngại Sergey Shoigu – cựu Bộ trưởng Quốc phòng, nay là Thư ký Hội đồng An ninh – và cả lực lượng an ninh nội bộ. Mọi biện pháp an ninh được thắt chặt đến mức phi lý: khách đến Phủ Tổng thống phải qua hai lớp kiểm tra, điện thoại di động bị cấm, nhân viên phải di chuyển bằng xe FSO, camera giám sát được lắp cả trong nhà bếp trưởng, nhiếp ảnh gia và vệ sĩ. Giao tiếp bị ngắt quãng ở một số khu vực Moscow. Putin không còn dám đến Valdai hay các dinh thự quen thuộc. Đây là hình ảnh của một nhà độc tài đang tự giam mình trong nỗi ám ảnh drone ám sát từ chính những người thân cận. Không khói thì không lửa. Và khói đang bốc lên từ Kremlin.
Trong lúc ấy, các đồng minh truyền thống của Moscow đang tan rã như cát. Zelensky gặp Thủ tướng Slovakia Robert Fico tại Yerevan – một cú tát thẳng mặt Putin. Armenia, đối tác CSTO lâu năm, đã đóng băng tham gia tổ chức quân sự do Nga dẫn dắt và đang cân nhắc rút hẳn. Nước này còn gia nhập Tòa án Hình sự Quốc tế, nghĩa là nếu Putin đặt chân đến, ông ta có nguy cơ bị bắt. Các nhà tuyên truyền Nga đang cuồng nộ, nhưng sự thật phũ phàng: “đế chế” đang mất dần những con chuột chạy khỏi con tàu sắp chìm. Một quan chức cấp cao Nga – Denis Bsef, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường – đã trốn sang Mỹ sau khi bị sa thải, bay qua Minsk và Tbilisi để tránh truy tố tội tham nhũng. Đây là trường hợp đầu tiên ở cấp độ này. “Hãy noi gương đồng nghiệp của anh”, các nhà hoạt động Nga thầm thì. Sự sụp đổ từ bên trong đang diễn ra.
Ở mặt trận, Ukraine không chỉ phòng thủ mà đang phản công thông minh. Tháp truyền hình Mariupol bị vô hiệu hóa, khiến Nga mất khả năng phát sóng tuyên truyền. Konstantinivka – thành phố then chốt – bị Nga san phẳng theo kiểu “không chiếm được thì phá hủy”. Nhưng chính binh sĩ Nga, qua đoạn ghi âm từ nhóm sơ tán, thừa nhận: “Trước đây một drone chỉ chờ ba bốn người mới đánh, giờ chúng bay mười con chỉ để tiêu diệt một người”. Lực lượng Vũ trang Ukraine đang khiến kẻ thù phải trả giá đắt đỏ từng mét đất. Và những video tổng hợp chiến công tuần qua từ Lực lượng Hệ thống Không người lái cho thấy rõ: Ukraine không chỉ cầm cự, họ đang làm suy kiệt cỗ máy chiến tranh Nga.
Nhưng bức tranh không dừng lại ở Đông Âu. Donald Trump – Tổng thống đương nhiệm – đang làm rung chuyển cả trật tự thế giới theo cách riêng. Ông ta ra lệnh rút toàn bộ quân Mỹ khỏi châu Âu, bắt đầu từ Đức, Italy và Spain. Hơn 5.000 lính, cùng hệ thống tên lửa tầm xa Tomahawk, bị rút về. Lý do? Trump cáo buộc NATO, đặc biệt Đức dưới thời Thủ tướng Merz, không chịu tham chiến ở Iran. Iran vừa bắn hai tên lửa vào tàu Mỹ ở eo biển Hormuz khi tàu cố gắng thông qua. Trump tuyên bố Mỹ sẽ hỗ trợ tàu bị kẹt, nhưng châu Âu giờ đây bị bỏ lại không có lá chắn tên lửa tầm xa, không có tình báo chiến lược, không có hàng không chiến lược. Financial Times gọi đây là “khoảng trống an ninh khổng lồ”. EU chưa sẵn sàng thay thế. Các dự án vũ khí châu Âu còn ở giai đoạn sơ khai. Trump đang trừng phạt đồng minh, nhưng vô tình mở ra “cửa sổ cơ hội” cho Putin – đúng như nghị sĩ Phần Lan Mika Aalto cảnh báo trong báo cáo tình báo châu Âu.
Nga có thể thử thách NATO trong hai năm tới, khi Mỹ rút lui và châu Âu chưa kịp tái vũ trang. Không phải tấn công lớn, mà là những hành động mơ hồ – xâm nhập biên giới, khiêu khích – để chia rẽ Article 5. Belarus chính là con bài Putin đang chuẩn bị. Zelensky xác nhận hoạt động bất thường ở biên giới phía Bắc: đường sá được mở, vị trí pháo binh được thiết lập, thiết bị dẫn đường drone Kamikaze được triển khai. Lukashenko liên tục lặp lại “chúng tôi đang chuẩn bị cho chiến tranh”. Quân đội Belarus yếu, thiếu động lực, nhưng Nga có thể sử dụng lãnh thổ họ như bàn đạp lai – kết hợp lực lượng Belarus vào đơn vị Nga, tạo khiêu khích biên giới để kéo lực lượng Ukraine khỏi hướng Đông và Nam. Không phải cuộc tấn công Kiev, mà là áp lực liên tục. Ukraine đã áp dụng trừng phạt nhắm vào con trai Lukashenko và các doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng Belarus sản xuất đạn pháo cho Nga. Biên giới được giám sát chặt chẽ. Ukraine sẵn sàng đáp trả.
Trong bối cảnh ấy, Ukraine đang mở rộng liên minh mới. Nhật Bản – quốc gia từng theo đuổi chủ nghĩa hòa bình 80 năm – nay bắt tay sản xuất drone chung. Tokyo đã nới lỏng chính sách xuất khẩu vũ khí, cho phép cung cấp tên lửa, tàu chiến, đạn dược. Họ mua 400 tên lửa Tomahawk từ Mỹ, sở hữu hai tàu sân bay cải trang, F-35 và giờ đây quan tâm sâu sắc đến công nghệ drone Ukraine – từ chiến thuật đến sản xuất hàng loạt sử dụng linh kiện dân sự. Khoản viện trợ 6 tỷ USD mới nhất từ Nhật không chỉ là tiền, mà là đầu tư chiến lược. Tokyo cần Ukraine để hiện đại hóa quân đội trước mối đe dọa Trung Quốc và Nga. Trung Quốc lo ngại – ký ức lịch sử về chủ nghĩa quân phiệt Nhật vẫn ám ảnh Bắc Kinh. Nhưng Nhật Bản đang chọn con đường thực tế: không quốc gia nào có thể tự đảm bảo an ninh một mình.
Tất cả hội tụ thành một bức tranh địa chính trị đen tối nhưng đầy hy vọng cho Ukraine. Nga đang mất đồng minh, mất uy tín, mất cả khả năng tổ chức diễu binh truyền thống. Putin co cụm trong hầm ngầm, sợ chính những kẻ từng trung thành. Trump, với chính sách “America First” cực đoan, đang vô tình đẩy châu Âu vào vòng tay tự cường – và gián tiếp trao cho Ukraine cơ hội. Iran đang leo thang ở Trung Đông, buộc Mỹ phân tán lực lượng. Belarus trở thành bàn đạp nguy hiểm nhưng cũng là điểm yếu dễ khai thác. Và Ukraine, với drone, với liên minh mới Nhật Bản, với tinh thần kiên cường của người lính, đang viết lại quy tắc của cuộc chiến.
Đây không còn là cuộc chiến phòng thủ. Đây là cuộc chiến làm lung lay nền tảng của chế độ Nga. Mỗi drone bay qua Moscow, mỗi quan chức Nga chạy trốn, mỗi đồng minh cũ quay lưng, đều là một vết nứt trên bức tường thành đã rạn vỡ. Putin có thể siết chặt an ninh, nhưng ông ta không thể siết chặt được nỗi sợ hãi đang lan tỏa trong chính hàng ngũ của mình. Lịch sử đang chuyển động. Và lần này, bánh xe không quay về phía Kremlin.